روحانیت و کردستان

این وبلاگ به بررسی آثار بهزاد خوشحالی می پردازد

روحانيت و كردستان

 

Behzad Khoshhaliبهزاد خوشحالی/

 

هدف از گرد آوري اين مجموعه،آشنايي با يكي از پراهميت ترين دوره هاي  تاريخ كردستان و ايران است.خوانندگان اين مجموعه با بسياري از رويدادها و شخصيت هاي آن دوران آشنايي دارند،اما آشنايي با انديشه هاي آنان در همان عصر،وجايگاه انديشه ورز ايشان از زبان خود آنها بسي جالب تر مي نمايد.

سرزمين كردستان در آن دوران،روزگار نگراني هاي سياسي و اضطراب هاي اجتماعي از يك سو و كشاكش هاي مسلكي از سوي ديگر بوده است،عصري كه يكي از پرتلاطم ترين دوره ها در تاريخ نوين ايران و دوره اي است كه انقلاب ايران به بار نشست،دوران بي ثبات گذار را پشت سر نهاد و دوره ي ناآرامي كردستان را تجربه كرد.

مجموعه ي حاضر،سرگذشت چگونه انديشيدن و چه كردن،چگونه تلقي كردن و چگونه پنداشتن،چگونه تاثيرگذاردن و چگونه تاثير پذيرفتن،و چه بودن ها و چه شدن ها در اين دوران سركش است.

شايد انديشه نگاري نسلي از بزرگترين معماران تاريخ معاصر پس از انقلاب،آن هم از زبان همين معماران،آسان ترين راه براي درك واقعيات آن دوران باشد...

تاريخ خود را تكرار مي كند و چون حالت هاي كنوني چيزي جز بازگشت به حالت هاي گذشته نيستند،به همين خاطر،آگاهي از تحولات گوناگون و پياپي گذشته،كليد ورود به دنياي آينده خواهد بود...فراموش نكنيم:تاريخ كتابي است كه ما مي نويسيم و خود نيز درآن نگاشته مي شويم...

اين مجموعه از مطبوعات ايران در سال هاي57و58و59استخراج شده است.

 

محكوميت جنايت پاوه

حضرت آيت الله جليلي سرپرست حوزه علميه كرمانشاه در گفتگو يي با خبرنگار ما در كرمانشاه ضمن اظهار تأسف از تجاوز سالار جاف و افراد مسلح او به مردم بيگناه پاوه اظهار داشت: مردم پاوه ضمن فرستادن تلگرامي براي من، اين اقدام ناجوانمردانه و حادثه درد بار را عينا شرح دا ده‏اند كه من براي «اخلاق پور» نماينده آبادان در مجلس شوراي ملي متن كامل آن را قرائت كردم تا اين فرد وقيح و بي وطن را كه در ضمن وكيل مجلس نيز هست رسوا سازد.(اطلاعات 10/8/1357)

اهل تسنن برداران ما هستند.

حضرت آيت الله «روحاني» با ارسال تلگرامي بعنوان روحانيون اهل سنت در مهاباد و سنندج، همه روحانيون دنياي اسلام را به وحدت و يگانگي دعوت كردند.آيت الله روحاني خطاب به آقايان «علي صفدري» امام جماعت حسينيه سنندج و «عباس آزرم خويي» امام جماعت حسينيه مهاباد كه در مورد چاپ مطالبي در يكي از جرايد از آيت الله روحاني استعلام نظر كرده بودند اعلام داشتند: «گاه مطالبي سهواً و عمداً در جرايد چاپ مي‏شود كه موجب سوء تفاهم مي‏گردد.در مبارزات يكسال اخير، برادران سني با برادران شيعه عليه مباني ضد اسلام مبارزه كرده‏اند و دراين راه نبايد خللي ايجاد شود.( اطلاعات 17/11/1357)

آيت الله طالقاني: برادران كرد هميشه در محروميت بوده‏اند.

دولت‏هاي اسلامي‏بايد ما را از سرنوشت موسي صدر آگاه كنند.

پريشب چندي از علماي شيعه لبنان در در حضور خبرنگاران لبناني با حضور آيت الله طالقاني ديدار كردند و درباره نهضت انقلابي ايران و سرنوشت امام موسي صدر گفتگوهايي به عمل آمد حضرت آيت الله طالقاني در آغاز طي سخناني اظهار داشت: همانگونه كه به برادرم ياسر عرفات چند شب قبل كه به منزل ما آمده بودند گفتم اين تحولي كه در ايران پيش آمد در تحت رهبري آيت الله امام خميني و ديگر رهبران اسلامي در ايران براي دنياي اسلام و خاورميانه بسيار شكوهمند و منشاء يك تحول تاريخي عظيم خواهد بود بشرط اينكه با بيداري و هوشياري و وحدت و همبستگي و پشت سر گذاشتن اختلافات كوچك ناچيز كه استعمار و صهيونيسم در بين ما مسلمانان دامن زده با يك دست و يكصدا و با وجداني بيدار بتوانيم براي به ثمر رساندن نهضتي كه در ايران شروع شده در برابر دشمن قهار ايستادگي كنيم. و اين نهضت براي همه مسلمين است و بخصوص لبنان عزيز. لبناني كه مركز بزرگ استقامت‏هاست و برخورد افكار و عقايد لبناني آزاد. آنچه كه ماية تاسف و اندوه و ما همه شمابرادران از علما اسلامي كه اينجا هستيد و وديگر برادراني كه از جنوب لبنان از خانه و كشور خودمان آمده‏ايد اين است كه امام موسي صدر با آنهمه كوشش‏ها و زحمات و رنجهائي كه در لبنان براي وحدت مسلمانها در برابر دشمنان و در برابر اسرائيل كشيده است الان بين ما نيست شما و ما نيز از خداي تعالي مي‏خواهيم، استغاثه مي‏كنيم كه اين شخصيت و اين گوهر اسلامي را برگرداند و هم از دولت‏ها و ملت‏هاي اسلامي تقاضا مي‏كنم بايد از به آنها به هر وسيله اي كه هست تماس بگيريد تا از سرنوشت امام موسي صدر ما را آگاه كنند. مسائل بسياري است در ايران مطرح است كه از آثار شوم استعمار و استبداد نيم قرن خاندان پهلوي است. فسادها خرابي‏ها و دزدي‏ها همانطوري كه قرآن مي‏فرمايد. اذا سمي في الارض.. اين ايه به تمام معنا در اين طاغوت خاندان پهلوي هم نسل ما و هم زراعت و اقتصاد ما را نابود كردند. و اقتصاد ما سبب تقويت دشمنان ما شد و شايد شما از نزديك ناظر اين گرفتاريهاي ما هستيد. ما هيچ گاه غافل از گرفتاريهاي شما نيستيم و در هر فرصتي آنچه امكانات داريم براي پيشرفت مسائل اسلامي و جلوگيري از گرفتاريهايي كه از ناحيه اسرائيل بوجود آمده بكار مي‏بريم تا اسرائيل را مانند برادرش محمد رضا شاه منكوب و محكوم نمائيم. در پايان سخنراني حضرت آيت الله طالقاني به سئوالات خبرنگاران لبناني پاسخ گفتند.

همكاري نظامي ايرانيان و انقلابيون لبنان

-آيا اجازه ميدهيد جوانان مسلمان ايران با جوانان مسلمان لبنان همكاري نظامي نمايند؟

- نه تنها اجازه ميدهيم بلكه واجب مي‏دانيم در جاي خودش.

-شنيده مي‏شود گروهي در كردستان كوشش مي‏كنند كه آن قسمت را از ايران جدا كنند.

- نه. بعضي كوشش مي‏كنند اختلاف بيندازند و مسئله تجزيه را دامن بزنند برادران كرد ما هميشه تحت فشار و در محروميت بوده‏اند. عده‏اي از آنها را كشتند و تحت فشار قرار دادند.بدو جهت يكي از نظر اينكه در سر حدات بودند. آن‏ها تحت فشار بودند و از اينرو از دولت مركزي ناراضي بودند ولي وقتي كه دولت مركزي بآنها رسيدگي كنند فكر تجزيه هم به ذهنشان خطور نمي‏كند.

-آيا به شما اخباري در مورد زنده بودن امام موسي صدر رسيده است؟

- بيش از آنچه عموماً اطلاع داريد من نمي‏دانم.

-دولت انقلابي ايران در صورتيكه مسئله امام موسي صدر ادامه پيدا كند چه خواهد كرد؟

- آنقدر كه در امكانات ما باشد در صورتيكه ايشان زنده باشند در استخلاصشان كوشش ميكنم. حتي خود من حاضرم مسافرت كنم كه تلاش كنم ولي اگر خداي ناخواسته پيش آمدي شده باشد ايشا شهيد شده باشند كاري نميشود كرد.

در پايان يكي از سخنرانان مذهبي لبنان سخاني درباره نهضت انقلابي اسلام به زبان عربي ايراد كرد. (كيهان6/12/1357)

بر اساس موافقت نامه هيئت اعزامي از تهران با رهبران مذهبي و ملي كرد،شوراي منتخب مردم، سنندج را اداره مي كند

براي تعيين نمايندگان شورا، يك هيات پنج نفري مامور برگزاري انتخابات شد.

وزير كشور: در برخي از شهرهاي كردستان شهرباني و ژاندارمري تحت نظر شوراهاي شهر اداره مي شود

تعداد كشته شدگان بر اساس آمار بيمارستان 99 نفر است

آيت الله طالقاني: از نظر مفهوم،خودمختاري همان چيزي است كه ما مي خواهيم.

ابراهيم يونسي استاندار كردستان شد.

24 ساعت مذاكره

هيئت اعزامي دولت به كردستان پس از 24 ساعت مذاكره با رهبران مذهبي و ملي كرد كه با حضور حضرت آيت الله شيخ عزالدين برگزار شد به توافقهايي دست يافت. اولين نتيجه اين مذاكرات اعلام آتش بس و پايان دادن به 5روز جنگ مسلحانه بين مردم و گروهي از نظاميان بود.

آخرين دوره مذاكرات هيت اعزامي امام خميني و دولت مهندس بازرگان ديروز انجام شد و در پايان اين مذاكرات اطلاعيه اي از طرف هيئت اعزامي منتشر شد.

متن اين اطلاعيه چنين است:

بسمه تعالي

هيئت اعزامي رهبر عاليقدر انقلاب اسلامي آيت الله العضمي امام خميني براي بررسي و اتخاذ تصميم نسبت به حوادث جاري سنندج ساعت 21 و 30 دقيقه روز چهارشنبه اول فروردين ماه 1358 وارد سنندج شد و بيدرنگ تماس و گفتگو با مردم و علماي اعلام كردستان و چهره‏هاي سرشناس مذهبي، سياسي و اجتماعي را آغاز كرد. در اين تماسها و گفتگوها علاوه بر آشنايي با رنجها و محروميتها و خواستهاي مردم منطقه كردستان، اين نتايج نيز بدست آمده است: حوادث اسف بار سنندج كه منجر به شهادت جمعي از برادران مسلمان گرديد از هيجان و التهابي ناشي شده كه دستهاي غرض آلود از آن بهره گيري كرده است.

در موضوع اين حوادث رد پاي توطئه اي به چشم مي‏خوردكه با شايعه بي اساس و مغرضانه درباره تخليه سيلو آغاز شده و با تيراندازي مرموز به سوي گروهي از مردم در مقابل استانداري اوج داده شده است. در اين ميان تحريكات و تبليغاتي كه مردم را براي دريافت اسلحه و مهمات به هيجان درآورده بود زمينه را براي دخالت و بهره گيري عوامل رژيم سابق و مغرضان ديگري كه پيروزي انقلاب اسلامي ايران را با منافع خود در تضاد مي‏بيند آماده ساخته و توانستند اين آشوب پر خسارت را بوجود آورند و با حمله به مراكز ژاندارمري و پادگان نظامي سنندج و تصرف راديو و تلويزيون و مراكز ديگر دولت قانوني انقلاب اسلامي ضايعات تاسف باري بوجود آورند. خوشبختانه سرعت عمل رهبري انقلاب وهوشياري مردم شريف و آزاده سنندج و حسن نيت جمعي از رهبران كرد مانع توسعه آشوب و تحقق اهداف مغرضان آشوب طلبان شد. مطلب بسيار مهمي كه در جريان مذاكرات چند روزه هيئت با مردم كردستان بدست آمد اينست كم اطلاعي آنان از اهداف و برنامه حكومت عدل اسلامي در زمينه تأمين همه آزاديهاي اساسي براي مردم هر منطقه در تعيين سرنوشت خويش باعث دلهره و شتاب آنان شده و اگر ميدانشتند كه رهبري انقلاب اسلامي از پيش و به حكم وظيفه اسلامي و انساني تصميم گرفته تبعيضها و مظالم رژيم ستمگر پهلوي درمورد برادر كرد و ديگر برادران ايراني را ريشه كن كند، چنين زمينه اي در اختيار مغرضان فتنه انگيز قرار نمي‏گرفت. ما با صراحت و صداقت كامل به برادران و خواهران كردستان اعلام مي‏كنيم كه انقلاب اصيل اسلامي ايران تحقق آرمانهايي را به اين شرح تضمين مي‏كند:

1-در تدوين و تصويب قانون اساسي ايران شما نيز شريك و سهيم خواهيد بود، و در اين قانون حقوق همه مردم ايران از جمله مردم شريف كردستان تأمين خواهد شد.

2-مردم كردستان براي اشاعه فرهنگ اصيل كردي آزادي كامل دارند و زبان كردي دركنار زبان فارسي در مناطق كردنشين وسعت خواهد يافت.

3-در كردستان همچون استانهاي ديگر امور منطقه با اراده و انتخاب مردم اداره خواهد شد و هيچ مقام اداري به آنان تحميل نخواهد شد.

4-به مردم كردستان همه گونه امكان داده مي‏شود تا منابع اقتصادي منطقه را در راه رفاه خود بدون هيچگونه استثمار به كار گيرند.

5-براي مردم كردستان همچون مردم سراسر كشور حق دخالت در سياست عمومي و تصميم گيري در سرنوشت مملكت بدون هيچ گونه تبعيض رعايت مي‏گردد.

6-دولت اسلامي مركزي حمايت بي دريغ اقتصادي، اجتماعي از مردم محروم و مستضعف كردستان را در راس برنامه‏هاي خود قرار خواهد داد و در جريان عقب ماندگي‏هاي گذشته آنان كوشش به عمل خواهد آورد.

7-به آزادي مردم كردستان در استفاده از لباس و انجام سنتهاي خاص كردي كمترين خدشه و خللي وارد نخواهد آمد.

در مذاكره با نمايندگان گروههاي مختلف همچنين مقرر گرديد شورائي مركب از پنج نفر اداره موقت امور شهر را به مدت 6 ماده تعيين كند علاوه بر اين خواسته فوراً مورد قبول قرار گرفت و به مرحله اجرا درآ‎مد. علاوه بر اين مقرر گرديد اماكني از قبيل فرودگاه و ستاد ارتش و تلويزيون كه باشغال گروههاي مختلف درآمده به مسئولان قانوني تحويل داده شود و حداكثر كوشش بعمل آيد تا سلاحهائي كه در حوادث اخير بدست گروهها و افراد غير مسئول مسترد گردد و از هرنوع برخورد نامطلوب با برادران ارتش جلوگيري بعمل آيد درخاتمه لازم ميدانيم از مهر فراوان و مهمان نوازي برادرانه مردم سنندج و همكاري صميمانه آنان در برقراري مجدد نظم و آرامش سپاسگزاري و از عموم برادران اسلامي‏خواهش كنيم كه در كمك به آسيب ديدگان حوادث اخير و همدردي با آنها عملاً تعهد اسلامي‏خود را نشان دهند و با هوشياري كامل بكوشند تااز نفوذ عوامل رژيم ساقط شده پهلوي و همگامان آنها درو مسايل منطقه كردستان جلوگيري نمايند.(كيهان6/12/1357)

اعتراض

سنندج – دكتر اسماعيل اردلان نماينده فوق العاده دولت در استانهاي آذربايجان غربي، كرمانشاهان و كردستان در اجتماع مردم سنندج، به هنگامي كه قصد سخنراني داشت با اعتراض اعضاي جمعيت دفاع از آزادي و حقوق بشر در اين شهر مواجه شد. علت اعتراض، فعاليت وي در حزب منحله رستاخيز ذكر شد. در اجتماع مردم سنندج حضرت آيت الله محلاتي نماينده امام خميني حجت الاسلام صفدري و سيد جلال حسيني رهبر مذهبي شهرستان بانه حضور داشتند و طي آن آيت الله محلاتي طي سخنراني متذكر شد كه براي بررسي خواستهاي مردم سنندج وارد اين شهر شده است.

سيد جلال الدين حسيني رهبر مذهبي شهرستان بانه در يك مصاحبه اظهار داشت: «ما خواهان خودمختاري هستيم ضمن اينكه ارتش، امور اقتصادي و سياست خارجي در سطح كشور بايد مشترك باشد». وي افزود: «بين رهبران كرد منطقه در اصول، تفاهم هست و اختلاف نظرها حزبي مي‏باشد» و آقاي حسيني گفت: «روحانيوني كه در انقلاب مردم كوشش نكرده‏اند و بيطرف بودند، خطا كار نيستند بلكه قصور كرده‏اند اعضاي شوراي دانش آموزان سنندج بعنوان اعتراض به سانسور در راديو و تلويزيون، سر كلاس درس حاضر نشدند.

سپاهيان ترويج و آباداني پسر منقضي خدمت در سنندج ضمن مراجعه به دفتر اطلاعات در اين شهر گفتند كه 6 سال تعهد خدمت اداره كشاورزي از آنان گرفته شده در حالي كه شش ماه است كه بيكار هستند.(اطلاعات26/12/1357)

توافق نامه3 ماده‏اي در مورد كردستان

بدنبال انتشار اعلاميه آقاي مفتي زاده در باره ترك مخاصمه در سنندج، امروز بار ديگر بيانه‏اي از طرف رهبران مذهبي و ملي كرد از صداي انقلاب اسلامي ايران پخش شد. متن بيانيه‏اي كه امروز انتشار يافت به اين شرح است:

بسم الله الرحمن الرحين

بواسطه تفاوت تعبير بين اينجانب «احمد مفتي زاده» و جناب آقاي «سيد عزالدين حسيني» در مورد تشريح خواسته‏هاي ملت مسلمان كرد با وجود اتفاق در اصل خواسته‏هاي افرادي، تصور وجود اختلاف به زيان ملت است. در بعد ازظهر روز يكشنبه 27 اسفند 57 با حضور چند نفر از رهبران ديني در منزل آقاي «ملا عبدالله محمدي» امام جمعه سقز نظرات خود را مطرح كرديم و بر مسائل اساسي ملت به توافق رسيديم. اين توافقنامه بصورت قطعنامه 3 ماده‏اي امضاء شده و تكثير مي‏شود. بنابراين هر دو اعلام مي‏كنيم كه كسي حق ندارد هيچگونه اعلاميه‏اي بنام هر يك از ما عليه ديگري منتشر كند. در مورد واقعه سنندج به اتفاق، راي خود را مبني بر ترك مخاصمه و خود داري از حمله به پادگان‏ها اعلام مي‏داريم زيرا در اين شرايط تلاش ما براي حل مسائل سياسي، مسائل روز و محو آثار حكومت طاغوتي است و اقدامات خشونت‏آميز را مردود و به زيان ملت و جمهوري اسلامي ايران مي‏شناسيم. بنابراين قطعاً تأكيد مي‏كنيم كه همه برادران از اطراف پادگان سنندج دور بشوند و كاري نكنند كه مسأله فعلي ما بصورت پيچيده‏اي در آيد.

امضا كنندگان:سيد عزالدين حسيني امام جمعه مهاباد -احمد مفتي زاده -عبدالله محمدي- امام جمعه سقز -عبدالرحمن طاهري  و محمد ربيعي.سقز 27 اسفند1357(اطلاعات28/12/1357)

استمداد شوراي موقت انقلاب سنندج از امام خميني

حضرت آيت الله العظمي امام خميني رهبر عاليقدر انقلاب اسلامي ايران- رونوشت جناب مهندس بازرگان نخست وزير رونوشت تيمسار سرلشكر قرني. با درود و سلام در توضيح جريانات ديروز و ديشب شهر سنندج باستحظار مي رساند كه اين درگيري مسلحانه به مردم تحميل شده است. جريان از اين قرار است كه بر سر تقسيم فشنگ بين كميته‏هاي انقلاب اسلامي‏شماره 1 و 2 تحت رياست آقايان صفدري و مفتي زاده اختلافهايي پيش آمد كه منجر به درگيري شده و چند عابر بي سلاح از طرف افراد آقاي صفدري مورد اصابت گلوله قرار گرفته‏اند و دو نفر بشهادت رسيدنده‏اند. اين شورا طبق دعوت كتبي جناب سرهنگ صفري، فرمانده لشكر 28 كه اصل نسخه آن موجود است. تشكيل گرديده و منظور از آن فقط جلوگيري از عمق و گسترش بي نظمي و سوءاستفاده عوامل ضد انقلابي بوده است و آنچه در پادگان موجب تاسف است اين بود كه پادگان ژاندارمري وقتي اسلحه خود را به مردم داد تا از شهر و محله در برابر عوامل ضد انقلاب كه در منطقه از طريق افسران و ژنرال‏هاي فراري مسلح شده‏اند، دفاع كنند و يا كاري كنند كه ديگر واقعه تاسف بار ديروز تكرار نشود، در اين اثناء كه مردم اسلحه را تحويل مي‏گرفتند، از طرف پادگان لشكر مورد تيراندازي قرار گرفتند و عده‏اي شهيد شدند. اين بود كه فرمانده لشكر پيشنهاد تسليم بدون قيد و شرط نفوذ تا بلكه عوامل نا آگاه يا ماجراجو در پادگان مزاحم مردم نباشندو در واقع ضد انقلاب آن كساني هستند كه بدون هيچ دليلي مردم بيدفاع را در خيابان كشتند،نه انقلابيوني كه بخاطر پاسداران از انقلاب در برابر توطئه‏هاي ضد انقلابي ايستادگي مي نمايند.لذا بدينوسيله به آن جناب اطمينان ميدهيم كه نيت اصلي مردم سنندج و جوانان مبارزش تنها پاسداري از انقلاب است و مردم كرد بطور كلي و اهالي سنندج بالاخص به اصول انقلاب ايران وفادار بوده و رهبري امام خميني و نخست وزيري مهندس بازرگان را قبول كرده‏اند. لذا استدعاي ما اين است كه دستور فرمايند مسئولين و فرماندهان لشكر بيش از اين موجبات كشتار اهالي را فراهم ننمايند. با احترام- شوراي موقت انقلاب سنندج28/12/57(كيهان29/12/1357)

تلگرام آيت الله العظمي «مرعشي» به ملا احمد مفتي زاده

حضرت آيت الله «سيد شهاب الدين مرعشي نجفي» در باره وقايع اخير كردستان، تلگرامي به سنندج براي آقاي «ملا احمد مفتي زاده» فرستاده‏اند كه متن آن بشرح زير است:

سنندج -جناب مستطاب، ذخر الاسلام، آقاي ملا احمد مفتي زاده زيدت توفيقه.

بعد از تحيات، از حادثه اخير شهرستان سنندج كه منجر به قتل و ضرب عده‏اي از برادران مسلمان آن ديار گرديد، شديداً متأثر و متأسف هستم. بدينوسيله از هوشياري و اقدامات سريع و بموقع رهبران مذهبي كردستان عموماً و شخص سركار خصوصاً در فرو نشاندن اين غائله كمال سپاسگزاري حاصل است. بديهي است همانطور كه اطلاع داريد چنين حوادثي گاه به تحريك عوامل ناشناخته دربعضي نقاط مملكت صورت مي‏گيرد. از خداوند متعال دفع شر اجانب و نابودي دشمنان اسلام و مسلمين را خواهانيم. والسلام، خير ختام. 20 ربيع الثاني 1399 شهاب الدين الحسيني المرعشي النجفي  (اطلاعات29/12/1357)

حمله به پادگانها محكوم شد.

اين اطلاعيه از سوي احمد مفتي زاده عبدالرحمن طاهري محمد ربيعي محمد محمدي و سيد عزالدين حسيني رهبران مذهبي كردستان با اين شرح انتشار يافت:

بدينوسيله به اطلاع مي‏رسانيم كه ما در منزل جناب آقاي ملا عبدالله محمدي امام جمعه سقز نظارت خود را مطرح كرديم و بر مسائل اساسي ملت به توافق رسيديم كه اين توافق نامه به صورت اساسنامه سه ماده‏اي امضاء شده و تكثير مي‏گردد. بنابراين هر دو اعلام مي‏كنيم كه كسي حق ندارد هيچگونه اطلاعيه اي بنام ما عليه ديگري منتشر كند.

در مورد واقعه اي كه هم اكنون در سنندج جريان دارد بالاتفاق راي خود را مبني بر ترك كخاصم و خودداري از حمله به پادگانها اعلام مي‏داريم زيرا در اين شرايط تلاش ما براي حل سياسي مسائل روز و وآثار حكومت طاغوتي است و اقدامات خشونت آميز را مردود و به زيان ملت و جمهوري اسلامي مي‏دانيم بنابراين قطعاً تاكيد ميكنيم كه همه برادران از اطراف پادگان سنندج دور شوند و كاري نكنند كه مسئله فعلي مشابه صورت پيچيده درآيد سقز 25/12/1357 احمد مفتي زاده- عبدالرحمن طاهري- محمد ربيعي- ملا عبدالله احمدي امام جمعه سقز- سيد عزالدين حسيني امام جمعه مهاباد.

متن اعلاميه

جلسه‏اي با حضور نمايندگان مذهبي شهرستانهاي مهاباد سنندج بوكان اشنويه نقده بانه كرمانشاه و ساير شهرهاي كردستان ايران در سقز تشكيل شد و پيرامون هماهنگي برنامه تلاش قشرهاي مختلف كردستان ايران تبادل نظر گرديد و اعلاميه‏اي در سه ماده به شرح زير اعلام شد.

1-در كار پيش نويسي و تدوين قانون اساسي بايد دانشمندان اهل تسنن و تشيع شركت داشته باشند

2-در تدوين قانون اساسي ايران بايد تصريح شود كه همه ملت ايران در جمهوري اسلامي داراي حقوق متشاوي باشند. (ملي-سياسي-فرهنگي-اجتماعي-اقتصادي)

3-از بين بردن فاصله طبقات قرار گروهي به عنوان نمايندگان خلق كرد براي مذاكره با امام خميني تعيين شوند(كيهان29/12/1357)

تلاش براي پايان نبردها در سنندج

شهر سنندج بعد از 24 ساعت درگيري شديد كه منجر به كشته و مجروح شدن دهها نفر شد امروز نسبتاً آرام است و آتش بس متزلزل به پيشنهاد شيخ عزالدين حسيني و احمد مفتي زاده برقرار شد اين آتش بس چندبار وسيله جمعي از نظاميان و افراد مسلح شكسته شد. در همين حال ديروز اسامي 22 نفر از 27 كشته حوادث سنندج اعلام شد و جسد شهدا به خانواده‏هاي آنان مسترد شد.گفته مي‏شود تعداد كشته شدگان حوادث سنندج بيش از تعداد اعلام شده است، ولي به علت تيراندازي شديد در اطراف پادگان امكان بيرون آوردن اجساد ممكن نيست ديروز كلية مغازه‏ها بسته بود و همة مغازه‏ها حتي نانواييها نيز بسته ماند. در سراسر ديروز نبرد شديد در سنندج در جريان بود و آمبولانسها و اتومبيلهاي امداد بدون وقفه زخميها و كشته‏ها را به بيمارستانها مي رساندند. ديروز صبح و بعدازظهر چند فروند هلي كوپتر آسمان شهر به پرواز درآمدند و چند بار تير اندازي كردند. در اين حوادث چند نفر مجروح شدند. در اين يورش هوايي شيشه‏هاي ساختمانها فرو ريخت همزمان صداي خمپاره‏اندازهاي 81 ميلي متري در شهر به گوش رسيد و در اثر اصابت يكي از خمپاره‏ها به منزل شخصي بنام نامداري يك نفر به نام ناصر نامداري كارمند آموزش و پرورش كشته و دو نفر ديگر مجروح شدند. ساعت 7 بعدازظهر ديروز شيخ عزالدين حسيني امام جمعه مهاباد كه براي وساطت به سنندج آمده بود از رزمندگان كرد و ارتش خواست آتش بس را رعايت كنند.

ما محكوم مي‏كنيم

آيت الله شيخ عزالدين حسيني به تحريف اعلاميه‏هاي روحانيون كرد در راديو و تلويزيون اشاره كرد و گفت: كار مردم نه تنها ضد انقلابي نيست بلكه علمي،كاملاً انقلابي بوده و تمام مردم يك شهر به جز ضد انقلابي‏هايي كه بر روي آنها آتش گشودند در آن شركت دارند وي گفت ما اين عمل مردم سنندج را محكوم نكرده‏ايم و تنها از اهالي و ارتش خواسته ايم كه براي پايان دادن به خونريزي نبرد را قطع كنند. وي گفت: «چرا به مردم ضد انقلابي مي‏گوييد» درگيري ارتش و مردم بر اثر يك سوء تفاهم از جانب نظاميان صورت گرفته و بايد تحقيق شود چه كسي اول مردم را به گلوله بسته است. سرپرست جديد استانداري كردستان ديروز سرلشكر قرني را از لشكر كشي به كردستان برحذر داشت و ضمن اعلام اين مطلب گفت: واقعه سنندج بر اثر اختلاف بين دو كميته انقلاب كه رياست آنها را حجت الاسلام مفتي زاده و صفدري به عهده دارند بوجود آمد و ارتباطي با اقدامات ضد انقلابي ندارد. كليجي اضافه كرد: اين اختلاف بين مسئولان دوكميته انقلاب اسلامي بوده و نبايد آن را اختلاف شيعه و سني نيز ناميد. او اضافه كرد: من به رئيس ستاد ارتش اطمينان داده ام اوضاع آرام مي‏شود. با بخش پيام شيخ عزالدين حسيني و مفتي زاده داير بر ترك مخاصمه گروه‏هايي از مردم به خط محاصرة پادگان رفته و از طرفين خواسته‏اند كه آتش بس را اعلام كنند. گرچه گروههايي از محاصره كنندگان به شهر برگشته‏اند ولي هنوز نظاميان و بعضي از رزمندگان كرد به تيراندازي به سوي يكديگر ادامه ميدهند. ديشب نورافكن‏ها مرتب به هواپرتاپ مي‏شد و در ميان صداي تيراندازيهاي شديد رگبار مسلسل‏هاي كاليبر50 در فضاي شهر مي پيچيد. هم اكنون شهر نسبتاً آرام است و اميد مي رود آتش بس كاملاً رعايت شود. تاكنون دست كم 27 جسد به بيمارستانهاي سنندج تحويل شده كه هويت 22 نفر از آنها روشن شده است. در همين حال منابع سياسي كرد فاش كردند كه چندين نفر از كردها و نظاميا در داخل پادگان كشته شده‏اند ولي امكان آوردن آنها به بيرون پادگان وجود ندارد.ديشب بين منابع سياسي و مذهبي كرد و ارتش آتش بس برقرار شد ولي تاكنون چند بار اين آتش بس نقض شده است شوراي موقتانقلاب نظاميان را متهم كرد كه آتش بس را نقض كرده‏اند. ديروز اعلام شد كه در داخل پادگان بين نظاميان دو دستگي افتاده و گروهي حاضر نشده‏اند بر روي هموطنان خود شليك كنند. گفته مي‏شود تلفات درگيري گروههاي مخالف و موافق مقابله سنگين بوده است. تاكنون 250 نفر از تيرخوردگان به بيمارستانهاي سنندج مراجعه كرده‏اند كه بيش از 30 نفر از آنها به كرمانشاه و 3 نفر به تهران اعزام شده‏اند. ديروز مردم شنندج از شيخ عزالدين حسيني و ملا احمد مفتي زاده تقاضا كردند براي نجات جان افراد محلي پادگان و خانواده‏هايشان كه گفته مي‏شود از طرف نظاميان بازداشت شده‏اند اقدام سريع به عمل آورند.ديروز مردم سنندج به ياري زخميان شتافتند ولي به علت تعداد زياد آنها امكانات بهداشتي و درماني شهر تكافو ندارد.بهمين جهت گروههايي از مردم شهرهاي مختلف كرمانشاه و كردستان و آذربايجان با آذوقه و مواد غذايي، سرم و دارو عازم سنندج شدند.ديروز در تمام شهرهاي كردستان مردم به كشتار اهالي سنندج اعتراض كردندو در سقز و مريوان اعلام شد اختلافات بين مسئولان كميته‏هاي انقلاب اسلامي نبايد باعث شود كه ارتش به جان مردم بيفتد.ديروز در مريوان گروه كثيري از اهالي در اطراف پادگان گرد آمدند و حركت نظاميان را زير نظر گرفتند.مردم شهرهاي مختلف كردستان اعلام كردند: هر نوع نقل و انتقالات نظامي بعد وسيعي به حادثه مي‏دهد و ممكن است تراژدي سنندج را در شهرهاي ديگر تكرار كند. ارتباط تلفني و تلكس و تلگراف سنندج با كرمانشاه قطع شدو از ديشب برق سنندج چندين ساعت قطع بوده است.(كيهان29/12/1357)

ماجراي سنندج چگونه آغاز شد؟

واقعه سنندج از آنجا شروع شد كه افراد كميته انقلاب اسلامي كه زير نظر شيخ احمد مفتي زاده رهبر مذهبي سنندج اداره مي‏شود براي پاسداري و نگهباني شبانه با كمبود مهمات و فشنگ روبرو شده وبراي دريافت فشنگ به حجت الاسلام صفدري كه او هم يك كميته انقلاب در شهر بوجود آورده است مراجعه و تقاضاي مهمات كردند.ولي با اين درخواست موافقت نشد و افراد پاسدار با ناراحتي از آنجا خارج شدند در همين جريان بازاريان سنندج براي گماردن نگاهبانان بيشتري در بازار به كميته انقلاب اسلامي مستقر در استانداري مراجعه كردند و از حجت الاسلام صفدري خواستند براي حفظ جان و مال آنها به خواستشان ترتيب اثر داده شود. تا در نگهباني و حفاظت شهر اشكالي پيش نيايد.آقاي صفدري به ميان مردم رفت ولي گفته‏هاي او با اعتراض مردم روبرو شد و يكي از افراد به نام شاطر محمد رحمان پور به روي مردم تيراندازي كرد كه يك نفر كشته و دو نفر مجروح شدند. افراد كميته اسلامي مفتي زاده تلفني از گروههاي ديگر استمداد كردند و بلافاصله مانع درگيري بيشتر در استانداري شدند. اما در همين حال مردم با شاطر محمد مجادله كردند و در صدد دستگيري وي برآمدند.مردم كه بر اثر اين حادثه تحريك شده بودند راهي پادگان شده و از فرمانده لشكر تقاضاي كمك كردند. در پادگان به مردم جواب رد داده و به انان گفته شد كه دادن اسلحه ومهمات به مردم بايد باصلاح ديد ارتش باشد. مردم به اين مسئله اعتراض كردندو به پادگان ژاندارمري رفتند در ژاندارمري بدون هر نوع برخوردي اسلحه‏هاي اضافي تحويل مردم شد. سرهنگ صفري به منظور جلوگيري از برخوردهاي خشونت آميز جلسه اي با حضور نماينده جمعيت دفاع از آزادي و انقلاب و گروههاي مختلف ترتيب داده واز نماينده گان واحدهاي مختلف درخواست شد كه با شوراي موقت انقلاب همكاري كند، ولي فرماندهان واحدها برخلاف سلسله مراتب از دستورات فرمانده لشكر خودداري كردند و ماجراي سنندج پيش آمد(كيهان29/12/1357)

هيات اعزامي امام خميني

هيات اعزامي امام خميني مركب از حضرت آيت الله طالقاني و آقايان دكتر بهشتي،  حاج سيد جوادي (وزير كشور)،  ابوالحسن بني صدر،  و هاشمي رفسنجاني وارد سنندج شدند و رسيدگي به مساله كردستان را آغاز كردند.(اطلاعات6/1/1358)

اولين اعلاميه كميته موقت اداره شهر سنندج

سنندج ـ كميته موقت اداره شهر سنندج اولين اعلاميه خود را بشرح زير اعلام كرد:

بسمه تعالي-بر اثر ارشاد و راهنمايي حضرت آيت الله العظمي طالقاني و با توجه به علاقه مندي كليه نمايندگان گروهها و سازمانهاي سياسي و ستاد عملياتي انقلاب در سنندج در زمينه پيدا كردن راه حل فوري براي مشكلات اداره شهر سنندج و حفظ امنيت كه از ضروريات ادامه زندگي است در جلسه متشكله در تاريخ يكشنبه پنجم فروردين ماه سال 1358 در محضر حضرت آيت الله العظمي طالقاني و با حضور آيات محترم دكتر بهشتي و هاشمي رفسنجاني جنابان آقايان صدر حاج سيد جوادي وزيركشور يني صدر و يونسي امضاء كنندگان زير نمايندگي شوراي موقت انقلاب در سنندج و ستاد عملياتي اسلامي سنندج مواردي مورد توافق واقع شد.

1 ـ كميته مركب از 5 نفر كه دو نفر آنها منتخب شوراي موقت انقلاب و دو نفري منتخبي ستاد عملياتي انقلاب اسلامي و يك نفر منتخب حضرت آيت الله العظمي طالقاني از بين كردهايي كه فعلا در كردستان اقامت ندارند بعنوان كميته موقت اداره شهر سنندج تشكيل مي گردد.

تبصره ـ براي هريك از اعضاي اصلي از هر طرف منتخبي يك نفر علي البدل انتخاب مي‌شود.

2 – كميته موقت اداره شهر سنندج بلافاصله مسئوليت حفظ نظم را در سراسر شهر عهده دار خواهد گرديد و مسئول جلوگيري از وقوع هر گونه حادثه در شهر مي باشد و انجام انتخابات شوراي موقت شهر سنندج را عهده دار مي گردد.

3 – كميته موقت اداره شهر موجبات اعاده وضع عادي شهر و باز شدن ادارات و دكاكين و موسسات عمومي را فراهم خواهد كرد.

4 ـ تصميمات كميته موقت بايد در صورت مجلس هم به امضاي حاضران ثبت شود و اكثريت آراء قابل اعتبار مي باشد.

5 ـ با تشكيل كميته موقت اداره شهر شوراي موقت انقلاب و ستاد عملياتي انقلاب اسلامي منحل اعلام مي‌شود و حق هيچگونه مداخله در اداره امور شهر را ندارند.

صدر حاج سيد جوادي،  ابراهيم يونسي بانه،  احمد مفتي زاده،  يوسف اردلان و چند امضاي ديگر.(اطلاعات6/1/1358)

پيام آيت‌الله طالقاني به مردم كردستان:فرماندهان ارتش بايد مورد تائيد مردم باشند.

سنندج – خبرنگار كيهان: هيات اعزامي به كردستان ساعت 12 بامداد ديروز (5فروردين) با هواپيما سنندج را به قصد تهران ترك كرد. آيت‌الله طالقاني پيش از ترك سنندج، پريشب پيامي از تلويزيون به مركز سنندج خطاب به مردم كردستان فرستاد كه برگزيده‌ي آن چنين است: متأسفانه شعله‌اي در اين شهر برافروخته شدكه ما نگران توسعه آن بوديم ولي به حمدالله با ياري برادران و خواهران كرد به تفاهم رسيديم. اميدواريم ديگر از اين مسايل پيش نيايد. شما برادران و خواهران با وحدت و همگامي‏با ديگر برادراني كه در سرحدات ايران هستند در اين نهضت بزرگ شركت كرديد و بحمدالله پيروز شديد. آيت‌الله طالقاني اضافه كرد بعد از پيروزي، دشمنان ما كه منافعشان به خطر افتاده دست بردار نيستند و من نگران اين دسايس هستم. اين انقلاب به رهبري روحانيت و بخصوص آيت‌الله خميني تا اين مرحله پيش رفته و اكنون شما مسوول ادامه اين انقلاب و مسوول نسل آينده مردم اين سرزمين هستيد. آيت‌الله طالقاني اضافه كردند: من مانند يك برادر و پدر دردمند كه دردهاي اين ملت را سالهاست لمس مي‏كند بخصوص دردها و رنجهاي ملت محروم كرد را سال‌هاست لمس كرده‌ام و اميدوارم كه همه ملت كرد بخصوص كه من اكنون در ميان آنها هستم با وحدت نظر و هوشياري بتوانند اين منظور و اين هدف مشخص را حفظ كنند. من از شما مي‏خواهم كه همبستگي خود را حفظ و تحريكات خود را خنثي كنند. از شما مي‏خواهم به ضعفا، محرومين و مستضعفين برسيد و بكوشيد با پشتيباني همة مردم محروميت‌ها را از بين ببريد. آيت‌الله طالقاني از كردها خواست اولويت‏ها را در خواست‏ها مشخص كنند و آنچه را كه از دولت بر مي‌آيد و در امكانات دولت است تقاضا كنند. آيت‌الله طالقاني گفت: من بعنوان يك پدر روحاني و دردمند شما كه هميشه نظري به گروه يا جمعيت خاصي ندارم اين تقاضاها را از شما دارم. ما به اين نتيجه رسيديم كه بايد شوراي موقتي در اين شهر تشكيل شود و وظايفي كه محول شده است انجام دهند. انتظار دارم در آينده مردم آزادانه نمايندگان خود را تعيين كنند و شوراي شهر سنندج نمونه‌اي باشد براي سراسر ايران. مساله‌ي ديگري كه در اين جا مشكلي پيش آورد اين بود كه عده‏اي از برادران كرد گروگان ارتش‏ها بودند. روي سوءتفاهماتي كه بين ارتش و مردم پيش آمد. در هر حال ما سعي كرديم آنها به خانه‏هاي خود برگردند. اميدوارم كه سوءتفاهماتي كه پيش مي آيد بين ارتشي‏ها و مردم حل شود. همچنين عواملي از ارتش كه از رژيم باقي مانده‏اند و همان روحيه و همان طرز تفكر و غرور و تكبر در آنها هست و خود را جدا از مردم مي‌پندارند يا دچار لغزش و اشتباه شده‏اند، بايد تصفيه بشوند. آيت‌الله طالقاني گفتند من با افسران و درجه‌داران مدتي به مذاكره نشستم، نصايحي كه مي‏بايد به آنها كردم و آنها را متوجه رفتارشان نمودم فرماندهان ارتش بايد مورد تاييد مردم هر منطقه باشند. مردم هم اگر گله و شكايتي دارند به مركز ستاد فرماندهي تهران بدهند. يقين دارم رسيدگي خواهد شد من از مردم كردستان مي‏خواهم با ديد سابق به ارتش نگاه نكنند. آيت‌الله طالقاني سپس از مردم كردستان خواستند كه در رفراندوم شركت كنند تا فرصت عمل به خرده گيران داخلي و خارجي داده نشود. آيت‌الله طالقاني گفتند او خود به جمهوري اسلامي رأي مي‏دهد ولي مردم آزادند آراي خود را به هر حكومتي كه مي‏خواهند بدهند.(كيهان6/1/1358)

سخنراني آيت الله طالقاني

در اجتماع 10هزار نفري سنندج ابتدا آقاي ربيعي نماينده كردهاي كرمانشاه در موردلزوم خود مختاري كردستان در چارچوب ايران آباد و آزاد سخنراني كرد و سپس حضرت آيت الله طالقاني در ميان اجتماع پر شور تظاهر كنندگان اظهار داشت: من سالها در زندان با برادران هم زنجير كردمان آشنا بودم و با سركوبي و محروميت شما بدست عوامل استبدادآشنايي دارم.  ما بايد عللي كه باعث ايجاد وقايع دردناك سنندج را كه عموم مردم را متأثر ساخت كشف كنيم.

در اينجا مردم يكصدا فرياد زدند (اين عامل صفدري است،  صفدري،  صفدري 000 (آقاي صفدري نماينده كميته انقلاب اسلامي قم در سنندج است) آيت الله طالقاني پرسيدند،  اين وقايع عمدي بوده يا اشتباهي ؟

و مردم فرياد زدند: عمدي بوده.

آيت الله طالقاني افزودند: مردم كرد عضوي از پيكرجامعه ايران هستندكه هرگاه حركت حق طلبانه از آنان سرزد بر چسب تجزيه طلبي بر آن نهادند.  ايشان در مورد خودمختاري كردستان گفتند،  قرآن مجيد 14 قرن پيش  اختيار بر سر نوشت و تصميمات مردم را عنوان كرده است.  خواستهاي اساسي خلق كرد اصولا دو قسمت است: خودمختاري در زبان،  فرهنگ و سرنوشت و رفع محروميتهاي اقتصادي در اين موقع،  سربازان شروع به تيراندازي هوايي كردند تا از هجوم مردم به پادگان جلوگيري كنند.  در اين ماجرا دو نفر در فاصله 20 متري اتومبيل ما مجروح شدند كه بيدرنگ به كمك مردم بيمارستان شهدا انتقال يافتند.  در همين موقع از پشت مورد حمله اشخاص مشكوكي قرار گرفتيم و ناگيزر از آن محل دور شديم.  ما سپس خود را به بيمارستان رسانديم تا وضع مجروحين را بررسي كنيم  در بيمارستان ضمن تناس با كساني كه مورد اصابت گلوله قرار گرفته بودند كه متوجه شديم هنگام فرار از روبروهدف گلوله قرار گرفته‌اند كه نشانه اين بود كه افراد مشكوك و غير مسئولي براي دامن زدن به حوادث،  دست اندر كار بوده اند.

اصل قضيه بنا به اظهار مردم سنندج،  اشتباه پشت اشتباه  بود است و اين حوادث را ببار آورده است.

ابتدا شايعه خالي شدن سيلوها مطرح شد و بدنبال آن اختلاف بين كميته‏ها و اين كه مردم فشنگ مي خواستند و كميته‏ها از تحويل فشنگ خودداري كرده‌اند شايع مي‌شود و بدنبال آن تحريك مردم از طرف گروههاي چپ براي حمله به پادگان آغاز مي گردد.  البته اين گروهها اقرار به اشتباه خود مي كنند ولي آيا اين اقرار به اشتباه كه باعث بروز حوادث ناگوار و فاجعه سنندج شده است كافي است ؟

نساله اي كه بعنوان راه حل مطرح شده اين است كه شورايي تشكيل داده اند كه مؤظف به برگزاري انتخابات واقعي مردم در آينده نزديك خواهند بود و با تعيين نمايندگان مردم،  مي نوان مشكلات شهر و محل را حل كنند و همانگونه كه آيت الله طالقاني نيز در سخنان خود گفتند اميدوارند اين انتخابات نمونه اي براي ساير شهرها و مناطق باشد. (اطلاعات6/1/1358)

اجتماع بزرگ مردم كردستان

ساعت 3 و نيم بعدازظهر ديروز اجتماع بزرگي از مردم كردستان بدعوت جامعه بازاريان سنندج در ميدان «آزادي» اين شهر بمنظور قدرداني از زحمات حضرت آيت الله طالقاني در گسترش امر صلح برپا شد.

در اين اجتماع كه زير بارش باران برگزار شد،  ابتدا چند تن از نمايندگان مردم كردستان از جمله ربيعي نماينده كردهاي كرمانشاه سخنراني كردند.

ربيعي از اقدامات هيات اعزامي خاصه آيت الله طالقاني تشكر كرد و ضمن ستايش از علامه مفتي زاده نماينده مذهبي و سياسي مردم سنندج،  از جمهوري اسلامي پشتيباني نمود.

سپس حضرت آيت الله طالقاني در ميان ابراز احساسات شوانگيز مردم،  به اجتماع كنندگان پيوست و طي سخناني از مردم كردستان تمجيد كرد.

شوراي موقت انقلاب

بدنبال مذاكراتي كه در سنندج صورت گرفت،  شوراي موقت انقلاب در اين شهر تشكيل شد.  اين شورا به محض تشكيل،  طي اعلاميه اي مقر خود را شهرباني سنندج ذكر كرد و تصميم گرفت براي اعضاي مسلح كميته نظامي وابسته به شورا كارت مخصوص صادر كند.  اين شورا از مردم خواست از خلع سلاح كردن ديگران بپرهيزند و در صورت مشاهده افراد مشكوك و مسلح،  جريان را به كميته نظامي مستقر در شهرباني اطلاع دهند.

پزشكان، پرستاران و كاركنان بيمارستان‏هاي سنندج و امدادگران داوطلب اين شهر، بدنبال وقايع سنندج قطعنامه اي صادر كردند و اشكال‌تراشي بعضي از مقامات و مسئولين امر را در جهت كمك رساني به مجروحين سنندج،  محكوم و تقبيح كردند و ماهيت ضد انقلابي مبارزين كرد را رد نمودند.(اطلاعات6/1/1358)

پيام آيت الله طالقاني به مردم كردستان:غارتگران دست بردار نيستند.

سنندج ـ حضرت آيت الله طالقاني در مدت اقامت خود در سنندج، پيامي خطاب به مردم كردستان فرستادند كه متن آن بشرح زير است:

برادران،خواهران!

همه ملت ايران، در اين انقلاب بزرگ و تاريخي و سرفصل جديد زندگي هميشه نگران بوديم كه عوامل در ميان ما و در ميان ملت شريف ما اختلاف، دشمني و درگيري پديد آورند، بخصوص هميشه نگران اين منطقه خاص و اين بازوي قوي و كارآمد ايران شريف بوديم.  متاسفانه، شعله‌اي در اين منطقه و در شهر سنندج برافروخته شد كه ما نگران توده اين شعله در همه منطقه، بلكه همه ايران بوديم، بحمدالله با حسن تفاهم و با حسن نيت و صداقت در ميان اين برادران و خواهران ساكن سنندج،  مسايل و گرفتاريها،  علل پيشامدها و مسايل ديگر را از نزديك لمس كرديم و اميدوارم كه با هوشياري و بيداري و آگاهي همه ملت ايران ما،  و همه برادران و خواهران كرد، چنين پيشامد‏ها ديگر در شرف وقوع نباشد.

شما برادران، خواهران، با وحدت و همگامي، همقدمي، همفكري و هم فريادي، با ديگر برادران فارس، ترك، عرب و برادران تركمن و برادران سيستاني و بلوچستاني كه در سرحدات و نقاط ديگر ايران هستند در اين نهضت بزرگ شركت مردانه و آگاهانه نموده و بحمداله اين انقلاب عظيم ايران در مرحله شكستن بت طاغوتي،  سرافراز و پيروزمند گرديد و همه توجه دنيا را به اين سرعت متوجه ايران كرد و دشمنان ما را مات و مبهوت گردانيد.  ما انتظار داشتيم كه دولت پس از مرحله پيروزي انقلاب اين وحدت و يگانگي را فقط در مرحله بازسازي بعد از آنهمه ويرانيها بمرحله اجرا در آورند و مي دانيم كه بعد از اين پيروزي، دشمنان ما و غارتگران كه به منافع و استعداد‏هاي ما تسلط داشتند دست بردار نيستند و از پا نخواهند نشست. از اين جهت، ما هميشه نگران دسايس بوده و هميشه وضع اين نگرانيها و خنثي كردن آنها وابسته به هوشياري و بيداري و حفظ وحدت شماست.

دردهاي ملت كرد

اين انقلاب، برهبري امام خميني و ملت ايران بود و اكنون شما مسئول ادامه انقلاب و از سرفصل تازه آن،  و مسئول آينده و نسل آينده مي باشيد.  از اين جهت مانند يك برادر و يك پدر دردمند كه دردهاي اين ملت را كه سالهاست لمس مي‌كنم،  بخصوص دردهاي اين ملت كرد،  اتهامات،  كشتارها و محروميتها را من از شما مي خواهم كه همبستگي،  وحدت،  خود را نگه داريد و مراقب دشمنان انقلاب بوده و تحريكات را خنثي نموده،  به ضعفا،  محرومين و مستضعفين برسيد،  فاصله‏ها را از ميان برداريد.  من از شما مي خواهم كه با همت شما سرزمينمان را خرم و سرسبز نگه داريد و بكوشيد كه با پشتيباني دولت مركزي اين محروميت را از ميان برداريد و شما مردم كردستان مسئوليد كه خواست‏هاي خود و خواست‏هاي مشروع را اعلام كرده و تنظيم نمايند و آنچه را كه اولويت داشته از هم تفكيك كنيد و آنچه كه امروز از دولت برمي آيد تقاضا نموده و خواست‏هايي را كه در آينده عمل خواهد شد،  مطرح نماييد.

شوراي موقت

من بعنوان پدر شما هيچ نظري به هيچ گروهي ندارم و در اين شهر سنندج كه مركز استان اين قسمت از كردستان است، بايد به كوشش دوستان و همكاري صميمانه و احساسات پرشور خواهران و برادران كرد به نتيجه برسد. بايد شوراي موقت تشكيل شده و وظايفي كه محول شده براي حفظ امنيت و براي احتياجات انجام بدهد.  اين شورا بزودي انتخابات آزادي را شروع و براي تشكيل انجمن شهر انتظار داريم كه مردم آزادانه نمايندگان انجمن شهر را براي مدتي انتخاب نموده، انتظار داريم كه اين شورا نمونه‌اي باشد براي سرتاسر مملكت،  و گروه‏هاي ما و ساكنين شهر و روستا كه نمودار رشد و نمونه يك شوراي آزاد و عالي و افراد آن نمايندگان واقعي مردم باشند،  تشكيل شود.

اين مرحله اول بود كه به نتيجه هم رسيديم. وهله ديگر مشكل برادران ما بود كه گروگان افراد ارتش روي سوء تفاهمي كه بين مردم و ارتش پيش آمد،  بود و در حال سعي هستيم كه آن‏ها هم به خانه‏هاي خود برگردند و تذكر مي دهم بمردم كردستان و تمام ايران كه اين سوء تفاهم‏ها را از ميان خود بردارند.

مذاكره با ارتشي‏ها

و من با برادران ارتشي، افسر، درجه دار، سرباز به مذاكره نشستم و از حسن نيت آنها نيز برخوردار شدم و نصايحي كه خودشان مي دانستند،  بيان كردم و متذكر شدم كه ارتش،  ارتش ملي است و بايد قدرت خود را در راه خواستهاي مشروع خلق بكار گيرد و در كردستان نيز سوءتفاهمي بين مردم و ارتش وجود داشت كه باعث ناراحتي‏هايي شد و اين در حالي است كه ارتش با ملت برادر است.  موضوع ديگر اينست كه ما در مرحله رفراندم هستيم و مي‌دانيم كه بارها و بارها در تظاهرات مردم راي خود را گفته و سعي بر اي اينكه همه خرده گيري بيگانگان و دشمنان داخلي نباشد بايد رفراندم انجام بگيرد و هركس ازاد راي خود را بگويد (جمهوري اسلامي). جمهوري يعني آراي عمومي مردم در انتخاب مسئولين دولت اسلامي يعني در معيارهاي مترقي و قانون‏هاي اسلامي و انتظار دارم كه همه برادران و خواهران در اين وظيفه اسلامي و تاريخ ساز ما شركت كنند و من اعلام ميدارم كه به جمهوري اسلامي راي ميدهم. از خداوند توفيق همه شما را در سايه ايزد منان و در راه پيشبرد اين انقلاب خواستارم. (اطلاعات6/1/1358)

آيت الله طالقاني: سنندج اولين شهري است كه داراي شوراي شهري مي‌شود.

سنندج ـ حضرت آيت الله طالقاني در اجتماع بازاريان شهر سنندج كه بعدازظهر شنبه در ميدان آزادي اين شهر برگزار شد،  ضمن سپاسگزاري از مردم كردستان گفتند:

«در جريان سه روزي كه ميان مردم كردستان بودم، پيوسته كوشيدم مشكلات اين بخش از مملكت حل شود و از مردم خواستم از هر گونه تفرقه و تشتتي بپرهيزند.»

آيت الله طالقاني فرمود:«بيم آن ميرفت آتشي كه در كردستان شعله كشيد، به همه جاي اين كشور سرايت كند و در ميان اين دود و آتش و سوز و گداز ناشي از آن،  دشمنان ما بتوانند اين كشور را مجدداً جولانگه غارتگري‏ها و اختناق پروريهاي خودسازند كه البته علتها و عوامل آن كه بيشتر جنبه رواني دارد و آنگاه جنبه‏هاي شيطاني كشف گرديد.

آيت الله طالقاني در بخش ديگري از سخنان خود گفتند: «شهيدان كردستان، شهداي همه ما هستند و جراحاتي كه مجروحان برداشتند زخمي بر پيكر تمامي كشور است. اميداورم بهمين زودي، زندانياني كه در پادگان سنندج بسر مي برند و همين امر وسيله تبليغات و تحريكات مغرضين شده است،  به خانه‏هاي خود بازگردند.

آيت الله طالقاني در مورد امنيت و آرامش سنندج اظهار داشتند:«هياتي از سوي گروه‏هاي مختلف بعنوان شوراي موقت انتخاب شده و اين هيات يك هفته مهلت دارد تا مقدمات اخذ آراي عمومي مردم در جهت گزينش نمايندگان شوراي شهري فراهم كند.

سپس اين شورا موظف است امنيت منطقه را حفظ نمايد و مشكلات مردم را گزارش، تا از مردم و ملت خواسته شود بيشترين نيروهاي خود را متوجه رفع دردها و مسئوليت‏هاي منطقه كردستان كند.  سنندج اولين شهري است كه داراي انجمن شهري مي‌شود، انجمني كه بايد نمايانگر نماينده‌هاي واقعي مردم باشد و اميد است بتوانند الگو و نمونه‌اي براي شهرهاي ديگر كشور باشد.»

آيت‌الله طالقاني آنگاه به مساله رفراندوم كه روز جمعه آينده برگزار مي‌شود اشاره كرده و گفتند:

اصولا با راهپيمايي‏هاي بزرگي كه در سطح كشور انجام شده است رفراندوم معنايي نخواهد داشت ولي براي اينكه اين مساله بصورت قانوني دنيا پسند در آيد، رفراندوم انجام خواهد شد و البته اين رفراندوم با آزادي كامل بايد صورت گيرد. «آيت‌الله در بخش ديگري از سخان خود گفتند: ما اقتصاد را زير بناي زندگي انسانها نميدانيم بدليل اينكه انسان حاضر است محروميت‏ها و گرسنگي‏ها را تحمل كند، ولي آزاد باشد. اقتصاد و رفاه در سايه آزادي ميسر است. اسلام اقتصاد را نفي نمي‌كند،  بلكه آنرا ملازم با آزادي مي داند.»

آيت الله طالقاني در پايان گفتند:

«اگر كسي نمي‌خواهد به جمهوري اسلامي راي دهد،  آزاد است.  اما من به جمهوري اسلامي راي خواهم داد و اميدوارم در پي رفراندوم،  مجلس موسسان براي تنظيم قانون اساسي كشور تصويب شود و سپس دولت ملي منطبق با خواست‏هاي مردم مصادر امور را در دست گيرد.»(اطلاعات6/1/1358)

خبرنگاران اطلاعات گزارش مي‏دهند: ماجراي كردستان لحظه به لحظه

در آستانه سال نو، واقعه سنندج برادران كرد ما را در صفحات غرب كشور عزادار كرد و باعث تاثر ديگر هموطنانمان در سراسر ايران شد.

بدنبال اين واقعه كه منجر به كشته شدن دست كم 130 نفر و مجروح شدن بيش از 200نفر شد، بلافاصله هياتي از سوي كميته انقلابي، امام خميني به سرپرستي حضرت آيت الله طالقاني به سنندج عزيمت كرد و رسيدگي به جريان امر و همچنين خواست‏هاي مناطق كردنشين ايران را آغاز نمود.

گزارش زير كه با همكاري خبرنگاران «اطلاعات» در سنندج و مهاباد تنظيم شده، مروري است بر وقايع سنندج از ابتدا تا پايان تعطيلات نوروزي كه در زير ميخوانيد:

چگونگي ماجرا

دوشنبه 28/12/57

ـ درگيري پيرامون پادگان لشكر 28 كردستان و ژاندارمري سنندج از شب پيش آغاز شد و راديو سنندج به اشغال حمله كنندگان درآمد.

در تيراندازيهاي اوليه 8 نفر كشته و 50 نفر مجروح شدند . ستاد ملي ارتش اسلامي ايران در اعلامه اي كه بدين خاطر صادر كرد، اعلام نمود كه با ضد انقلابيون بشدت مقابله خواهد كرد آقاي مفتي زاده رهبر ملي و مذهبي سنندج نيز در اعلاميه اي از مردم اين شهر خواست از اطراف پادگان سنندج دور شده و مسئله را بشكل پيچيده در نياورند.

سه شنبه29/12/1357

ـ عليرغم صدور دستور آتش بس از سوي رهبران مذهبي كردستان نبرد شديد به ويژه در اطراف پادگان سنندج ادامه يافت و هفت هلي كوپتر و چندين كاميون از كرمانشاه، مهاباد و شهرهاي اطراف به سنندج مواد غذايي و دارو حمل كردند. سخنگوي دولت وقايع سنندج را نتيجه دخالت عوامل ضدانقلابي ذكر كرد و اعلام نمود كه هرگونه اعمال ضد انقلابي بشدت سركوب خواهد شد.

مردم سنندج ادعاي دخالت ضدانقلابيون را در واقعه اين شهر رد كردند و به اين مسئله اعتراض نمودند.

مورد اول هيچكس نميتواند با آن مخالف كند، چون همه ملت ايران در فرهنگ و تصميم‏‏گيري، آزاد و مختار هستند و اعلام ميكنم كه با اين معاني شما مختار و ازاديد. در مورد دوم، اين درست نيست كه حاصل كوشش اكثريت مردم نجيب، به جيب اقليت برود. اين بي معني است كه برادران كرد ما رنج بكشند و براي شكم گنده‏هاي شمال تهران و يا آسفالت خيابان‏هاي تهران ماليات بدهند.

آيت الله طالقاني گفت:" قبل از اينكه از دولت توقع خود مختاري داشته باشيد، بنشينيد و مسايل خود را حل كنيد، مي‏خواهم با نماينده تان در اينمورد بحث كنيد، اين نماينده كيست؟" ( عده اي جوابدادند شيخ عزالدين حسيني و عده اي ديگر احمد مفتي زاده ) .

آيت الله طالقاني در ادامه سخنان خود گفتند: "استعمار گران همواره ميخواهند بين آحاد ملت اختلاف و بدبيني بيندازند، مگر ساواك و سيا نبود كه وحشت توليد كرد تا همه از هم بترسيم كه مبادا ديگري ساواكي باشد؟"

آيت الله طالقاني افزود:" بدبيني به دولت فعلي جنبه رواني دارد، زير هر كدام از ما از هركس ظلمي ديده باشيم، از همچهره‏هاي او ميترسيم، از فعاليت‏هاي ضدخلقي ژاندارمري، ارتش، ساواك و شهرباني در گذشته، امروز وقتي ما حقي يك را ندارم مي‏بينيم به ياد ظلم‏هاي گذشته مي‏افتيم، من نمي‏گويم ارتش پاك شده و كاملا تصفيه شده، در خصوص ارتش من با شما هماهنگ هستم." ( عده اي فرياد زدند ارتش ملي برپا كنيد نه ارتش ضد خلقي، و عده اي ديگر نيز بانگ زدند ـ كشته نداديم كه سازش كنيم، امير ارتش را نوازش كنيم).

سپس يك دانشجوي كرد ضمن تأكيد بر اين نكته كه كردها تجزيه طلب نيستند، گفت:" ما از ميان خود شورايي بر مي‏گزينيم تا اداره امور شهر را بدست گيرد، ما براي آزادي مبارزه كرده ايم و ملت ايران داراي انديشه‏ها و ايدئولوژي‏هاي مختلف هستند و اين افكار بايد ازادانه از طريق وسايل ارتباط جمعي در اختيار همگان قرار گيرد تا مردم بنا به سليقه خود، نوع حكومت را تعيين كنند."

اين دانشجو پس از اشاره به پوكه خمپاره‏هايي كه در دست چندين تن از حاضرين بود، گفت: "ارتش اينها را بعنوان عيدي بر سر مردم سنندج ريخته و برادر من نيز در انفجار همين خمپاره‏ها روي بام منزل شهيد شد."

شعارهاي متعدد

آنگاه دكتر بهشتي طي سخناني گفت:" بزرگترين اصل جمهوري اسلامي اصل آزادي انديشه، بيان، قلم و اجتماعات است."

سپس نوبت به سخنراني «بني صدر» رسيد كه عده‏اي با سخنراني وي مخالفت كردند. آنها ادعا كردند كه بني صدر گفته، كردستان در صورت خودمختاري به دامن شوروي يا آمريكا خواهد افتاد، اما بني صدر اين ادعا را رد كرد و عده اي از حاضرين فرياد زدند: "شما مي‏خواهيد اين حرف را در دهان مردم بيندازيد."

در ميان اجتماع مردم سنندج در ميدان آزادي اين شهر، شعارهاي متعددي به چشم مي‏خورد، نظير: تشيع، تسنن پيوندتان خدايي است، شليك و خمپاره اندازي بطرف مردم بيدفاع حتي از عهده ارتش ضدخلقي آريامهري نيز برنيامد، اما … و بالاخره: مقدم حضرت آيت الله طالقاني را به شهر خونين سنندج گرامي ميداريم.

گزارش خبرنگار اطلاعات از «مهاباد» نيز حاكيست كه بمنظور اعتراض به كشتار مردم سنندج، هزاران نفر از كردهاي اين شهر دست به راه پيمايي زدند.

جمعه و شنبه گذشته نيز مذاكرات و بررسي هيات اعزامي امام خميني به سنندج ادامه يافت.(كيهان7/1/1358)

سخنراني آيت‌الله طالقاني در اجتماع 70هزار نفري سنندج:عاملان وقايع خونين سنندج معرفي مي‏شوند.

سنندج – خبرنگار كيهان: حضرت آيت‌الله طالقاني، سرپرست هيات اعزامي به كردستان، ساعت 4 بعدازظهر روز شنبه دوم فروردين، در اجتماع 70 هزار تن ازمردم سنندج، در ميدان آزادي اين شهر طي يك سخنراني مفصل مواضع دولت انقلابي و جامعه روحانيت را در قبال خواست‏هاي مردم كردستان تشريح كرد. آيت‌الله طالقاني با اشاره به تفرقه‏اندازيهاي رژيم پهلوي بين مردم ايران گفت: بر شما مردم شريف و عزيز است كه از چنددستگي و رخنه عوامل سرپرست رژيم در صفوف خود جلوگيري كنيد، ما با كمال دقت مشغول بررسي و پي جويي عوامل و علل هستيم كه جرقه را در اينجا روشن كردند و سرنخ‏ها را پيدا مي‏كنيم. ودر معرض افكار عمومي‏شما و تمام ملت ايران مي‏گذاريم. اما هرچه بوده و هرعلتي بوده مساله اول براي شما فرزندان دلير كرد اين است كه وحدت و همبستگي خود را حفظ كنيد. قبل از اينكه اين حوادث را مربوط به جمع يا دولتي بدانيد بايد منشاء را از داخل خودتان پيدا كنيد. (از ميان جمعيت، گروه‌هايي فرياد زدند: صفدري... صفدري.) آيت‌الله طالقاني گفت: نبايد يك‌طرفه قضاوت كرد بايد ديد تقصير بوده يا قصور، اشتباه بوده يا عمد؟ آيت‌الله طالقاني به سخنان خود چنين ادامه داد: شما در طول تاريخ محروميت كشيديد، شهدا داديد و رژيم هر وقت خواست نهضت ايران را بكوبد يكي از مسايلي كه در بوق و كرناي تبليغات جار زده مساله‌ي تجزيه كردستان بود درحالي كه ما مي‏دانيم تجزيه طلبي در خاطر زن و مرد شما جايي ندارد. (جمعيت: صحيح است). آيت‌الله طالقاني در ادامه سخنان خود به نقش عمال رژيم در اختلاف اندازي بين مردم ايران اشاره كرد و گفت: باقيمانده‏هاي رژيم كه در لانه‏هاي خود خزيده‏اند از هر مساله گذرا كه انشاءالله حساس نخواهد شد خنده مي‏كنند. آيت‌الله طالقاني در مورد خودمختاري كردستان گفت: از نظر مفهوم و معنا و محتوا، خودمختاري همان چيزي است كه ما مي‏خواهيم، هر انساني خودمختار است و نظام اسلامي همه را آزاد مي‏داند. قرآن كتاب آسماني ما 15 قرن پيش اين مساله را عنوان كرده كه مردم آزاد و خودمختار سرنوشت خود هستند. چه كسي مي تواند منكر آزادي فرهنگ، سرنوشت و زبان مردم كردستان باشد؟ شما، در فرهنگ و زبان و تصميم‌گيريهاي اقتصادي خود كاملاً مختار و آزاد هستيد. من، امروز با صراحت اعلام مي‏كنم كه اين كلمه خودمختاري ديگر نمي‌تواند وسيله تحريف جوانان، مردان و زنان كرد ما شود. ثروت‌هاي معنوي و مادي در دست شما است و ديگر معنا ندارد كه برادر كرد ما رنج بكشد و كشاورزي كند و ماليآتش را بفرستد براي عياش‏هاي شمال تهران يا براي آسفالت كردن خيابان‌هاي آنها، بايد در مرحله اول زندگي كردها تأمين شود و از منابع خود به‏اندازه كافي استفاده كنند و آن سهم عادلانه‌اي را كه دولت مركزي براي گردش زندگي مردم خواسته بپردازند، اگر كردستان مستقل شود. آيت‌الله طالقاني افزود: اگر هموطنان كرد ما با دولت تمايلشان را صادقانه در ميان نگذارند و حل نكنند، هر روز بايد منتظر حوادث باشيم اگر كردستان مواجه با شكست شود و مشتعل شود، ايران مشتعل مي‏شود و ما دوباره گرفتار طاغوت و جلادي خواهيم شد. كه از آريامهر بدتر و تجربه‌دارتر خواهد بود. آيت‌الله طالقاني اضافه كرد: بزرگترين دسيسه استعمار و استكبار اين بود كه مردم را از هم جدا كند و كاري كند كه همه به هم بد بگويند. امروز بايد همه‌ي ما، اهل هر ملتي كه هستيم زبان خودمان را داشته باشيم، اما چرا موضع‌گيري؟ چرا تحقير و چرا تهديد؟ ما بايد بكوشيم برخلاف استبداديان دشمني و ستيزه‌جويي و تحريك را كنار بگذاريم. آيت‌الله طالقاني، با اشاره به اثرات رواني ستيزه جويي‏هاي گذشته گفت: ما ميدانيم سپهبدها، ارتشبدها و تيمسارها در گذشته چه كساني بوده‏اند، اما آيا اين را مي‏شود كليت داد؟ مي‏شود گفت كه همه اينطور هستند؟ من مي‏گويم ارتش كاملاً پاك شده، نمي‏گويم ارتش كاملاً تصفيه شده، در بين ارتش عناصر مشكوك وجود دارند. من با شما هماهنگم. (جمعيت ارتش بايد منحل شود) آيت‌الله طالقاني: خيلي خوب، همين الان مي‏خواهيد دستور دهم به مركز ارتش از اينجا برود، ولي مي‌توانيد خودتان را حفظ كنيد؟ آيت‌الله طالقاني آنگاه از مردم پرسيد: شما را به خداي خودتان، شما را به شرافتتان ارتش آيا آمده در ميان مردم يا در پايگاه خودش بوده؟ آيت‌الله طالقاني در پايان سخنراني طولاني خود كه به استقبال مردم سنندج روبرو شد مردم را به صبر و بردباري دعوت كرد وگفت: شما نمايندگان واقعي خود را كه زبانشان زبان حال شما باشد چه از سنندج و چه از ديگر شهرهاي كردستان انتخاب كنيد و آنها را بفرستيد ما با نمايندگان واقعي شما مذاكره مي‏كنيم و اين مسايل انشاءالله همه قابل حل است. پس از سخنراني آيت‌الله طالقاني آيت‌الله دكتر بهشتي، ابوالحسن بني صدر و احمد صدر حاج سيد جوادي سخناني ايراد كردند و مردم كردستان را به تفاهم، يكدلي و مذاكرات تفاهم آميز فراخواندند. هنگام شروع سخنراني آيت‌الله دكتر بهشتي و يك‌بار در ميان سخنان بني صدر چند بار جمعيت متشنج شد و سخنراني‏ها قطع گرديد.

سپاسگزاري از آيت‌الله طالقاني

روز شنبه 4 فروردين ماه بازاريان سنندج به نشانه قدرداني از هيات اعزامي در پايان دادن به مخاصمات سنندج مراسمي در ميدان آزادي سنندج ترتيب دادند. در اين مراسم چند تن از مردم سنندج طي سخناني بر مودت ملت ايران و لزوم ايجاد جمهوري اسلامي تاكيد كردند و زحمات هيات اعزامي را ستودند. در همين مراسم آيت‌الله طالقاني نيز از حسن نيت مردم در پايان دادن به درگيري‌ها سپاسگزاري كرد و يكبار ديگر ضرورت يكپارچگي ملت را مورد تاكيد قرار داد. آيت‌الله طالقاني به حاضران هشدار داد كه دستهاي ناپاكي در كار است تا امنيت كشور و اتحاد ملت را بر هم زند. وي از مردم خواست توطئه چينان را شناسائي و دسيسه‌هاي آنان را خنثي كند.(كيهان7/1/1358)

سپاس مردم كردستان از آيت الله طالقاني

اهالي كردستان طي تلگرافي بحضور حضرت آيت الله طالقاني، از سفر ايشان به سنندج و مجاهدات در جهت رسيدگي به خواست‏هاي مردم اين منطقه، تشكر و سپاسگزاري كردند،  متن تلگرام بشرح زير است:

محضر زعيم عاليقدر و مجاهد ارجمند و متعالي حضرت ايت الله طالقاني: تبلور انديشه وتلالو روح والاي ان روحاني بزرگوار و نيز مساعي بي شائبه آن گرامي رهبر اسلامي در زمينه توجه به حقوق مظلومين و مردم داغديده اين سامان را در كشاكش ادبار و نابساماني و كشتار اميدوار و براستي خطه استان كردستان وبويژه قلبهاي افسرده و ماتم زده مردم سنندج را حياتي تازه بخشيد.  با اين توصيف و اذعان سيادت نفس و مكارم اخلاقي و مجاهدات مستدام ان نستوه بزرگوار در طول توقف چند روزه در سنندج ملت داغديده اين سامان،  چنانچه شايسته و بايسته شان آن اديب  است،  نتوانست حق سپاس خويش را ابراز دارد،  لكن بطور يقين مساعي و عنايات بي دريغ حضرتعالي و ساير همراهان پيرامون استقرار حقوق حقه مردم بلاكش كردستان نه تنها فراموش نخواهد شد بلكه همواره بر جبين روزگار پايدار خواهد ماند.  اينك بار ديگر ضمن عرض امتنان از انهمه سيادت و قبادت،  سلامت و بقاي عمر ان وجود ذيجود را از حضرت باري آرزو مي نماييم.قاطبه اهالي داغديده استان كردستان.سنندج.(اطلاعات7/1/1358)

تلگرام امام جمعه سقز

سقز- ملا عبدالله محمدي امام جمعه سقز از طرف گروههاي مختلف مردم اين شهر تلگرامي‏با امام خميني مخابره كردو از ايشان خواست تا مواضع جمهوري اسلامي را درباره خودمختاري كردستان و حقوق اهل تسنن اعلام دارند در قسمتي از اين تلگرام آمده است: «هر نوع توصيه و قولي كه از جانب امام اعلام گردد داراي ضمانت اجرايي است لذا ما نمايندگان اقشار مختلف سقز مي‏خواهيم تا امام شخصاً از طريق راديو و تلويزيون و ساير رسانه‏هاي گروهي صراحتاً و بطور خيلي روشن درموارد زير اعلام و تضمين فرمايند: 1- اعلام تساوي حقوق تسنن و تشيع در تدوين قانون اساسي مربوط به جمهوري اسلامي،2- قايل شدن حق اسلامي و طبيعي خودمختاري براي خلق كرد و ساير ملتهاي ايران.در غير اينصورت از شركت در رفراندوم خودداري مي نماييم.»

خبر نگار كيهان ساعت 10 صبح امروز گزارش داد، هنوز پاسخي به اين تلگرام كه دو روز قبل مخابره شده، داده نشده است، از سوي ديگر ديروز گروه زيادي از مردم سقز و بانه به حمايت از كسانيكه در مسجد جامع متحصن شده‏اند دست به راهپيمايي زدند. تحصن در مسجد جامع بعنوان اعتراض به كشتار سنندج و استقرار توپ‌هاي سنگين در اطراف سقز صورت گرفته است.(كيهان9/1/1358)

شرايط عضويت در شوراي شهر سنندج اعلام شد.

در مهاباد پس از چند ساعت صندوق‌هاي راي جمع آوري شد.

سقز- نيمي از حوزه‏هاي راي‌گيري سقز در حالي كه مردم اين شهر بدنبال درخواست امام جمعه، آماده راي دادن بودند مورد حمله افراد ناشناس قرار گرفت و تعدادي از صندوق‌ها و ورقه‏هاي رفراندوم به سرقت رفت. بدنبال تلگرام ملا عبدالله محمدي امام جمعه سقز به امام خميني، ايشان در سخنراني خود اعلام كرد كه حق مردم كرد و ساير ملتهاي ايران در قانون اساسي منظور خواهد شد و بهمين جهت امام جمعه سقز طي اعلاميه‌اي كه بعدازظهر پنجشنبه در شهر پخش شد از مردم خواست كه به جمهوري اسلامي راي بدهند. در پي صدور اين اعلاميه مردم ديروز براي دادن راي به پاي صندوق‌ها رفتند ولي هنگام ظهر عده‏اي ناشناس به حوزه‌هاي راي‌گيري در مسجد جامع و چند نقطه ديگر حمله كردند و صندوق‏هاي محتوي راي و كارت‏هاي پر نشده رفراندوم را ربودند. مهاجمان در مسجد« حاجي صفري» به «ملا سيد احمد حسيني» رييس انتظامات شهر و مسوول حوزه حمله و او را مجروح كردند. 58 هزار ورقه رفراندوم در سطح شهر و شهرستان سقز پخش شده بود كه نيمي از آنها به سرقت رفت. تا صبح امروز از 45 صندوق مستقر در روستاهاي سقز، 3صندوق برگشت داده شده است.امام جمعه سقز در تماسي با خبر نگار كيهان گفت: امروز مجدداً صندوق‌هاي راي فقط در مسجد جامع قرار داده شده است و تعدادي كارت رفراندوم ارسال خواهد شد.

مهاباد – طبقات مردم مهاباد بدنبال انتشار اعلاميه آيت‌الله شيخ عزالدين حسيني در رفراندوم شركت نكردند. آيت‌الله شيخ عزالدين حسيني با انتشار اعلاميه‌اي عدم شركت خود در رفراندوم را بخاطر روشن نبودن وضع جمهوري اسلامي اعلام نكرده بود.(كيهان13/1/1358)

نامه سرگشاده آيت الله مكارم شيرازي به آيت الله سيخ  عزالدين حسيني امام جمعه مهاباد :دعوا بر سر چيست ؟

من ازآن جمهوري اسلامي بيزارم كه مي‌خواهد سر سوزني يك اهل قم را بر سر يك ساكن مهاباد ترجيح دهد.

برادر: در دوران تبعيد در مهاباد از نزديك به فضل و دانش شما آشنا شدم،  فراموش نمي‌كنم چهل روز ار اقامتم در آنجا گذشت كه دائما همين ميل ديدار جنابعالي بودم و هم شما،  ولي بر اثر فشار فوق العاده ساواك قادر به ملاقات،  نبوديم،  خدا را شكر كه آن فشار و خفقان به اين آزادي وسيع و همه جانبه مبدل گشته و از شر حكومت خودكامگان تبهكار كه هم به شما ظلم و ستم روا مداشتند و هم به ما آسوده و راحت شديم،  ولي نمي توانستيم اين واقعيت را كتمان كنم كه نظر منفي  شما نسبت به رفراندومي كه نه تنها اين آزادي،  بلكه پايه‏هاي اسلام عزيز را در كشورمان تحكيم ميكرد مرا سخت تكان داد و نگران ساخت، دلائل نگرانيم را براي شما ذكر ميكنم شايد راهي به سوي اخوت بيشتر بگشايد.

1 ـ ما مي دانيم ساليان دراز،  بر برادران كرد ما كه مردمي دوست داشتني و شجاع و مهمان نوازند و من با چشم خودم اين سجايا را ديدم، ظلم و ستم فراوان ذفت،  شايد بيشتر از ظلم و ستمي كه به ساير آحاد ملت باشد،  ولي براي جبران و تدارك آن، آيا بهتر نبود كه به شكرانه اين رهائي معجز آسا،  از شر آن ستمگران نيرومند كه پشتيبان بسيار قدرتمندي نيز در خارج داشتند،  دست برادري به همه مي داديم و زير پرچم جمهوري اسلامي جمع مي‏شديم تا دشمن نتواند از تفرقه ميان ما سودي ببرد.و مارا به برادر كشي دعوت كند ؟

آيا بهتر اين نبود كه به اين اقيانوس عظيمي كه اكثريت ملت را تشكيل مي‌دهد بپيونديم و حقوق از دست رفته را در وحدت بجوئيم نه در جدائيها.  چرا كه جبران آن مظالم در وحدت بسيار آسانتر است.

2 ـ يقين بدانيد همانگونه كه  (رهبر انقلاب)،  بارها تأكيد كرده، در جمهوري اسلامي،  شما مهاباد از همان حقوقي برخوردار خواهيد بود كه من در قم برخوردار م.  همچنين برادران شما و برادران ما و ساكنان بلوچستان و تركمن صحرا همه در اين حقوق يكسانيم و من آشكارا اعلام ميكنم،  بيزارم از آن جمهوري اسلامي كه بخواهد سر سوزني مرا بر شما ترجيح دهد،  و براي برادران شيعه ما بر برادران اهل تسنن در حقوق فردي و اجتماعي و آزادي‏هاي كشور ي مانند آن مزيني قائل شود.  با اين حال اصولامن هيج دليلي نمي بينم كه ما و شما را در مقابل هم قرار دهد.  من به جمهوري اسلامي بگويم آري،  شما بگوئيد نه،يا اصلا رفراندوم را تحريم كنيد،در حالي كه تقريبا بيشتر برادران اهل تسنن نيز آنرا پذيرفته اند.

3 ـ شما از حقوق برادران كرد سخن مي گوئيد،  مگر حقوق آنها با برادران فارس و ترك و عرب و تركمن و بلوچ فرقي دارد،  مگر شما خواهان امتيازي بر ما هستيد،  مسلمانه مگر ما خواهان امتيازي بر شما هستيم،  يقينا نه،  پس دعوا بر سر چيست ؟ من دليلي بر اختلاف يا دعوا نمي بينم شما فرموده بوديد محتواي جمهوري اسلامي برايتان مبهم است،اگر اين سخن را شاپور بختيار مي گفت (كه گفت) جاي تعجب نبود زيرا او از اسلام خبر نداشت اما شما كه ميدانيد يك عالم اسلامي هستيد چگونه ممكن است برايتان مبهم باشد، مگر جمهوري اسلامي چيزي جز حكومت مردم بر مردم اساس تعليمات قران و اسلام مي باشد؟ما يقين داريم،شما تجزيه طلب نيستيد،ولي  اين را هم مي دانيم كه دشمن مشترك ما و شما با دامن زدن به احساسات نژادي مي‌خواهند با عملا كشور را تجزيه كنند،  و يا وضع سابف را باز گردانند.  وهردو به زيان ماست،  اگر خداي نكرده يك روز كردستان از ايران جدا شود آغاز مشكلات طاقت فرسا براي برادران كرد و تي نابودي اين بخش عزيز خواهد بود.  دشمن ماسم فريبنده به چهره مي زند ولي شما آگاهتر از آن هستيد كه چهره زشت دشمن را از پشت اين ماسكها نبينيد،  آيا بهتر نيست كردستان در كنار ايران واحد نيرومندي باشد تا يك واحد ضعيف جدا از آن،  و يا يك واحد نيمه پيوسته،  و در حال جنگ و ستيز و طبعا در حال ويزاني ؟

4 ـ اصولا شما و ما ميدانيم در اسلام مساله نژاد مطرح نيست و گفتار معروف پيامبران را در نفي ناد پرستي،  همه به خاطر داريم،  مراسم حج و (اجتماع ميليونها مردم مسلمان از همه ن. اد‏ها در آن مراسم بزرگ و ود صفوف نماز جماعت درس بزرگي براي همه ماست.  در جهان امروز ما اسرائيل را به خاطر نژادپرستي اش محكوم مي كنيم،  از آفريقاي جنوبي به خاطر سياست نژادي اش قطع رابطه كرديم،  فكر نمكنم شما با آن اطلاعات اسلامي هرگز بخواهيد مسائل نژادي را زنده كنيد،  چرا كه همه مسلمانيم و زير پرچم اسلام،  و بحكم ايراني بودن نير اعضاي يك پيكريم.  و اگر مساله حفظ زبان و لباس و دخالت‏ها در ساختن سرنوشت خويش و اداره منطقه خود مطرح باشد،  اينها مطلبي نيست كه كسي مخالف آن باشد و با مذاكره حل نشود.  با اين حال انتظار دارم كه بار ديگر دست يكديگر را بفشاريم و همه زير لواي اسلام اجتماع كنيم همه بگوييم (آري) و مشت محكمي به دهان بدانديشان و تفرقه افكنان بزنيم همانگونه كه گروه عظيمي از علماي مذهبي در مهاباد و سنندج و مريوان و بلوچستان و گنبد و ساير نقاط زدند.  به امبيد ديدار مجدد نشستن و مسائل را در محيطي پر از تفاهم حل كردن،ونقشه‏هاي تفرقه اندازان را نقش بر آب كردن.   برادر شما :مكارم شيرازي.(اطلاعات19/1/1358)

مذاكره هيات اعزامي امام خميني با نظاميان متحصن پادگان سقز

سقز ـ هيات اعزامي امام خميني به سرپرستي آيت الله حاج آقا حسين كرماني بمنظور مذاكره با افسران و ورجه داران و سربازان كرد پادگان سقز كه در مسجد جامع اين شهر متحصن شده‌اند وارد سقز شد.  در اجتماعي كه در مسجد جامع سقز با شركت طبقات مردم برپاشد خواستهاي متحصنين مورد بررسي قرار گرفت.  نماينده درجه داران در باره علت تحصن نظاميان كرد گفت: با توجه به اوضاع كنوني امكان داشت بودن ما در پادگان سقز باعث رنجش ديگر برادران ما شود.

آيت الله كرماني نيز گفت: خواسته شما بسيار ساده است و من شما را تحسين مي‌كنم از تحصن بيرون آمده اند زيرا همين مسائل ساده و كوچك ممكن است حادثه نظير سنندج بوجود آورد.

مذاكرات براي بررسي خواستهاي نظاميان همچنان ادامه دارد.(اطلاعات20/1/1358)

پيام علامه مفتي زاده به آيت الله طالقاني:بخاطر ناداني عده‌اي سنگر جهاد را خالي نگذاريد.

سنندج ـ علامه احمد مفتي زاده رهبر مذهبي سنندج در پيامي به حضرت آيت الله طالقاني ضمن ابراز تأسف از سوي خود و مردم كردستان از واقعه دستگيري عروس و فرزندان ايشان از آيت الله طالقاني مجاهد بزرگ خواست تا سنگر جهاد را به خاطر ناداني عده‌اي خالي نگذارد.

بسم الله الرحمن الرحيم

مجاهد نستوه علامه بزرگوارحضرت آيت الله العظمي طالقاني دامت بركاته.

حادثه اسفبار اسائه ادب از طرف افرادي بد نيت يا نادان نسبت به فرزندان آن حضرت مردم كردستان و همه مسلمنان ايران را پريشان و متاثر گردانيد.  ملت ايران هرگز تحمل زندان‏هاوشكنجه‏هاي جسمي و روحي آن بزرگمرد را در راه اسلام كه راه آزادي و بهروزي انسان است فراموش نمي‌كند و بخصوص مردم سرزمين كردستان خاطره سفر پر بركت آن حضرت را به سنندج هميشه زنده نگاه مي دارد و بخاطر دارند كه در كمال حسن نيت و صراحت به نمايندگي از طرف امام خميني حق مشروع خود مختاري را براي مردم اين منطقه در اجتماع با شكوه ميدان آزادي بعنوان حق ديني و خددادي نه منصبي اعطائي فرموديد.  كردستان و سراسر ايران اميدوار است كه آن مجاهد بزرگ هرگز سنگر جهاد را بخاطر ناداني عده‌اي خالي نگذارد  زيرا دشمن اساسي ملت ايران كه استعمار‏هاي بين المللي است هنوز در روزنامه‏هاي مرزي و سياسي به كمين است و دامهاي تزوير و مردم فربيش گسترده ! و براستي دريغ است خالي گذاردن سنگر از مردي كه طاقت و پايداري عمار و بلال و تقوي و كارداني و شجاعت عمرو علي را از او انتظار داشتيم.  سرورم ! طالقاني محبوب ! به سنگر مبارزه بي امانت برگرد و راه را تا پايان با ملت باش كه ملت با تو است. 0000سنندج ـ احمد مفتي  زاده(اطلاعات20/1/1358)

تلگرام امام جمعه مهاباد به آيت الله طالقاني:تمامي كردستان،خانه خودتان است

مهاباد- خبرنگار اطلاعات:در پي دستگيري و آزاد شدن عروس و فرزندان حضرت آيت الله طالقاني،تلگرام زير از سوي شيخ عزالدين حسيني امام جمعه مهاباد بحضور ايشان مخابره شد:

بسمه سبحانه تعالي 26/1/58

حضرت آيت الله طالقاني دامت بركاته

با تقديم سلام و اكرام،  مردم مبارز كردستان همدردي خود را با آن حضرت در قبال رفتار ناجوانمردانه كه نسبت به توقيف فرزندان گرامي شما شده ابراز و برادرانت در كردستان با آغوش باز آنحضرت و همراهان مجاهدش را مي پذيرد و تمامي كردستان خانه خودتان است.با تقديم احترام – برادرت شيخ عزالدين حسيني(اطلاعات27/1/1358)

امام جمعه اهل تسنن كرمانشاه:فرزندان بارزاني از انقلاب ايران پشتيباني كردند.

كرمانشاه- خبرنگار اطلاعات:  ملا محمد ربيعي امام جمعه اهل تسنن كرمانشاه كه براي شركت در مراسم چهلمين روز درگذشت ملا مصطفي بارزاني در رأس هيأتي به «اشنويه» رفته بود به كرمانشاه بازگشت.

وي در گفتگويي با خبرنگار ما اظهار داشت: در اين مراسم نمايندگان كرد‏هاي عراق و تركيه ادريس و مسعود بارزاني فرزندان ملا مصطفي و بيش از بيست هزار تن از مردم اشنويه و كردهاي ديگر مناطق شركت داشتند.

سرهنگ «تازه بهار» نيز از سوي ژاندارمري كشور جمهوري اسلامي ايران تاج گلي نثار آرامگاه ملا مصطفي كرد.

ملا محمد ربيعي افزود:« در اين مراسم فرزندان بارزاني ضمن تأييد انقلاب اسلامي از جمهوري اسلامي ايران به رهبري امام خميني پشتيباني كردند.»(كيهان28/1/1358)

ميتينگ در مهاباد

مهاباد ـ شوراي انقلاب اسلامي مهاباد در نامه اي به امضاي «عزالدين حسيني» واقعه تأسف آوري را كه توسط تعدادي از عوامل ضد انقلاب و ارتجاعي در مورد فرزندان حضرت آيت الله طالقاني پيش آمده است،  شديداً محكوم كرد.

حدود 40 هزار نفر از اهالي مهاباد.  بعنوان پشتيباني از برادران كرد اورميه و حضرت آيت الله طالقاني در ميدان «قاضي محمد» اجتماع كردند.  بعد از پيوستن شيخ عزالدين حسيني به اين گروه،  سرود (اي رقيب) وانده شد و  وي در ادامه برنامه گفت: ملت كرد هميشه پشتيبان حق و حقيقت بوده  و انزجارخود را از رفتار ناجوانمردانه نسبت به كردهاي اروميه اعلام ميدارد. سپس راهپيمايي شروع شد و راه پيمايان ضمن دادن شعارهايي به طرفداري از آيت الله طالقاني و شيخ عزالدين حسيني مجددا به ميدان قاضي محمد باز گشتند و بازداشت فرزندان آيت الله طالقاني را محكوم كردند.  در پايان قطعنامه اي صادر گرديد اين اعلاميه نيز از سوي شوراي انقلاب اسلامي مهاباد انتشار يافت: شوراي انقلاب اسلامي مهاباد در نشست مورخ 27/1/58 خود،  اعلاميه اتحاديه جوانان روستاها در مورد محكوم كردن اعمال عده‌اي از خدا بي خبر كه موجبات ناراحتي تعدادي از هموطنان مارا در روستاها فراهم نموده اند (تأييد نموده).  بدينوسيله پشتيباني خود را از خواست‏هاي برحق آنان اعلام ميدارد.  شوراي انقلاب اسلامي.  مهاباد عزالدين حسيني. (اطلاعات29/1/1358)

300 روحاني كردستان خواستار خودمختاري شدند.

سنندج ـ حدود سيصد نفر از روحانيون منطقه سقز، تكاب و ديواندره، طي نشستي كه روز گذشته در مسجد كريم آباد سقز صورت گرفت پيرامون اتحاد و هم‌فكري بحث و قطعنامه‌اي در 14 ماده صادر كردند. متن قطعنامه باين شرح است:

1ـ تاييد جمهوري اسلامي،اسلام واقعي كه عدالت، مساوات، دموكراسي، حق ملي و مذهبي تمام خلقهاي ايران در آن منظور گردد.

2ـ فعاليت همه جانبه شوراي هماهنگي روحانيون براي كسب و بدست آوردن حق تعيين سرنوشت تمام خلقهاي ايران.

3ـ بايد در قانون اساسي آينده مذهب رسمي ايران اسلام تعيين گردد كه در آن حق تسنن و تشييع بطور مساوات رعايت گردد.

4ـ نظارت مستقيم شوراي هماهنگي و روحانيون بركليه امور جاريه در ادارات دولتي و مراكز آموزشي و فرهنگي.

5ـ كمك و مساعدت مادي و معنوي به فقرا و مستضعفين و پشتيباني از خواست‏هاي كشاورزان،كارگران و دفاع از حقوق آنان.

6ـ نشر معارف اسلامي و شناساندن سيماي واقعي اسلام با حفظ آزادي‏هاي فردي و اجتماعي دفع و رفع هرگونه اختناق و استبداد و مبارزه با آن.

7ـ آراء صادره از طرف شوراي روحانيون براي كليه روحانيون منطقه و پيرامون آنان لازم‌الاجرا و قطعي مي‏باشد. بنحوي كه تخلف از آن موجب سلب روحانيت و خلع لباس مي‏گردد.

8ـ شوراي هماهنگي و روحانيون مسووليت دارد كه مركزي براي بحث شورا در سقز تأمين نمايند و هر ماه حداقل جلسه اي را تشكيل تا برنامه كار خود را با توجه به مواد مشروحه فوق بمرحله اجرا بگذارد و برسميت شناختن شوراي انقلاب اسلامي و مركز و دولت.

9ـ شورا به هيچ حزبي مستقيماً وابستگي ندارد. آنها بر تمام فعاليت آنان نظارت خواهند كرد و از تلاش آنان در راه كسب خود مختاري كردستان ايران و رفاه حال كشاورزان و كارگران پشتيباني خواهد كرد.

10ـ پشتيباني از مجاهد بزرگ آيت‌الله طالقاني پدر روحاني مستضعفين خلق‏هاي ايران و تقبيح اعمال ناشايست عده‏اي ضد سني و ضد ديني درباره فرزندان مجاهد بزرگ و محكوم نمودن استبداد غاصبانه مالكين مناطق «سوماي برادوست» كه برادران كشاورزمان را از آبادي‏هاي خود بيرون نموده و آواره كرده‏اند و بايد هر چه زودتر از آنان رفع ستم ملي و ديني و اجتماعي و اقتصادي شود. هم‌چنين مبارزه با اعمال تفرقه‏اندازان و منافقان و اخلال گران ضد ملي و ضد اسلامي و تلاش پيگير براي اجراي واقعي اصول اسلام و حكومت مردم بر مردم.

12ـ پشتيباني خود را از فعاليت‏هاي مردمي سازمان‏هاي چريكي مجاهدين و فدايي خلق و حزب دمكرات كردستان و ساير جمعيت‏هاي مترقي ايران و همچنين پشتيباني خود را از كليه قطعنامه‏هاي تقديمي از طرف نمايندگان مذهبي و ملي و سياسي كرد به هيات دولت اعلام مي‌دارد.

13ـ ايجاد كار براي خوش نشينان آبادي‏ها و كارگران آزاد شهرها.

14ـ اعطاي وام بدون بهره به كشاورزان و احياي كشاورزي و دامداري بطرزي نوين كه با خواست اقتصاد منطقه مطابقت داشته باشد.(كيهان29/1/1358)

سنندج متشنج شد.

سنندج- باوجود اعلام نتايج انتخابات شوراي شهر سنندج و پيروزي قابل توجه گروه ائتلافي انجمن‏ها و جمعيت‏هاي اسلامي (با8 نماينده از 11 نماينده)گروه‏هاي كثيري در اعتراض به انتخابات، همچنان در مسجد جامع به تحصن ادامه مي‌دهند. اين تحصن، وارد ششمين روز خود شده است.

ديروز سرانجام كميته موقت 5 نفري اداره امور شهر سنندج و مسئول برگزاري انتخابات شوراي شهر،  بدنبال جلسه مشورتي طولاني با دكتر يونسي،  استاندار كردستان،  علامه مفتي زاده،  رهبر مذهبي سنندج و چند تن ديگر، اسامي انتخاب شدگان را اعلام كرد.

بعدازظهر ديروز نماينده آيت الله طالقاني و علامه احمد مفتي زاده به مسجد جامع سنندج رفتند تا نتيجه انتخابات را باطلاع متحصنين برسانند و آنان بخواهند كه به تحصن پايان دهند،  اما متحصنين از اينكه نتيجه انتخابات قانوني اعلام شده خشمگين شدند و پس از خروج از مسجد در خيابانها به راهپيمايي  پرداختند.  جمعيت كه هر آن بر تعدادشان اضافه مي شد، همراه عده‌اي از دراويش كه ذكر مي گفتند و شمشير و قمه و سلاح گرم در دست داشتند به طرف ميدان آزادي حركت كردند. گروههايي از جمعيت مي خواستند به سوي محل هواداران چريكهاي فدايي خلق و جمعيت دفاع از آزادي و انقلاب بروند و دفاتر آنان را تخليه كنند،  اما چون احتمال برخورد مي رفت «علامه احمد مفتي زاده» چند نفر از روحانيون را مأمور جلوگيري از حركت جمعيت به طرف اين محل كرد و خود نيز در ميدان آزادي به جمعيت پيوست و از آنان خواست كه از تصميم خود منصرف شوند و مهلتي را تعيين كنند.

جمعيت پس ازبجا آو ردن نماز مغرب در ميدان آزادي متفرق شدند و عده‌اي ديگر از آنان به مسجد جامع مراجعه كردند و با تعيين مهلت براي 8 صبح امروز به جمع متحصنين پيوستند.

گفتگو با استاندار كردستان

دكتر ابراهيم يونسي،استاندار كردستان نيز در تماسي پيرامون شايعاتي كه در شهر مبني بر جهاد مسلمانان و قصد حمله به مراكز و دفاتر جمعيت دفاع از آزادي و چريكهاي فدايي وجود دارد،  گفت: «در شهر شايعات زيادي وجود دارد و عده‌اي شايعه پرداز و ضد انقلابي در پراكندن شايعات دست دارند و شهر را به تشنج كشيده و مردم را متوحش كرده‌اند.  در حال حاضر عده‌اي از اهالي سنندج نسبت به برگزاري انتخابات اعتراض دارند و حساسيت عجيبي نشان مي‌دهند.  در اين جا آئين نامه اي وجود دارد كه طبق آن به اعتراضات رسيدگي مي‌شود و ديگر احتياجي نيست اين مساله كوچك را بزرگ كنيم.

البته عده‌اي هستند كه مي گويند اصلاً شورا را نمي‌خواهيم.  من از آقاي مفتي زاده خواسته ام كه به آنها تفهيم كنند و اطمينان دهند كه شورا مي تواند نظم و امنيت را در شهر برقرار كند و در جهت رفاه و آسايش مردم قدمهايي بردارد.

يونسي درمورد خواستهاي متحصنين گفت: «ديروز در جلسه اي كه به اتفاق آقاي مفتي زاده و اعضاي كميته 5 نفري داشتيم در مورد آن دسته از خواستهاي متحصنين كه در استان قابل حل است،  مذاكراتي بعمل آمد و روي سه مساله مهم توافق شد.

آخرين اخبار از سنندج

بامداد امروز در شرايطي كه مهلت تعيين شده از سوي متحصنين در مسجد جامع سنندج براي تعطيل و تخليه دفاتر چريكهاي فدايي خلق و جمعيت دفاع از آزادي و انقلاب كردستان،  پايان گرفته بود،  گروه كثيري از مردم بسوي مسجد جامع بحركت درآمدند ودر مقابل دفتر جمعيت دفاع از آزادي و انقلاب اجتماع كردند.

به گزارش خبرنگار ما در ساعت 9 بامداد،  اوضاع شهر متشنج است.  و بيم برخوردهايي ميرود.

گفتگو با سخنگوي جمعيت دفاع از آزادي

«صديق كمانگر» سخنگوي جمعيت دفاع از آزادي و انقلاب كردستان، طي تماس تلفني با كيهان گفت:« مردم با كار ما آشنايي دارند.  ما فقط در مورد نگهباني تلويزيون و پليس راه، مداخله داشتيم و در امور نگهباني شهر هيچگونه دخالتي نداريم.  ديروز افراد مسلح به پاسگاه پليس راه «گريزه» رفتند و افراد وابسته به ما را خلع سلاح كردند و اسلحه آنها را بردند،  ولي كمترين مقاومتي هم صورت نگرفت.

در مورد تلويزيون نيز موضوع به همين ترتيب بود،  يعني بدون واكنشي از طرف افراد وابسته به جمعيت ما نگهباني تلويزيون به آنها واگذار شد».

كمانگر گفت:« ما بهيچوجه،  دفاتر خود را تعطيل نمي كنيم و از آنها دفاع خواهيم كرد.  اگر حادثه اي پيش آيد مقصر، بعضي از رهبران اين شهر هستند و در اين جا دولت نيز با سكوت خود در برابر اين فشارها عملاً مقصر خواهد بود.(اطلاعات30/1/1358)

روحانيت و كردستان(2)

 

سخنان‌آيت‌الله طالقاني در مدرسه فيضيه قم :انجمنهاي ولايتي و‌ايالتي تشكيل مي‌شود.

مردم در سرنوشت خود بايد حاكم باشند.

ساعت 17 ديروز حضرت‌آيت‌الله طالقاني در محل مدرسه فيضيه قم سخناني‌ايراد كرد.

آيت‌الله طالقاني در سخنان خود ضمن سلام و درود به مردم و طلاب و مراجع مسوول قم گفت:‌اين شهر مقدس روزي در انزوا بود و امروز سرنوشت‌ساز نه تنها كشور ما، بلكه جهان شده است.‌آيت‌الله طالقاني افزود: با حركت انقلابي كه پديد آمد، دو مساله مطرح است مواجه شدن با دشمني قوي و نيرومند و نيز بزرگ نشان دادن دشمن از آنچه كه بود و فرد انقلابي در مرحله اول پيروزي خود را بزرگ ديدن از آنچه است. شرايطي كه انقلاب براي او فراهم آورده است كه هر دو‌اينها در راه انقلاب خطرناك است. حضرت‌آيت‌الله طالقاني آنگاه گفت: دروغ ـ خود سري تحميل شدن بر مردم همه‌اينها راه انقلاب را مي‌بندد. در تائيد انقلابي، آلودگي و خودنمايي و خودبيني مرحله ديگري است از فرد انقلابي ـ جمعيت انقلابي و پيشرو انقلابي كه فقط توجه به مسير انقلاب داشته باشند خود را بايد پاك نگهدارند مبادا آلوده به گناه، آلوده به جمال پرستي، آلوده به موضع گيري در برابر ديگران،آلوده به خودبيني، صنف پرستي و گروه‌پرستي‌ها مرحله خطرناكي از همه‌اينها كه يك جامعه انقلابي و افراد انقلابي قدرت‌يافته وقتي است كه آب توي پوست انقلاب مي‌رود يعني دچار غرور و نخوت مي‌شود.‌اينجاست كه انقلابي تبديل به ضد انقلابي خواهد شد ما مراحلي را گذرانده‌ايم و مرحله‌هايي كه اكنون در گذر آن هستيم و مي‌خواهيم بگذاريم‌اين است كه از نخوت حضر كنيم. بايد هنوز كارمان را زياد نبينيم بايد بردبار باشيم. بايد هيجان‌زده نباشيم و در‌اين مرحله انقلاب گمان نكيم كه كار ما به پايان رسيده و انقلاب پيروز شده است و مرحله انهدام آسانتر از مرحله سازندگي است ما هنوز در همين مرحله هستيم. ضربه‌اي كه استعمار مي‌تواند وارد كند همين مرحله است كه شايع كند كه‌اين انقلاب براي مردم زود بوده و مردم‌ايران شايستگي آن را ندارند.

روزنامه‌هاي شرق و غرب بكار افتادند و دارند انقلاب ما را اندازه‌گيري مي‌كنند و ما بايد مواظب باشيم، عده‌اي از جوانان ما با همه احساسات پاك، با همه خلوص نيت، شايد خودشان هم ندادند ولي تحت تاثير قرار مي‌گيرند. امروز ما گرفتار خوارجي هستيم كه نه به نصايح امام و نه به پندهاي ناصحيح گوش مي‌دهند. همان‌هايي كه من را هم نصيحت مي‌كنند. نگراني ما از‌اين گروه مردمي‌كه دائماً در گوشه و كنار كشور بسر مي‌برند، زياد است خيلي آسان است كه يك ساواكي با چهره‌اي فريبنده در ميان جوانان ساده لوح نفوذ كند. ساواكي‌هايي كه چهره‌هايي روحاني داشتند و چون شيطان با چهره‌اي شيطاني مخوفشان انسان را مي‌فريبند.

رخنه جاسوسان

آيت‌الله طالقاني افزودند: حوادثي كه در‌اين روزها بوجود آمده، احساس كردم كه در ميان جوانان ما چنين جاسوساني رخنه كردند، مساله آساني نيست.‌اين خطر، خطر بزرگي است من اگر از خانه‌ام هجرت كرده‌ام، اگر از مردم دور شده‌ام براي‌اين است كه خودشان‌اين چهره‌ها را بشناسم اگر به قم آمده‌ام براي‌اين خطر بود.‌آيت‌الله طالقاني در بيان بيانات خود گفت: ما با دست خالي و نداشتن هيچ پناه خارجي و نداشتن هيچ‌گونه سلاح توانستيم چنين طاغوتي را سرنگون بكنيم.‌اين موفقيت كمي‌نيست، موفقيتي است كه همه ملل اسلامي، مسلمانان زجر ديده، و دنياي زجر كشيده به ما چشم دوخته‌اند كه ببينند چه كرديم و چه خواهيم كرد و در چه مرحله‌اي هستيم دشمن در كمال قدرت در پشت پرده در بين صفوف ما دارد رخنه مي‌كند. بيكار هست ولي دشمن آنرا چند برابر نشان مي‌دهد . اقتصاد مختل است، ولي دشمن چند برابر مسايل اقتصاد ما را بيشتر مي‌كند. اختلاف است ولي اختلافات را بزرگ مي‌نمايد ما نبايد خودمان را در مقابل آن ببازيم دولت با نهايت حسن نيت با كمال خلوص شب و روز كار مي‌كند. مشكلات زياد است، البته كارشكني هم زياد است.‌آيت‌الله افزودند: چه كساني بودند كه قيام كردند اصالت‌اين قيام از چه بود. از توده مردم از آنهايي كه به پست و مقام نمي‌انديشند. ماهها تجارتخانه‌ها، مغازه‌ها، كارخانه‌ها، تعطيل بودند.‌ايا خواسته آنها اقتصادي بود؟‌اين چه بود؟‌ايمان،وجدان‌ايماني و وجدان مسووليت. من فراموش نمي‌كنم جواناني كه جان خود را در راه‌اين انقلاب گذاشتند و بهشت زهرا را بهشت‌تر كردند،‌اين چه بود وجدان اصيل مردم.

امروز گروه‌هايي تشكيل مي‌شوند و هر گروهي عده‌اي را بدنبال خود مي‌كشند. از‌اين رو كار دولت كند پيش مي‌رود. مردم هيجان‌زده هستند. چرا شما‌اينجا جمع شديد، چون‌اين انقلاب شمار را هيجان‌زده كرده است. براي‌اين كه مي‌خواهيد بدانيد كه ما چه مي‌خواهيم بكنيم. ما انقلاب كرديم  و ما غوا از پاي در آورديم حالا چكار كنيم؟ چه كاري كه كارگران بكار مشغول شوند، چه كار كنيم كه زمينهاي ما كشت شوند و صنايع ما رونق گيرند. چكار كنيم كه كمكي براي دولت باشد و بار آن ‌را كمتر كنيم؟ چه كنيم كه جلو خودسري بعضي از كميته‌ها را بگيريم؟ مردمي‌كه سالها مالكي بر سرنوشت خود نبودند و دزدان بر آنها حكومت مي‌كردند و اگر حزبي تشكيل مي‌دادند، يك مشت دلقك و معلوم‌الحال رياست را به عهده مي‌گرفتند و همين‌طور مجلس ما محل دلقكها بود. مجالس جشن آنها كه يك مشت‌زن‌هاي آرايش كرده و مردهاي شيك پوشيده شركت مي‌كردند. مسلماً براي‌اين مردم رسوبات آنها وجود دارد. دولت در خدمت شماست روحانيت در مسير شماست زمينها و منابع طبيعي مال شماست، نيروهاي انساني بسيار عميق در خدمت شماست پليس و ارتش و ژاندارمري در خدمت شما است.‌ايا باور نمي‌كنيد كه ارزش پيدا كرديم و سرنوشت بدست خود ما است. ازطرف امام و مراجع‌اين وعده‌ها داده شده ولي چگونه‌اين وعده‌ها پياده شوند. من يك راه به نظرم مي‌رسد راه شرعي و قانوني راه دنيا پسند مردم، واقعاً بايد به حساب بيايند مردم ما واقعاً بايد سرنوشت خود را به دست گيرند. مردم بايد بتوانند راهي براي زندگي خود پيدا كنند‌اين مساله‌اي است كه علماي ما هفتاد و چند سال با آن مواجه هستند به نظر من انجمن‌هاي ولايتي و‌ايالتي در هر شهر در هر روستا و در هر دهكده بايد بوجود بيايند و افراد مورد اطمينان مردم بوسيله مردم انتخاب شوند و سرنوشت خود را با نظارت خودشان بدست گيرند.

حاكميت مردم

حضرت‌آيت‌الله در ادامه سخنان خود گفتند: چرا امام خميني مورد تاييد مردم است؟

براي‌اين كه‌ايشان انگشت روي دردها گذاشته‌اند براي‌اينكه حرف اول و آخرشان يكي است.‌اين مردم هستند كه مي‌بايست حاكم باشند و لا غير. حكومت بايد در خط و مشي مردم پيش رود. روحانيت با همه نظارت خود به درد مردم برسد.‌اين پايه محكمي ‌است كه به ما استحكام مي‌بخشد و راه نفوذ را از همه عوامل مي‌بندد.‌اين راهي است كه نمي‌توان همه مشكلاتي را منطقه‌اي كرد، ترك، فارس و بلوچ را راضي نگه دارد. من در كردستان بودم وتعجب كردم كه چرا به حرف‌اينها گوش نمي‌دهد مردمي ‌را كه داراي خصلتي خاص مردم خوش اخلاق، با غيرت اصيل‌اين مردم را تجزيه طلب مي‌دانستند‌اينها اگر هم تجزيه بشوند به كجا بروند ؟ اگر به آنها بگوييد جدا شويد، بازهم به‌ايران ملحق مي‌شوند‌اينها يك حرف داشتند منطقه و مليت خودمان و سرنوشت خودمان دست خودما باشد. طاغوتيان نمي‌خواستند كه ما به زبان خودمان حرف بزنيم. آنها از ما ماليات مي‌گرفتند و شمال تهران را زيبا مي‌كردند.‌ايا‌اين حرفها درست نبود اما هم به درد دل آنها هم گوش داديم و گفتم كه سرنوشت خودتان دست خودتان و مال خودتان و اكنون هم انتخاباتش به پايان مي‌رسد و هر اشكالي كه هم پيش بياييد خودشان مي‌دانند.‌اين مساله بايد در همه ابعاد مملكت پياده شود. عده‌اي گفتند كه كمونيستها نفوذ پيدا مي‌كنند، بكنند، وحشتي وجود ندارد وحشتي كه رژيم سابق از كمونيست داشت الان هم هست در حاليكه كمونيست هيچ چيز نيست هر چه تو سري بيشتر بخورد هر چه بيشتر به او فشار بياييد قويتر مي‌شود. چون اسلحه مظلوميت از هر سلاحي قويتر است كمونيست مولود استبداد سياسي و اجتماعي و ديني است و در هر كشور كه استبداد و محروميت بود و چهره‌اين مسخ شد، كمونيست تشكيل مي‌شود. مساله كمونيست غير از مساله علمي ‌و يا غيرعلمي‌ماترياليسم است اگر ما در مقابل كمونيست بگوييم كه نمي‌توانيم مقابله بكنيم در واقع اسلام را ناقص مي‌دانيم و يا نشناخته‌ايم.‌آيت‌الله در پايان سخنانش گفت: مساله انجمنهاي ولايتي و‌ايالتي بحمدلله شب گذشته با امام مورد بحث و بررسي قرار گرفت و چاره انديشي شد كه مردم در سرنوشت خود بايد حاكم باشند امام امر فرمودند كه بايد تشكيل شود. نه دولت مي‌تواند مقابل امر‌ايشان كه امر معتبر و مرجعي است و مردم و مرجعيت قبولش دارند مخالفت كنند و يا هر كس ديگر. مخالفت با رهبري و شخص‌ايشان مخالفت با دين اسلام است. گروههاي هم اكنون با وزارت كشور موضوع را مورد بررسي قرار مي‌دهند و به زودي طرح آن اعلام خواهد شد. حضرت‌آيت‌الله طالقاني اضافه كردند كه دفاتر من در تهران از فردا شنبه باز خواهد بود و در خدمت عام مي‌باشد.(كيهان1/2/1358)

آخرين خبر از زدوخورد نقده

در حالي كه از سوي حجت‌الاسلام حاج ملا صالح رحيمي ‌امام جمعه اهل تسنن شهر نقده و نيز ميرزا ابراهيم محرر روحاني شيعي‌اين شهر مردم دعوت به حفظ آرامش، قطع تيراندازي و مذاكره مي‌شوند،ولي تيراندازي قطع نشده و تا‌اين ساعت 11 صبح همچنان ادامه دارد . هر لحظه صداي انفجار خمپاره و شليك مسلسل به گوش مي‌رسد و تعدادي زخمي ‌و يا كشته بجاي مي‌گذارد. خبرنگار كيهان از نقده گزارش داد‌: به علت تيراندازي شديد و وضع آشفته شهر نمي‌توان تعداد دقيق مجروحان و كشته شدگان را بدست آورد. اسامي ‌تعدادي از مجروحان به‌اين شرح است: قادر زاكار سه ساله، علي سلطاني، حوزه رسولي، محمد امين مرادي،احد جنيده،سليمان فتح، علي آذر طاهري، محمد كاشان آذر طاهري،محمد كاشان قارنايي،شريف مرداني، عرب فكري، بابا فتحي، نوروز عبدالله و اسماعيل حاجي‌پور، حسين حسنقلي، عثمان صمدي، حوزه تجاري، حسنقلي علي اكبري، مصطفي احمدپور، غلام سوكاري، محمد حقيقي، هاشم رزاني، مجيد خالدي، محمد رسولي، علي خليلي، فتحعلي پيرمرد، هوشنگ زادعلي، يوسف يوسفي، مصطفي حيدري 25 ساله، علي كاظم پور، فرامرز واحدي، عباس مجرد، نقد علي مجرد، حسن سلطاني، اسماعيل پير اوجي، محمد جعفري، تورج ريفياني، محمد كرده، فرامرز بشيري و دكتر زينالي و جعفر سليماني.

اسامي تعدادي از كشته شدگان به‌اين شرح اعلام شد:

عباس علي آبياري، عوض آبياري، رحمت قاسم زاده، يوسف كارگر، عليرضا فسي‌نژاد از پاسداران انقلاب اروميه، محمد دادي25 ساله ساكن مهاباد، معصومه هاشمي‌ساله و قربانعلي عبدالعلي كارمند دخانيات.

اعزام پاسداران به نقده

پاسداران اعزامي‌از طرف كميته پاكسازي اروميه موفق شدند. قسمتي از تپه نقده را كه مسلط به شهر نقده است و اهميت بسزايي دارد به تصرف درآورند. در حال حاضر پاسداراني كه از تهران به اروميه اعزام شده‌اند در فرودگاه اروميه پياده شده تا به اتفاق جوانان نقده مقيم اروميه به نقده بروند.(كيهان1/2/1358)

انتشار اعلاميه در پاسخ حزب دموكرات كردستان در اروميه

بدنبال چاپ اعلاميه حزب دموكرات كردستان كه روز يكشنبه هفته گذشته منتشر شده بود جمعي از مردم اروميه به دفتر نمايندگي اطلاعات مراجعه كرده،  ضمن توضيحاتي از اينكه در اعلاميه اين حزب از آقاي «غلامرضا حسني» بعنوان يكي از عوامل ايجاد فاجعه « نقده»نام برده شده بود،  اظهار تاسف شديد كردند و افزودند كه مردم آذربايجان غربي از مجاهدت نستوه رزمنده آقاي حسني آگاهي كامل دارند.

همچنين در اعلاميه‏هائي كه به اعلاميه حزب دموكرات كردستان پاسخ داده شده وقايع نقده و بطور كلي كردستان مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته و سئوالاتي از حزب دموكرات مطرح شده است. (اطلاعات4/2/1358)

اعزام اكيپ پزشكي‌آيت‌الله طالقاني

طي ديروز و پريروز 2 اكيپ گروه امداد پزشكي‌آيت‌الله طالقاني شامل چند تن پزشك جراح ـ متخصص بيهوشي، نرس و پرستار همراه با مقادير زيادي و به شهرهاي نقده و مهاباد اعزام در‌اين دو شهر مستقر شدند.

اولين اكيپ گروه امداد‌آيت‌الله طالقاني متشكل از 16 نفر و 3 آمبولانس و مقداري دارو كه 4 جراح متخصص بيهوشي، نرس اتاق عمل و پرستار همراه‌اين اكيپ بودند به شهرستان نقده حركت و در‌اين شهر مستقر شدند.

اكيپ دوم روز گذشته با 4 پزشك از جمله دو جراح و تعدادي پرستار و نرس درحالي كه مقدار زيادي داروهاي ضروري به همراه داشتند با هواپيما به سوي مهاباد حركت كردند و طبق اطلاع از صبح امروز در‌اين شهر مستقر شدند.(كيهان4/2/1358)

پيام آيت الله طالقاني به مردم نقده:با تشكيل شوراها،  سرنوشت خود را به دست گيريد.

حضرت آيت الله طالقاني شب گذشته اعلاميه اي خطاب به مردم نقده صادر فرمودند و طرفين درگير را به آرامش دعوت كردند.

متن پيام آيت الله طالقاني:

بسم الله العزيز المتعال

برادران و خواهران و فرزندان عزيز كرد و ترك نقده سلام بر شما،  حوادث خونين چند روز آن سامان موجب نگراني و رنج وتاسف اينجانب و ديگر برادران و خواهران شما گرديد،  تاسف از اينكه حادثه سنندج و گنبد كه با شليك يك گلوله آغاز شد و عده‌اي از مرد و زن رنج كشيده و محروم ما به خون غلطيدند و با صدها اميد چشم از دنيا بستند،  چرا شما نبايد هشيار و آگاه باشيد تا چهره انقلاب اسلامي ما اينگونه نمايان بشود،  آيا با گشودن آتش و گلوله به روي هم مشلكي حل مي‌شود و نابسامانيها پايان مي يابد ؟ (آنهم در چنين فصل تاريخي)كه همه مردم اين سرزمين مي توانند رشد و آگاهي استعدادهاي خود را بنمايانند و توطئه و فريبها و دسيسه‏هاي ارتجاع و عوامل پليد رژيم سابق و استعمار جهانخوار را به خودشان برگردانند و دست خون آلود غارتگران را قطع كنند و خود را از تعصبها و اختلافات نژادي و زباني كه از آثار جاهليت است برتر آرند و چهره اصيل اسلامي و ايراني خود را بنمايانند و سازنده زندگي با شكوه و تاريخشان باشند.

برادران، خواهران آينده نگر باشيد و به ريسمان توحيد اسلام اعتصام يابيد و با انتخاب افراد آگاه و مسئول و خدمتگزار و تشكيل شوراها سرنوشت خود را بدست گيريد و مشكلات خود را حل و فصل نماييد و پايه زندگي خود را محكم سازيد و به زندگي برادرانه و پر از صفا و محبت روي آريد.  با توفيق و ياري خدا و هوشياري و آگاهي شما به پيش.والسلام علي من التبع الهدي(كيهان4/2/1358)

روستاهاي اطراف نقده تخليه شد.

در حالي كه هنوز تعداد دقيق قربانيان واقعه خونين نقده اعلام نشده،در نقده و شهرهاي اطراف شايع است كه در وقايع نقده،  بيش از يكصد نفر كشته شده‌اند و همين گزارش تأييد نشده حاكي است كه صدها نفر نيز مجروح شده‌اند.

ديروز همچنين گفته شد كه نزديك به دو هزار نفر نيز در جريان ناآرامي‏هاي نقده،  ناپديد شده‌اند كه احتمال ميرود اين عده بخاطر نا امني‏هاي چند روز گذشته،  به شهرهاي ديگر روي آورده اند.

اين گزارش كه وسيله خبرنگاران اطلاعات در اروميه،  مهاباد و نقده تهيه شده است،  حاكي است: با اقدام نمايندگان حضرت آيت الله طالقاني اجساد 47 نفر از قربانيان پيكارهاي خونين نقده،  به مهاباد انتقال يافت و با شركت بيش از چهل هزار نفر از مردم اين شهر،  تشييع و در قبرستان شهر مهاباد،  بخاك سپرده شد.

پريروز ـ سه شنبه ـ يازده آمبولانس كار جمع آوري اجساد و مجروحين حوادث خونين نقده و انتقال آنها را به گورستانها و بيمارستانها،  آغاز كرد.

مهاباد ـ در حاليكه شهر مهاباد ديروز سومين روز تعطيل سراسري خود را پشت سر نهاد از سوي «سيد عزالدين حسيني »امام جمعه مهاباد اعلاميه‏هاي پي در پي انتشار يافت و طي آنها لزوم برادري كرد و ترك يادآوري شد.

در اين اعلاميه‏ها آمده است كه فجايع نقده ناخواسته بوده و توسط دشمنان ملت بر مردم تحميل شده است بنابراين عموم اهالي بايد آرامش خود را حفظ كنند.  بموجب آخرين گزارش‏هاي رسيده كليه روستاهاي اطراف نقده تخليه شده است و روستائيان به مهاباد و پيرانشهر روي آورده اند.

اين عده هم اكنون در منازل و اماكن عمومي اين دو شهر نگهداري و پذيرايي مي‏شوند.  مذاكرات آقاي عزالدين حسيني با حضرت آيت الله العظمي شريعتمداري و آيت الله طالقاني از طريق حجت الاسلام «عباس آزرم» ادامه دارد.

نقده ـ  در حال حاضر روزانه بيش از يكصد كاميون و وسيله نقليه ديگر حامل خواربار و مواد سوختني از كميته امداد مهاباد (حزب دموكرات كردستان) به روستاي «پسوه وشاوله» كه محل تجمع آوارگان مي باشد،  فرستاده مي‌شود.  در حال حاضر براي انعكاس رويدادهاي نقده حدود سي خبرنگار خارجي در مهاباد اجتماع كرده‌اند.

تشكر از آيت الله طالقاني

مهاباد ـ شوراي انقلاب اسلامي مهاباد طي تلگرامي به حضرت آيت الله طالقاني بخاطر اعزام مجاهدين و اكيپ پزشكي به شهرستان نقده از ايشان تشكر كرد.

متن تلگرام به اين شرح است:

شوراي انقلاب اسلامي مهاباد مراتب تشكر و سپاس خود را به مناسبت اعزام مجاهدين و اكيپ پزشكي به شهرستان نقده كه وظايف خود را به نحو احسن انجام داده با فداكاري به گروگانها و زخمي‏ها كمك نموده و تا حدود امكان جان انسانهاي بي گناه را نجات داده اند به حضور آن جناب تقديم مي دارد.  اميد است با مال انديشي جنابعالي و ديگر رهبران مذهبي به جنگ خانمانسوزي كه عوامل ارتجاع بين برادران مسلمان نقده به وجود آورده اند براي همبيشه در تمام مناطق ايران عزيز خاتمه داده شود.

رئيس شوراي انقلاب اسلامي مهاباد ـ سيد عزالدين حسيني

اسامي 40 كشته

ديروز اجساد 47 تن از كشته شدگان وقايع خونين نقده،  در گورستان مهاباد به خاك سپرده شد.  اسامي 42 نفر از انها به شرح زير اعلام شده است:

« فريدون حبيب‏‏پناه،جلال فتين، رسول كريم مجروحي، علي پاشائي، محمد پاشائي،حاج رحمان احمدي،كدخدا عبدالله،علي هرزن،محمد داودي،احمد رشي،علي ماملي،محمود اميني،محمد خالقي،فاطمه پيروتي،امنه قادري،يحيي فتوحي،(نماينده اسبق مجلس شوراي ملي)،سعيد پهلوان،رحيم استواري،  جعفر گودرزي،قادر كبابچي،حسن سقي،ابوبكر پاسباني،عثمان خضري،فتاح سهرابي،حسين حسن زاده،حسن پورمندي،محمد خضرپيرمردي،سيف الله عبدالله،محمد عزيز قادري،استاد احمد بلباسي،رحيم پيروتي،حاج رسول پورمندي و حمزه مينائي،درويش قادربلكه عمر خضرپور،محي الدين بالداره،  حاج محمود بقايي،قادر لرزه،محمدرحيم پسوهي،طه كرباسيان،استاد رحيم ريحاني و 5 ناشناس.(اطلاعات5/2/1358)

توافق رهبران مذهبي

نقده ـ خبرگزاري پارس:اوضاع در شهر نقده پس از چند روز اغتشاش و زد و خورد امروز آرام تر شد و خبرنگار خبرگزاري پارس از شهرستان نقده گزارش داد اوضاع شهر كاملا عادي است و واحدهائي از ارتش كه براي برقرار نظم به شهرستان نقده رفته‏اند، در خارج از شهر مستقر شده‏اند و واحدهاي ديگري از ارتش در سه راه مهاباد به نقده و واحدهاي ديگر در اطراف شهر و تعدادي نيز در داخل شهر مستقر هستند. ولي بطور كلي انتظامات شهر بر عهده پاسداران انقلاب اعزامي از تهران است. هليكوپترهاي ارتش بر فراز شهر نقده و روستاهاي اطراف در پرواز هستند و گفته شده است پس از اعلام آتش بس ديروز از طرف رهبران مذهبي، بين طرفين درگير هيچگونه برخوردي روي نداده و اين آتش بس كاملا اجرا شده است. ايرچ تبريزي نماينده اعزامي وزارت كشور به نقده به خبرنگار خبرگزاري پارس در اين شهر گفت:« رهبران طرفين درگيري‏هاي اخير نقده از اقدامات پاسداران انقلاب در حفظ و بي طرفي و برقراري نظم ابراز رضايت كرده و اقدامات آنان را مورد تائيد قرار داده‏اند. در شهر نقده اوضاع همچنان آرام است و امروز ( ديروز ) فقط يك تيرهوائي براي متفرق كردن مردم شليك شد».

رهبران مذهبي ترك‏ها و كردها «حجت الاسلام ابراهيم محرر» و« ملا صالح رحيمي» به اتفاق نماينده اعزامي وزارت كشور و فرمانده پاسداران انقلاب اعزامي از تهران در جلسه‌اي راههاي رفع كليه موجبات بروردها را در شهر نقده بررسي كردند. آنها تاكنون به توافق‏هاي چشمگيري دست يافته‏اند.

رفت و آمد در مسير راههاي اصلي شهر نقده افزايش يافته و تنها در 2 مورد، كنترل مختصري از عابران بعمل مي آيد. در داخل شهر برخي از مغازه‏ها براي تأمين نياز مردم باز شده ولي بطور كلي شهر در حالت تعطيل است و مدارس و نيز ادارات هنوز كار خود را آغاز نكرده‏اند. نماينده اعزامي وزارت كشور اضافه كرد:

« اين آرامش با همكاري صميمانه علماي مسلمان ترك و كرد شهرستان نقده بدست آمده و تاكنون گزارشي از برخوردهاي احتمالي از روستاها نرسيده است». وي گفت: «كه كليه نيازهاي پزشكي و داروئي شهر نقده تأمين است ولي هنوز از تعداد كشته شدگان و زخمي‏هاي برخورد‏هاي اخير آمار دقيقي تهيه نشده است».(آيندگان5/2/1358)

براي پايان دادن به ناآراميهاي نقده،شوراي انقلاب اسلامي مهاباد ازحضرت آيت الله العظمي شريعتمداري ياري خواست.

مهاباد ـ شوراي عالي انقلاب اسلامي مهاباد طي تلگرامي به حضرت آيت الله العظمي شريعتمداري براي رفع واقعه نقده از ايشان ياري خواست.  متن تلگرام به اين شرح است:

قم ـ حضرت آيت الله العظمي شريعتمداري.

شوراي انقلاب اسلامي مهاباد از واقعه تاسف آور شهرستان نقده كه توسط عمال ارتجاع به وجومد آمده قلباً متاثر،  اميد دارد ارشاد و راهنمائي‏هاي آن جناب موجب مودت و برادري بيشتر بين برادران و خواهران ترك و كرد كه سال‏هاي متمادي با همديگر به طور انساني و اخوت رفتار نموده اند،  گردد.  صدور اعلاميه اي در اين مورد موجب كمال تشكر خواهد بود.رئيس شوراي انقلاب اسلامي مهاباد ـ سيد عزالدين حسيني(اطلاعات6/2/1358)

اسامي 300 گروگان نقده با تصميم شوراي انقلاب خروج مردم از نقده ممنوع شد .

گروهي ار گروگانها در نقده و مهاباد آزاد شدند.

اروميه ـ نقده ـ خبرنگاران كيهان: بنا به تصميم شوراي انقلاب نقده خروج مردم از‌اين شهر ممنوع شد. اتخاذ‌اين تصميم بخاطر جلوگيري از وحشتي است كه در اثر خروج بي وقفه مردم از‌اين شهر به ساكنان آن دست داده است. روز گذشته اسامي در حدود 290 تن افرادي كه گروگان گرفته شده‌اند اعلام شد.

حجت‌الاسلام محرر با صدور بيانيه‌اي از نيروهاي مستقر در شهر خواست كه از غارت اموال مردم توسط افراد فرصت‌طلب جلوگيري نمايند در حال حاضر بي‌خبري از سرنوشت گروگان‌ها، بستگان آنها را به سختي نگران نموده است. به طوري كه با استقرار اندك، آرامش افراد خانواده گروگانها براي اطلاع از سرنوشت عزيزان خود، تجمع مي‌نمايند. و گاهي نگهبانان براي پراكنده ساختن آنها و جلوگيري از وقايع احتمالي ناچار به تيراندازي هوايي دست مي‌زنند.

به دنبال يك هفته جنگ و گريز در نقده با استقرار ارتش و پاسداران انقلاب، نقده آرامش نسبي خود را باز يافته است و آنچه از آن برادر كشي شوم باقي مانده ضجه و زاري مادران و برادران داغديده‌ايست كه عزيزان خود را در‌اين جنگ بي‌حاصل و خانمان برانداز از دست داده‌اند.

صبح جمعه (ديروز) صدها نفر از خانواده‌هايي كه بستگان آنها به گروگان گرفته شده‌اند، در برابر خانه حجت‌الاسلام حاج ميراز ابراهيم محرر خواستار بازگرداندن زنان و كودكان بي پناهي شدند كه از جانب افراد ناشناس به ارتفاعات كردستان برده شده‌اند و هيچگونه اطلاعي از سلامت آنان در دست نيست.

اجتماع كنندگان با صدور قطعنامه‌اي خواستار‌ايفاي ارتش در نقده تا برپائي آرامش و استقرار نظم در منطقه شدند.

آنچه از‌اين حادثه خونين به جاي مانده علاوه بر كشته‌هاي نسبتاً زياد و مجروحين و مصدومين بي‌شمار كه تاكنون آمار دقيقي از آن ارايه نشده است خانه‌هايي كه از طرفين درگير مخاصمه به آتش كشيده شد. و اموالي كه بوسيله افراد فرصت‌طلب به غارت رفته است جلب توجه مي‌كند. بدنبال يورش افراد فرصت طلب به خانه‌هاي مردم، در محله‌هاي ترك‌نشين و كردنشين، حجت‌الاسلام محرز با صدور بيانيه‌اي هر گونه چپاول و غارت و تعدي به مال مردم را مغاير با دين مبين اسلام شمرده و از غارتگران به عنوان ضد انقلاب نام برده و از واحدهاي مستقر در شهر خواستار دستگيري افراد غارت كننده و گرد‌آوري اموال مردم شد. به طوري كه هم اكنون از اموال جمع‌آوري شده از‌اين قبيل افراد در چند نقطه شهر به دقت مراقبت و نگهداري مي‌شود. آنچه بيش از همه باعث نگراني و التهاب شده بي‌خبري از اوضاع و احوال خانواده‌هايي است كه گفته مي‌شود در 12 روستاي كردستان به اسامي يايزآباد،ده شمس، نالوس صوفيان، چپرآباد، شيخان، هي، قارنه، گردبين، محمدشاه وليج بين به گروگان برده شده‌اند.

هر لحظه كه شهر اندكي رو به آرامي ‌مي‌رود وابستگان‌اين افراد به خيابانهاي جنگ‌زده مي‌ريزند و با ضجه و زاري از روحانيون و افراد ارتش و پاسداران انقلاب خواستار بازگرداندن عزيزان خود مي‌شوند.

از سوي ديگر در محله كردنشين،افراد نيروهاي مسلح و پاسداران انقلاب از ورود افراد ناشناس به شدت جلوگيري و اوضاع را كنترل مي‌كنند.

در طي روز هواپيماهاي فانتوم بر فراز نقده و مرزهاي‌اين منطقه پرواز مي‌كنند و هليكوپترهاي ارتشي اوضاع را زير نظر دارند، هجوم سرسام‌آور روستاييان به شهر و خروج افراد غير بومي ‌بيش از همه موجب نگراني مردم شده به همين دليل شوراي انقلاب نقده مقر داشت، از اخراج مردم ممانعت شود.

گروه‌هاي بهداشتي شبكه بهداري و بهزيستي اعزامي ‌مشغول پاكسازي و ضد عفوني نمودن نقاط مختلف شهر هستند و تا امروز از بروز هر گونه بيماري مسري جلوگيري شده است.

مدير عامل جمعيت شيروخورشيد سرخ نقده به خبرنگار كيهان گفت: تلقيح واكسن و يا در منطقه نهايت ضرورت را دارد و لازم است كه سريعاً اقدام شود.

مدارس، ادارت و مغازه‌هاي شهر همچنان تعطيل است و شهر با كمبود آذوقه و خواربار مواجه است. عصر پنجشنبه كمكهاي جنسي مردم سلماس (شاهپور سابق) كه محموله 42 وانت‌بار بود، به نقده رسيد و در درجه اول بين بيمارستان‌ها توزيع شد و با توجه به قطع ارتباط چند روز، و اوضاع ناآرام گذشته شهر همچنان با كمبود آذوقه روبروست.

كميته مامور بررسي اسامي افرادي كه گروگان گرفته شده‌اند تا ظهر ديروز (جمعه) اسامي بيش از 290 تن از خانواده‌هايي را كه به گروگان گرفته شده‌اند اعلام نمود و از همه دست اندركاران كميته‌ها خواستار شد براي بازگرداندن آرامش نسبي، نسبت به تحويل گروگانها اقدام جدي معمول دارند.

سرپرست شوراي انقلاب در گفتگويي به خبرنگاران كيهان گفت به علت نداشتن وسيله ارتباطي از اوضاع و احوال خانوده‌هايي كه مفقود و يا به گروگان برده شده‌اند، هيچ‌گونه اطلاعي نداريم. (كيهان6/2/1358)

استمداد امام جمعه مهاباد از امام براي پايان دادن به واقعه نقده

مهاباد – اين تلگرام ديروز از سوي شيخ عزالدين حسيني امام جمعه مهاباد براي پايان دادن به درگيري‏هاي نقده به حضور امام خميني مخابره شد.

اقرابسم ربك… قم – تهران

حضرت آيت اله امام خميني،  رونوشت حضرت آيت اله طالقاني.  رونوشت جناب آقاي مهندس بازرگان نخست وزير. استحضار داريد از چند روز قبل به تحريك ناخواسته بين ساكنان ترك و كرد شهرستان نقده بوجود آمده كه منجر به از بين رفتن تعدادي مردم بيگناه مسلمان گرديده.  از آنجا كه ادامه اين حالت، موجب خسارات بيشتر و لطمات جبران ناپذير به طرفين و انقلاب راستين خلق ايران مي‎باشد تقاضا دارد در اتخاذ تدابير شايسته، اقدام مقتضي و عاجل معمول فرمايند.« رئيس شوراي انقلاب اسلامي مهاباد – سيد عزالدين».(اطلاعات6/2/1358)

نشست مشترك رهبران مذهبي ترك و كرد براي بررسي علل وقايع نقده

اروميه ـ مهاباد و نقده (خبرنگاران كيهان):در شرايطي كه واحدهاي ژاندارمري، به همراه پاسداران اعزامي‌از تهران در حفظ نظم و آرامش نقده مشاركت دارند و بر اساس اظهارات رهبران مذهبي شهر، روستاها نيز آرامش نسبي برقرار شده است.

استاندار آذربايجان غربي خبر داد كه علل رويدادهاي خونين نقده، در نشست مشترك رهبران مذهبي ترك و كرد مورد بررسي و شناسايي قرار خواهد گرفت.

در‌اين حال از روز گذشته رفت و آمد در نقده به صورت عادي در آمده است و تعداد كمي ‌از مغازه‌هاي شهر فعاليت خود را از سر گرفتند، اما با توجه به بسته بودن اكثر مغازه‌ها و نانوايي‌ها و با توجه به‌اينكه مواد غذايي از خارج تامين مي‌شود، وضع عرضه خواربار و نان رضايتبخش نيست، به همين دليل حجت‌الاسلام حاج ابراهيم محرر، روز گذشته به بازاريان نقده، توصيه كرد كه فعاليت خود را از سر بگيرند. خبرنگار كيهان همچنين گزارش مي‌دهد، كه با وجود آرامش نسبي در شهر، هنوز مدارس و اكثر ادارات دولتي تعطيل هستند. از ديروز همچنين به منظور جلوگيري از هر گونه برخورد احتمالي، پاسداران انقلاب بر شدن كنترل خود افزوده‌اند و رفت و آمد مشكوك را كنترل مي‌كند،در همين حال چند تن به اتهام غارت اموال مردم و‌ايجاد تشنج ظرف چند روز اخير توسط پاسداران دستگير و تحويل زندان شدند، بر اساس گزارش خبرنگار كيهان رفت و آمد در مسير راه‌هاي اصلي نقده عادي‌تر شده است و تنها در چهار نقطه در مسير سه راهي مهاباد به نقده از طرف نيروهاي انتظامي ‌و مجاهدين، از مسافران و عابرين كنترل به عمل مي آيد. (كيهان6/2/1358)

امام جمعه شيعيان نقده:مردم نقده نبايد با اسباب و اثاث از شهر خارج شوند.

نقده ـ حاج ابراهيم محرر امام جماعت شيعيان نقده طي صدور اعلاميه‌اي خطاب به مردم نقده، خروج ساكنين شهر نقده را با اسباب و اثاث منزل به منظور تغيير محل سكونت تحت هر عنواني ممنوع اعلام كرد و تاكيد كرد در صورت مشاهده چنين وضعي از‌اين قبيل حركات شديداً جلوگيري خواهد شد در قسمتي از ‌اين اطلاعيه آمده است:

از كليه برادران مسلمان انتظار دارد كه به منظور تقويت حسن اخوت و هم ديني از كليه مراجعاني كه به دلايل امنيتي خانه و كاشانه خود را ترك كرده‌اند در نهايت محبت و انسانيت استقبال و در پذيرايي از همشهريان كرد از كليه امكانات استفاده كنند.

از سوي ديگر به دنبال شايعه عدم استقرار هنگ ژاندارمري در نقده، گروهي از مردم نقده در جلوي منزل حجت‌الاسلام محرز اجتماع كردند و خواستار استقرار هنگ ژاندارمري در ‌اين شهر شدند.

اجتماع كنندگان تاكيد كردند، چنانچه به ‌اين خواسته توجه نشود، به دلايل امنيتي ما مجبوريم از شهر و كاشانه خود كوچ كنيم.(كيهان17/2/1358)

ديدارهاي مهم رهبران حزب دمكرات كردستان در قم

در آينده نزديك هياتي از سوي امام خميني به نقده اعزام خواهد شد.

نمايندگان حزب دمكرات كردستان ايران ديروز در قم با «امام خميني» و «آيت الله العظمي شريعتمداري» دو ديدار جداگانه داشتند.  در اين ديدارهاي مهم، مسائل مربوط به رويدادهاي خونين نقده مطرح شد و حزب دمكرات، اسناد و مداركي را در اين زمينه ارائه داد. «جليل گاداني» يكي از نمايندگان حزب در گفتگوي تلفني با آيندگان، مذاكرات را آميخته با حسن نيت و تفاهم توصيف كرد.  وي گفت: «در آينده ي نزديك هياتي از سوي امام خميني عازم نقده خواهد شد تا مسائل منطقه را مورد بررسي قرار دهد».  جليل گاداني در مورد نتيجه ديدار با آيت الله شريعتمداري اظهار داشت كه حضرت آيت الله قول داد از نفوذ معنوي خود براي ايجاد آرامش در نقده و برقراري احساسات برادري هر چه بيشتر در ميان ترك‏ها و كردها استفاده كند.

نمايندگان حزب دمكرات كردستان،  امروز يك مصاحبه ي مطبوعاتي برپا مي كنند و پيرامون رويدادهاي منطقه و گفتگوهاي خود با امام خميني و آيت الله شريعتمداري سخناني ايراد خواهند كرد.(آيندگان19/2/1358)

در تظاهرات و راهپيمايي در اروميه:

مردم نقده خواستار تامين امنيت منطقه شدند.

اروميه ـ خبرنگار كيهان: بيش از 2 هزار نفر از مردم نقده روز گذشته در خيابانهاي اروميه دست به تظاهرات و راهپيمايي زدند و ضمن اجتماع مقابل استانداري، خواهان اجراي خواستهاي زير شدند:

تامين امنيت منطقه،بقاي نيروهاي نظامي ‌تا تشكيل كامل هنگ ژاندارمري در نقده،اعزام هياتي ذي صلاح از سوي دولت مركزي براي بررسي علل وقايع و تحليل اوضاع و احوال فعلي و شناسايي مسببين واقعه مرگبار نقده.

راهپيمايان همچنين طي اجتماعي مقابل دفتر سرپرستي كيهان، خواهان انعكاس كامل حوادث نقده، در كيهان شدند.

ازسوي ديگر حجت‌الاسلام حسني فرمانده پاسداران و مجاهدين اروميه طي سخناني خواستار تامين امنيت با قاطعيت از سوي مقامات و سركوبي هرگونه تجاوز به حقوق مردم نقده شد. وي همچنين در اعتراض به رسانه‌هاي گروهي از درج مطالب غير واقع راجع به حوادث نقده انتقاد شد. (كيهان23/2/1358)

ستم ملي،كردها را بي صبر كرده است.

كردها،ناسيوناليست تنگ نظر نيستنددر مقايسه وضع اقتصادي كردستان با قسمتهاي ديگر ايران به اين نتيجه مي‏رسيم كه دستگاه طاغوتي پهلوي تبعيض زيادي نسبت به مردم اين ناحيه از ايران روا داشته است و بهمين خاطر عقده اي شديد ناشي از ستم ملي باعث شده است كه مردم اين ناحيه از ايران روا داشته است كه مردم اين سرزمين در مورد بدست آوردن خواست‎هايشان بي صبري بيشتري نشان دهند.

شايد براي عده زيادي از مردم اين سؤال پيش بيايد كه چرا ما كردها اين همه روي گرفتن خود محتاري پافشاري مي‎كنيم.  آيا حس خود پرستي محرك ماست؟

در جواب بايد متذكر شويم آنچه ما را واداشته است كه در گرفتن حقوق حقه كرد،  پا فشاري مي‎كنيم همان فكر جبران سريع عقب ماندگي‏هاي اقتصادي با استفاده از حس ناسيوناليستي مردم كرد و همچنين وجود عقده‏هائيست كه در طول تاريخ در دل مردم اين ديار انباشته شده استكه محركي مي‎تواند براي تلاش بي امان در رفع كاستي‏ها باشد.  آلماني‏ها و ژاپني‏ها با استفاده از همين حس ناسيوناليستي بود كه بعد از جنگ بجاي 8 ساعت 16 ساعت كار مي‎كردند و توانستند،  كشورشان را كه در بحران عجيب اقتصادي بدر آورد و جامعه اي مترقي و سازنده بوجود بياورد و همين نيرو مي‎تواند محركي باشد در تسريع بوجود آوردن نظام بي طبقه توحيدي،  چرا كه اقتصاد بي ريشه اين ناحيه از ايران جز با اشتراك مساعي بيش از حد مردم هم از نظر مادي و هم از نظر معنوي نمي‎تواند سروساماني بگيرد و تنها حسن نظر شوراي خود محتاري است كه مي‎تواند كار ارزان متخصصين را بدون توسل به جبر براي صنعتي كردن و مكانيزه كردن كشاورزي كردستان بكمك فراخواندن و كردستان را از بيكاري و فقرنجات دهد و امكان شكوفايي استعداد فرزندان اين ناحيه از ايران زمين را فراهم آورد و گورستان استعداد را براي هميشه نابود سازد.  در اينجا ذكر اين نكته ضروري است كه عده‌اي فكر مي‌كنند،  جايگزين كردن استانداران و فرماندران و ساير مأمورين كرد بجاي مأموران قبلي مي‌شود مرهمي برروي زخمها گذاشت و بارها اين مطلب را عنوان كرده‌اند كه بايد گفت اين افراد هنوز مشكل مردم كرد را درك نكرده‌اند و فكر مي كنند كردها ناسيوناليستي تنگ نظر هستند.

مراد از خود مختاري فقط جايگزين كردن كردها در همه پستهاي اداري نيست،  چون در خود مختاري ساماندهي اداره امور،  تغيير پيدا مي‎كند،  تا مردم را براي فعاليت بي امان جهت سازندگي بسيج كند و بديهي است،  انقلابي كه مردم ايران در بوجود آوردن آن خون داده اند انقلابي است كه محرك آن رنجها و دردها و فرهنگ اصيل اسلامي است و بنا براين انتظاري هم كه مردم دارند همان از بين بردن درد و رنج و توسعه فرهنگ  و دادن آزادي به همه مردم در تعيين سرنوشت خود مي‎باشد.  خصوصاً خواسته مردم كرد كه بنا بر شواهد ناريخي اصيل است.عبداله محمدي امام جمعه سقز.(كيهان 25/2/1358)

پيام آيت الله طالقاني

متن پيام آيت الله كه صبح روز پنجشنبه توسط نماينده ايشان در كميته موقت پنج نفري خطاب به متحصنين مسجد جامع قرائت شد بشرح زير است.

بسم الله الرحمن الرحيم

دوستان عزيز: اهالي محترم سنندج سلام ميرسانم.

در اين روزها كه عده زيادي از مردم ايران نگران،  وضع شخصي من و خانواده ام بوده اند و راهپيمايي‏هائي هم ترتيب داده اند من در اثر دريافت اخبار ضد و نقيض از سنندج خيلي در باره وضع كردستان نگران هستم و از خداوند متعال در نمازهايم و در خارج از آن التماس كرده‌ام كه برادران و خواهران عزيز كرد را ياري فرمايد تا كاري نكنند كه شهر سنندج به آشوب كشيده شود. خواهشمند م ضمن ابلاغ سلام به همه اهالي شهر و بخصوص به متحصنين،  از آنها از قول من خواهش كنيد كه به دو نكته زير توجه دقيق بفرمايند:

1ـ چون اين شورا كه در سنندج انتخاب شده اولين شورائي است كه در راه رسيدن به جمهوري اسلامي در ايران انتخاب كرده ايد بايد كاري بكنيد كه با همبستگي و حسن نيت و همكاري آنرا طوري تقويت كنيد كه نمونه مناسبي براي شوراهاي شهرهاي ديگر ايران شود و البته اطمينان دارم كه اهالي محترم سنندج با رشد فكري و رشد سياسي كه دارند در پذيرفتن شورا كه خدمت بزرگي به انقلاب ايران است و تقويت آن با يكديگر همكاري خواهند كرد.

2 ـ من شخصا منتظر آن هستم كه شوراي 11 نفري هرچه زودتر شروع بكار بكند و الان دقيقه شماري مي‌كنم و در ضمن مشغول گرفتن امكانات لازم از دولت براي سنندج هستم كه بتوانم در تكميل سد (قشلاق) و براه انداختن كارخانه‏ها و توليد كار براي مردم كمكي انجام دهيم من خيلي نگران كردهاي آوراه اي هستم كه در منطقه كردستان و شهرهاي مختلف ايران كاري پيدا نكرده‌اند و اميدوارم كه هر چه زودتر بتوانيم اين برنامه اشتغال را با سرعت پياده كنيم.والسلام عليكم و رحمت الله و بركاته

اعزام هيات از كرمانشاه

روز گذشته هياتي از سوي كميته مركزي انقلاب اسلامي كرمانشاه عازم سنندج گرديد.

هدف از اعزام اين هيات كه سرپرستي آن با«حاج مجتبي آخوند» نماينده امام در كرمانشاه ميباشد ميانجيگري بين گروههاي درگير و رفع اختلاف و ايجاد همبستگي بين آنان اعلام شده است. (كيهان25/2/1358)

كسي كه انقلاب را رهبري كرد، شايسته رياست جمهوري است.

حضرت‌آيت‌الله رباني شيرازي كه در راس هيائي به منظور بررسي مشكلات و مسايل استان آذربايجان غربي وارد شهرستان اروميه شده است پريروز در يك گفتگوي راديوتلويزيوني گفت براي هماهنگي كردن ‌اين منطقه با ساير مناطق ‌ايران در راه پيش‌برد اهداف انقلابي‌آينده جمهوري اسلامي لازم بود كه به اتفاق هياتي به آذربايجان غربي مسافرت كرده و از نزديك مشكلات مردم را بررسي كنيم و علل ‌اينكه موجب بعضي تشنجات در منطقه شده آن علل هم بررسي بشود تا ‌اين كه با از بين بردن علل تشنجات بتوانيم آرامش و هماهنگي در سطح آذربايجان غربي ‌ايجاد كنيم تا ‌اين كه مردم ‌اين منطقه بتواند رسالت خود را در پيش‌برد اهداف عليه جمهوري اسلامي و به ثمر رسانيدن انقلاب مردم‌ايران سهيم گردند.

آيت‌الله رباني درباره مساله نقده گفت: هر انقلابي كه در كشوري روي مي‌دهد به دنبال خود يك رويدادهايي را مي‌آورد. چيزي كه در مملكت ما انقلاب استثنائي در جهان بوده روزهاي بعد از انقلاب‌مان هم استثنائي است. ما بعد از انقلاب مي‌بينيم الان يك ناامني چشمگير نداريم يك خونريزي و غارت و چپاول نداشتيم.

ممكن است در بعضي از نقاط مملكت فرصت طلباني مي‌خواستند از ناآگاهي مردم سوءاستفاده كنند ولي بحمدلله تا آن اندازه كه من توجه دارم نه چندان مهم نبوده است.

مساله نقده البته موجب تاسف است براي ‌اينكه عده‌اي از برادران ترك و كرد ما در‌اين جريان آسيب ديدند و هيچگاه از ديدگاه ما صحيح نبوده كه چنين برخوردي پيش بيايد اگر در روزهاي اول به ‌اين مساله توجه مي‌شد و هياتي كه شناخت به اوضاع منطقه دارد به اين منطقه مي‌رفت زودتر حل مي‌شد ولي حالا يك جرياني واقع شده ما بايد سعي كنيم كه عوارض آن را برطرف كنيم. اگر ناراحتي در منطقه نقده بوجود آمده، بايد از بين برود. در همين جلسه اول بايد سعي كنيم همان ائتلافي كه در گذشته بين برادران ترك و كرد بوده دو مرتبه ‌اين ائتلاف و اخوت اسلامي را برقرار سازيم.

آيت‌الله رباني شيرازي در مورد انتخاب رييس‌جمهوري ‌آينده كشور گفت تا آنجا كه من اطلاع دارم هنوز اقدام سريع راجع به اين موضوع نشده است. شايد هنوز هم در مراحل بررسي و تفكر باشد ولي از نظر شخص من هيچ ابهامي‌وجود ندارد. براي ‌اينكه شخص رييس‌جمهور معلوم است كه چه كسي بايد باشد و احتياج ‌اينكه ما بدنبال آن، ‌اين طرف و آن طرف بگرديم نيست شخص آن محرز است. شخصي است كه تمام مردم ‌ايران بارها به او راي دادند و او را به رييس‌جمهوري انتخاب كرده‌اند. كانديدا كردند. ما بايد به بينيم رييس‌جمهوري كه مي‌خواهيم انتخاب كنيم براي چه است. رييس‌جمهوري براي حكومت جمهوري اسلامي است ما بايد به ببينيم چه كسي مي‌تواند داراي خصلت و ويژگي‌هايي باشد براي جمهوري اسلامي.

آيت‌الله رباني شيرازي گفت فردي بايد رييس‌جمهور شود كه بتواند تمام ابعاد اسلام را چه از نظر اجتماعي ـ سياسي و اقتصادي درك كند و بفهمد. در مرحله اول بايد شخصيتي باشد كه پس از آن كه اسلام را شناخت بتواند پياده كند. صلاحيتي براي پياده كردن داشته باشد شجاعت و شهامت و درايت و هوشياري و مديريت‌. اينها چيزي است كه در يك شخص رييس‌جمهوري لازم است.

روي ‌اين اصل وقتي فكر مي‌كنيم ‌ايدئولوژيك چه كسي است در جامعه ما، يعني جهان بيني اسلامي را چه كسي خوب مي‌تواند درك كند. اگر از شماها سئوال كنند كه چه كسي خوب مي‌تواند جهان‌بيني اسلامي را درك كند شايد فرد منحصر بفردش را بگوئيد امام، همان كسي كه همانگونه پيش‌هاي اسلامي را در ‌اين كشور احياء و زنده كرد. همانگونه ملت را زنده كرد و اسلامي كه در‌اين مملكت جز پوسته‌اي از آن باقي نمانده بود باو مغز داد و همان‌گونه توانست انقلاب را در سراسر ‌ايران گسترش بدهد و نظرات اسلاميش را پياده كند و مردم را متحرك و ديدار نمايد.(كيهان29/2/1358)

رهبر ديني و مردمي كردستان در تهران

در تهران سيدعزالدين حسيني ديدارهايي با دانشگاهيان و دانشجويان و پزشكان و انجمن آذربايجانيها و نويسندگان داشتند. در تمام اين ملاقتها رهبر ديني و مردمي كردستان با صراحت و قاطعيت موضع روشن و استوار خلق كرد را براي برادران ايراني توضيح دادند و آشكارا به همه گفتند كه مبارزه مردم كردستان از مبارزه سراسري ايران عليه امپرياليسم و استبداد جدا نيست، ايشان بكرات لزوم وحدت صفوف انقلابيون و آزاديخواهان را يادآور شدند و در اين زمينه رهنمودهاي مشخص اعلام كردند.

روز جمعه 28 ارديبهشت رهبر مذهبي و مردمي كردستان در جلسه جمعيت كردهاي مقيم مركز شركت كردند. اجتماع روز جمعه 28 ارديبهشت جمعيت كردهاي مقيم مركز با اينكه همراه با هيچگونه تبليغات و آگهي قبلي نبود، بسيار پرشكوه بود. متجاوز از 25 هزار نفر در سالن بزرگ ورزش و محوطه اطراف اجتماع كرده بودند و با گرمي هر چه تمامتر از عزالدين حسيني و هيات همراه ايشان استقبال كردند شور و احساسات واقعا بي نظير بود. اين جلسه در دنباله جلسه گذشته و به منظور تجليل از خاطره شهداي كرد بر پا گرديده بود ولي حضور سيد عزالدين حسيني در آن چهره مجلس را هر چه باشكوه تر ساخته بود، حضار مجلس منحصر به كردها نبودند برادران فارس و آذربايجاني و تركمن و طالش و خلاصه همه در آنجا حاضر بودند و اين خود معناي خاصي به جلسه داده بود در حقيقت اين مجلس مظهر اتحاد و يكپارچگي همه آزاديخواهان و مظهر وحدت انقلابي خلقهاي ايران بود.حضور گرم و پرشوردر جلسه نشان مي‏داد كه عناصر آگاه و مسوول تا چه‏اندازه باهميت اتفاق و وحدت انقلابي خلقها وقوف دارند. بيهوده نبود وقتي كه سيد عزالدين حسيني به سخن برخاست مجلس يكپارچه شور و احساسات بود و غريو «درود بر حسيني» مدتها فضا را پر كرد بيانات شيواي ايشان و تكرار مواضع مردمي و دموكراتيك در مورد حقوق خلقها و آزادي‌هاي اساسي مردم و لزوم تاكيد هر چه بيشتر بر آزادي مطبوعات و احزاب و اجتماعات نشان داد كه رهبر مذهبي و مردمي كردستان واقعاً در موضع بسيار مثبتي قرار دارند و اين خود ويژگي نه تنها براي امر خودمختاري كردستان بلكه براي آينده انقلاب و تداوم آن در سراسر ايران و بخصوص براي دموكراسي بسي گرانقدر و در خور اهميت است. در اين جلسه يكايك اعضاي هيات روحانيون يعني آقايان: «ملا محمد خضري» امام جمعه و قاضي اشنويه،« ملا محمد كريم شهر كندي» امام مسجد مولوي در مهاباد،« حاج ملا صالح رحيمي» امام جمعه نقده، «حاج ملا علي يونسي» امام جمعه ديزج دول رضائيه،« ملا عبدالله محمدي» امام جمعه سقز، «ملا عبدالقادر» امام جمعه بند رضائيه، «آقاي سيد جلال» نماينده روحانيون سرپل ذهاب و غيره به حضار معرفي شدند كه مورد استقبال گرم و پرشور قرار گرفند، جلسه جمعيت كردها واجد اهميت بسيار بود و بقول يكي از علماي عضو هيات رنج سفر در مقايسه با آثار اين جلسه و اجتماع براي آقايان بسي‌گوارا بود. «حاج ملا صالح رحيمي» امام جمعه نقده كه شخصاً در تمام جريانات نقده حضور داشته‏اند گزارش نسبتا مختصري باستحضار رسانيد و شيوه سانسور مطبوعات و راديو تلويزيون را در نشر يك جانبه اخبار يا عدم انتشار اخبار مربوط به نقده مورد انتقاد قرار دادند. در روز شنبه 29 «سيد عزالدين حسيني » مصاحبه ديگري با مخبرين داخلي و خارجي داشتند كه در آن نظرآتشان را در مورد لزوم واگذاري كار مردم بمردم و آزادي مطبوعات و غيره شمردند.

سرانجام پس از هشت روز اقامت در تهران بدنبال دعوت شام آقاي وزير كشور كه آقايان طالقاني و فروهر نيز شركت داشتند، قرار ملاقاتي براي ساعت 11 روز يكشنبه 30 با آقاي بازرگان گذاشته شد.

رويهمرفته سفر حضرت «سيد عزالدين حسيني» به تهران و قم داراي نتايج مثبتي بود زيرا هر چند مذاكرات رسمي سياسي صورت نگرفت ولي تبادل نظرهاي دوستانه و آشنائي از نزديك خود قطعا داراي آثار مثبتي خواهد بود. اين مسافرت يك حقيقت را هر چه عريان نشان داد و آن اينست كه رهبران مذهبي كردستان پيوند بسيار نزديكي با خلق و مبارزه بر حق آن دارند و هيچگاه اين نقش خود را كم اهميت نميگيرند. مقارن اقامت رهبر مذهبي و مردمي كردستان در تهران تظاهرات بسيار دامنه داري در شهرهاي مختلف كردستان به طرفداري از ايشان و هواداري پر شور از امر خودمختاري و اعتراض به سانسور راديو و تلويزيون و قطع برنامه‏هاي كردي صورت گرفت كه در اين تظاهرات در مجموع صدها هزار نفر شركت داشتند و اين خود نشانه ديگري از همبستگي انقلابي خلق كرد در سراسر كردستان است.(صداي معاصر1/3/1358)

آيت‌الله رباني شيرازي در اجتماعي در نقده گفت:برادر كشي در منطقه، ارمغان مكتب هاي خارجي است.

اروميه ـ خبرنگار كيهان: ‌آيت‌الله رباني شيرازي در هفتمين روز اقامت خود در شهرستان اروميه جهت رسيدگي مشكلات مردم نقده، به همراه هيات حسن‌نيت كه در راس آن ‌آيت‌الله محمد فوزي و حجت‌الاسلام قريشي و حجت‌الاسلام حاج مقدس قرار دارد به نقده عزيمت كرد.‌آيت‌الله رباني در شهر ابتدا به آرامگاه شهر رفت و نسبت به شهدا اداي احترام كرد و فاتحه خواند و به خانواده بازماندگان دلداري داد.‌آيت‌الله شيرازي با خانواده‌هايي كه خانه و كاشانه خود را در حوادث اخير نقده از دست داده‌اند گفتگو كرد و از وضع آنان متاثر شد و اظهار داشت من نمي‌دانستم با چنين مصيبت بزرگي روبرو خواهد شد كه خانواده‌هاي زيادي پدر و برادر و عزيران خود را از دست داده‌اند و چرا‌اين فاجعه عظيم آن طور كه لازم بود در رسانه‌هاي گروهي منعكس نشده است.

آيت‌الله گفت من به شما قول مي‌دهم جنايتكاران حادثه نقده در دادگاه‌هاي اسلامي محاكمه شوند و به سزاي اعمال خود برسند. ‌آيت‌الله از مردم نقده تقاضا كرد كه به خانه‌هاي خود برگردند و اطمينان داد هياتي ماموريت خواهند يافت كه تلفات و خسارات وارده به نقده را بررسي كنند. خبرنگار كيهان گزارش مي‌دهد در چادرهاي مستقر در نقده 420 خانواده و حدود سه هزار نفر زندگي مي‌كنند. در پايان‌آيت‌الله رباني شيرازي، اظهار داشت من در‌اين مصيبت خودم را با شما شريك مي‌دانم و امام خميني نيز از‌اين فاجعه متاثر و متاسف است.‌آيت‌الله رباني عصر ديروز براي مردم نقده سخنراني كرد و پيرامون مكتب تشيع و لزوم تداوم انقلاب تا رسيدن به مرحله نهايي سخن گفت و اظهار داشت تداوم يك انقلاب بدون انتظار شهادت و اهداء خون امكان ندارد.‌آيت‌الله اضافه كرد امروزه توطئه‌گران ضد انقلابي در مسير انقلاب سدهايي‌ايجاد مي‌كنند بايد ‌اين موانع را از سر راه برداريم توطئه‌گران جنگ برادركشي در آذربايجان غربي راه مي‌اندازند ولي بايد بدانيد كه ‌اين جنگ تحميلي ارمغان عمال خائن و رژيم طاغوتي و مكتب‌هاي خارجي است. در ‌اين اجتماع حجت‌الاسلام شيرازي يكي از همراهان ‌آيت‌الله رباني نيز پيرامون فلسفه انقلاب اسلامي و چگونگي مبارزه با اخلال‌گران و ضد انقلابيون مطالبي گفت و اظهار داشت:

شما مردم مسلمان در نخستين مرحله انقلاب كه جهاد اصغر بود پيروز شده‌ايد و بايد براي جهاد اكبر كه مبارزه با نفس است خود را آماده كنيد.

حجت‌الاسلام افزود:  نبايد در نقده كسي آواره باشد و مطمئن باشيد مسببان حادثه نقده مجازات خواهند شد.

حجت‌الاسلام از مردم نقده خواست به فرصت‌طلبان و تفرقه‌اندازان مهلت اخلال و فعاليت ندهند.

‌آيت‌الله رباني شيرازي كه ديروز از نقده به اروميه بازگشته بود صبح امروز براي رسيدگي به مسايل و مشكلات مردم سردشت عازم‌اين منطقه شد. (كيهان2/3/1358)

ديدار ‌آيت‌الله رباني شيرازي از اروميه

اروميه ـ خبرنگار كيهان: ‌آيت‌الله رباني شيرازي در هشتمين روز اقامت خود در اروميه به شهرستان سردشت عزيمت كردند و پس از رسيدگي به مشكلات مردم ‌اين شهر به اروميه بازگشتند.

ايشان سپس به پيرانشهر رفتند و از جمعيتي كه از روستاهاي اطراف به فرمانداري آمده بودند و متحصن شده‌اند، ديدن كردند و مقرر داشتند به مشكلات آنان رسيدگي شود، ‌آيت‌الله آنگاه در پادگان پيرانشهر از 1500 آواره ترك كه بعلت ناامني محل اقامت خود را ترك كرده‌اند ديدن نمودند خواسته‌هاي‌اين عده، امنيت در منطقه و ‌ايجاد و استقرار پاسگاههاي ژاندارمري است كه امنيت را برقرار نمايد.(كيهان3/3/1358)

توضيح امام جمعه نقده

تهديد جدي در راه بازگشت

ملا صالح رحيمي امام جمعه شهرستان نقده پيرامون خبري كه تحت عنوان «گزارش هيات اعزامي مردم نقده به تهران و قم » در يكي از روزنامه‏هاي عصر تهران چاپ شده بود،  توضيحاتي داد.  امام جمعه نقده در نامه خود نوشته است:

« در خبر مذكور چنين ادعا شده كه گويا اهالي كرد نقده به ميل خود، خانه و كاشانه را ترك كرده،  علي رغم اعلاميه و دعوت هيئت اعزامي حاضر به مراجعت به خانه و كاشانه خود نشده‌اند.  اين خبر سراپا خلاف واقع است.  زيرا روز شانزدهم ارديبهشت هيئتي از برادران ترك خوش نيت باتفاق اينجانب جهت برگرداندن برادران كرد نقده به مهاباد عزيمت نموديم و در خانه جوانان با آنان مذاكرده شد كه عموما آمادگي خود را براي بازگشت به نقده و از سر گرفتن زندگي عادي اعلام داشتند.  فرداي آنروز كه قرار بود كردهاي آواره شهر به نقده برگردند،  متاسفانه عده‌اي افراد فرصت طلب از برداران ترك، ميتينگي سه چهار هزار نفري داير به تحريم جلسات حسن نيت و عنوان كردن بهانه‏هاي ديگري كه در صلاحيت حكومت جمهوري اسلامي بود نه در صلاحيت آنان، در نقده برگزار كردند و در اين اجتماع اعلام كردند،  چنانچه خواستهاي آنان برآورده نشود ميبايد يا خلق ترك در نقده زندگي نمايند يا مردم كرد.

مقارن همين تحصن و تظاهرات، افرادي، خانه آقاي «ساوجبلاغچي» را آتش زدند.  بديهي است اين اعمال دليل كافي بود براي اينكه ثابت شود هر گونه قصد مراجعت كردهاي آواره نقده اي واقعا مواجه با تهديد جدي است.  در چنين شرايطي چگونه متصور است آنطور كه در خبر مزبور ادعا شده كردها خود خانه خود را به آتش بكشند و داروندار خود را بسوزانند؟ واقعا اين چه مصلحتي است كه حاصل آن تباهي و نابودي است و چگونه يك انسان عاقل براي مصلحت انديشي، خانه و كاشانه چندين صدساله خود را رها مي‌كند و در شهرهاي ديگر آواره مي‌شود و سرانجام هم خانه خود را به آتش ميكشد. آيا افكارعمومي در كذب چنين خبري ترديد بخود راه ميدهد؟  فاعتبروا يا اولي الالباب- ملا صالح رحيمي امام جمعه شهرستان (هيــوا5/3/1358)

آيت‌الله رباني شيرازي درباره نتايج سفر 20 روزه خود به آذربايجان غربي گفت:مردم خود را آماده مقابله با اخلاگران كرده‌اند.

دادگاه انقلاب اروميه بزودي آغاز بكار مي‌كند.

اروميه ـ ‌آيت‌الله رباني شيرازي نماينده اعزامي‌امام خميني به آذربايجان غربي كه به اتفاق هيات نمايندگي دولت سرگرم بازديد ازشهرستان‌ها و بررسي مشكلات مردم ‌اين استان بود روز گذشته در پايان سفر 20 روزه خود اروميه را به قصد كرمانشاه ترك گفت‌آيت‌الله رباني شيرازي پيش از ترك اروميه طي مصاحبه‌اي اظهار داشت: انشاءا لله اوضاع آذربايجان غربي رو به بهبودي مي‌رود و چهره كريه دشمنان اسلام و انقلاب اسلامي روز به روز بيشتر آشكار مي‌شود. وي گفت: در طول مسافرتم در اكثر شهرستانها و بخشها دريافتم كه مردم جدا خواهان برقراري پاسگاهها و پادگانهاي ژاندارمري و همچنين برقراري انتظامات و امنيت هستند و مسلماً در هر نقطه‌اي چند نفر اخلالگر و بيگانه‌پرست وجود دارد كه مي‌خواهند از آب گل‌آلود ماهي بگيرند ولي مردم خود را آماده كردند كه زير بار اخلال گران نروند‌.آيت‌الله رباني شيرازي در مورد آغاز بكار دادگاه انقلاب اروميه گفت: براي تشكيل دادگاه انقلاب اروميه ازابتدا مسامحه شده است و لازم بود‌اين كار از روزهاي اول انجام گيرد و علت آن را نداشتن كادر دادستاني تلقي مي‌كردند ولي اخيراً گفتگويي كه با دادستان كل انجام شده ظرف‌اين هفته با آمدن دادستان و قاضي شرع دادگاه تشكيل خواهد شد. ‌آيت‌الله رباني شيرازي در مورد مسايل نقده گفت بايد بگويم بين مردم نقده مساله‌اي وجود ندارد با ‌اين كه طرفين دعوا با مسايلي روبرو شدند با ‌اين همه حاضرند در كنار يكديگر زندگي كنند ولي مشكل وجود كساني است كه مصيبت براي مردم به بار آورده‌اند و همانها هستند كه نمي‌گذارند توافق و برادري دو مرتبه بين گروههاي مردم نقده بوجود آيد.در منطقه كساني هستند كه از هر پديده‌اي مي‌خواهند بهره‌اي سياسي در هدفهاي ضد مردمي ‌خود بگيرند و از ‌اين رو با تفرقه‌اندازي و نفاق‌افكني شايعاتي پخش مي‌كنند تا مردم در وحشت و اضطراب بسر برند البته هميشه و سركوب كردن عوامل نفاق‌افكن از وظايف دولت است كه با استقرار و تقريت پادگان‌ها و پاسگاه‌ها امنيت را در منطقه بوجود آورد تا شايعات نتواند اثر غيرمطلوب ببار آورد.

آيت‌الله رباني شيرازي در پايان گفت: در طول سفرهاي خود به آذربايجان غربي اكثريت مردم به جمهوري اسلامي اظهار وفاداري كردند و قول دادند با كوشش بسيار جلوي عوامل مخرب را بگيرند و عملاً هم مي‌بينيم كه پايبند وعده‌هاي خود هستند.(كيهان14/3/1358)

آيت‌الله رباني شيرازي از اروميه وارد كرمانشاه شد.

كرمانشاه ـ حضرت‌آيت‌الله رباني شيرازي كه به نمايندگي از طرف حضرت‌آيت‌الله امام خميني به مناطق غرب و شمال غرب كشور مسافرت كرده بود، ساعت 45/11 ديروز با هواپيما از اروميه وارد كرمانشاه شد و مورد استقبال حضرت‌آيت‌الله حاج مجتبي حاج آخوند حاج سيد محسن خرم شاهي، معاون كميته مركزي جمهوري اسلامي و سرپرست اداره كل ارشاد ملي قرار گرفت.

آيت‌الله شيرازي بلافاصله پس از ورود در منزل حضرت‌آيت‌الله اشرفي اصفهان، معاونان استاندار، و مقامات انتظامي‌به بررسي مسايل سياسي اجتماعي، عمراني و مشكلات استان كرمانشاهان پرداخت.

در اين جلسه معاونان استانداري كرمانشاهان گزارش‌هايي از اقداماتي كه در جهت رفع مسايل بيكاري، حزب و استقرار امنيت در راهها و‌ايجاد حسن تفاهم بين عشاير به اطلاع رساندند.

حضرت ‌آيت‌الله رباني شيرازي طي سخناني خطاب به حاضران در جلسه گفت انقلاب‌ايران به صورت يك معجزه، مورد توجه همگان قرار گرفت.

انقلابي كه بوسيله توده مردم و بويژه جوانهاي مؤمن انجام گرفت‌اين انقلاب مي‌بايست در ادارات ما، رسوخ پيدا كند تا افراد مؤمن با كار بيشتر بتوانند در جهت سازندگي‌هاي وسيع‌تر و رفع نيازهاي مردم بكوشند شنيده شد كه در استان  كرمانشاهان بسياري از جوانان آماده‌اند كه تخصصهاي خود را بطور رايگان يا با حقوق كم در اختيار بگذارند، ‌اين نويدبخش است كه ما مي‌توانيم با خرج كمتر 5 برابر ثمردهي برنامه‌هاي عمراني اطمينان داشته باشيم، بر خلاف گذشته 2 عامل اصلي كه موجب هرز اعتبارات مي‌شد. يعني تشريفات و حيف و ميل بودجه در برنامه‌هاي انقلاب اسلامي از بين رفته و همين عدم وجود اين 2 عامل به كارآيي برنامه‌ريزي وسعت مي‌دهد.

حضرت‌آيت‌الله رباني شيرازي آنگاه توجه به برنامه‌ريزي در سطح روستاها براي جلب مهاجرين روستاها در شهرها به بازگشت به روستاها را مورد تاييد قرار داد و گفت چنانچه خدمات زيربنايي در سطح روستاها را وسعت مي‌دهيم و آب و برق و رفاه براي روستاييان فراهم آوريم و به كشاورزي و دامپروري آنها الويت دهيم از روستاييان مهاجر از شهرها به روستاها باز خواهد گشت و بسياري از مسايل مملكتي در ‌اين طريق حاصل خواهد شد. (كيهان14/3/1358)

آغاز كار گردهمايي سنندج

كنفرانس بررسي طرح مساله خودمختاري كردستان از ديروز كار خود را در سنندج آغاز كرد. پيش از يك هزار و پانصد نماينده از شهرستانهاي مختلف كردنشين در استان‌هاي كردستان ـ كرمانشاهان و آذربايجان غربي و نمايندگان انجمن‌هاي سياسي و اسلامي و احزاب در ‌اين گردهمايي شركت داشتند.

علامه مفتي‌زاده نخستين سخنران كنفرانس با تشريح هدف گردهمايي در نخستين جلسه كنفرانس از ستم‌هايي كه بر كردها از پادشاهان رفته است، سخن گفت و از عدم شركت گروهي از صاحبنظران سياسي و مذهبي كرد در ‌اين اجلاس ابراز تاسف كرد. وي تاكيد كرد كه هدف گردهمايي دفاع از‌ايديولوژي خاصي نيست، بلكه آن بررسي مساله خودمختاري در چارچوب جمهوري اسلامي است.

دومين سخنران ‌آيت‌الله جليلي از كرمانشاه بود كه بر لزوم كار بستن هوشياري و بيداري براي اتفاق و اتحاد تاكيد كرد و گفت رمز موفقيت در صدر اسلام اتفاق و اتحادي بوده است كه به توصيه پيامبر (ص) عملي شد، ‌آيت‌الله جليلي افزود در جمهوري اسلامي ‌ايران اسلام و دين حاكم است و هيچ‌گونه تفرق و تشتتي به عنوان تشيع و تسنن وجود نخواهد داشت و هر كس به اين بهانه دست به تفرقه و اختلاف بزند خائن است. جلسات گردهمائي سنندج دو روز ادامه خواهد داشت.(كيهان21/3/1358)

براي دعوت مجدد از مخالفان،كنفرانس سنندج دو روز ديگر تمديد شد.

از كنفرانس نتيجه اي نگرفته ايم و همه خود را عزادار حس مي كنيم ـ ربيعي نماينده ي كردهاي كرمانشاه

چهار تن از روحانيون كنفرانس،براي گفتگو با عزالدين حسيني رهسپار مهاباد شدند

سنندج ـ خبرنگار آيندگان: در دومين روز كنفرانس سنندج،عدم شركت پاره اي شخصيتها و گروه‏هاي سياسي در اين كنفرانس، مورد اعتراض قرار گرفت و چند تن از شركت كنندگان خواستند دعوت دوباره اي بنام ملت كرد و مردم سنندج از آنان به عمل آيد.  بهمين علت مدت كنفرانس كه قرار بود ديروز پايان يابد دو روز ديگر تمديد شد.

در پي تائيد دعوت دوباره از مخالفان كنفرانس از سوي جمعيت شركت كننده، كميته برگزار كننده كنفرانس به نام ملت كرد و بدرخواست مردم سنندج از سازمان‏ها و جمعيت‏ها و شخصيت‏هائي كه مخالفت خود را با اين كنفرانس اعلام داشته اند، به وسيله تلگراف‏هائي رسما دعوت به عمل آورد.  بهمين علت كنفرانس سنندج كه قرار بود ديروز به پايان برسد دو روز ديگر تمديد شد و بدين ترتيب كميته برگزار كننده در اعلام نتيجه نهائي به بن بست رسيد.

درقسمتي از تلگراف دعوت كنفرانس آمده است: « شركت كنندگان در كنفرانس طرح مساله خودمختاري سنندج، با قاطعيت و ايمان به طرح خودمختاري از. . .  دعوت مي نمايد كه در اين فرصت حاصل از حيات ملت كرد، اختلافات مسلكي را كنار گذاشته و بخاطر احقاق حقوق خلق كرد در كنفرانس شركت فرمائيد».

اين تلگراف براي اشخاص و سازمان‏هاي زير فرستاده شد: شيخ عزالدين حسيني، حزب توده، حزب دموكرات كردستان، دكتر قاسملو، سازمان چريك‏هاي فدائي خلق شاخه كردستان،  جمعيت دفاع از آزادي و انقلاب كردستان،  سازمان زحمتكشان كردستان،  جمعيت و كردهاي مقيم مركز.

در دومين جلسه كنفرانس سنندج، «ربيعي» نماينده كردهاي كرمانشاه ضمن سخناني گفت: «اين كنفرانس يا شادي در پي خواهد داشت و يا عزاداري كه با كمال تاسف مفهوم دومي بيشتر استنباط مي‌شود و چون در اين دو روز نتيجه اي نگرفته ايم همه، خود را عزادار احساس مي كنيم و با كمال تاسف كنفرانس بيشتر به يك اجتماع ادبي شبيه است تا يك كنفرانس تعيين كننده».

وي كه بشدت از خط مشي كنفرانس و افرادي كه شركت نكرده‌اند گله مند بود اضافه كرد: «آنطور كه قبلا پيش بيني مي شد و انتظار مي رفت گردهمائي سنندج نتوانست مشكل گشا باشد و از مسير اصلي خود خارج گرديده و بجاي ارائه نظريات و طرح‏هاي اصولي در مورد خودمختاري بيشتر سخنراني‏ها به وعظ و خطابه و مشاعره تبديل شد و هر كس حرفي زد با « صحيح است احسنت » همواره بود.  ما كه نمي‌خواهيم خاطره كنفرانس‏هاي شاهنشاهي را تجديد كنيم.  اينجا سرنوشت خلق ستمديده كرد مطرح است،  واقعا جاي شخصيت‏ها و جمعيت‏هاي پيشرو خالي است و من به عنوان يك كرد از آنها گله مندم زيرا آنها خارج از هرگونه ايدئولوژي مي بايستي به سرنوشت خلق كرد توجه كنند».

وي در ادامه مطالب خود گفت: «بنظر من بايد شورائي از رهبران كرد تشكيل شود و اين شورا قطعنامه 27 ماده اي حزب دموكرات كردستان را كه چند سال پيش اعلام شد و در حوادث فروردين ماه گذشته در اختيار آيت الله طالقاني و وزير كشور گذاشته شد و مورد تائيد همه سازمان‏ها و گروه‏هاي سياسي قرار گرفت، با دولت در ميان بگذارد».

وي يادآور شد: «قبلا نظير چنين جلسه اي مي بايستي تشكيل مي شد و بعد كسي به عنوان نماينده خلق كرد به تهران و قم مي رفت.  من نمي دانم اگر آقاي مفتي و آقاي حسيني آشتي نكنند، تكليف خلق كرد چيست؟ ما خود مختاري را مي‌خواهيم نه اينكه بيائيم اينجا و مساله تاسيس دانشگاه و مسجد را عنوان كنيم.

جاي گروهها خالي است

«محمد جوانرودي» نماينده مريوان در اين كنفرانس گفت: «ارائه يك طرح فهرست وار در خصوص تعيين سرنوشت خلق كرد منطقي بنظر نمي رسد. من خيال مي كردم در كنفرانس سنندج، همه رهبران و جمعيت‏ها و سران كرد جمع هستند، اما حالا مي بينيم كه جاي خيلي از آنها خالي است. واقعا جاي تاسف است چون اگر اينها بودند خط مشي سياسي را بهتر براي ما روشن مي‌كردند. با اين روش كه در پيش است، شايد سرنوشتي مانند برادران كرد عراقي در انتظار ما باشد (جمعيت: صحيح است).

در دومين جلسه كنفرانس ديروز، دكتر «فرج محمودي» كه بطور آزاد شركت داشت، طي سخناني گفت: «در شرايط كنوني نمي توانيم به نام خلق كرد تصميني بگيريم چون تا هنگامي كه مرز واقعي كردستان در چارچوب ايران آزاد مشخص نشود و رهبران و نمايندگان واقعي خلق كرد معلوم نباشند اگر بنام 99 درصد خودمختاري ديكته كنيم، آن يك درصد باقي مانده حق اعتراض دارند.

روحانيان بانه تحريم كردند

گروهي از روحانيان شهرستان بانه با انتشار اعلاميه اي كنفرانس سنندج را تحريم كردند.  متن اعلاميه چنين است:

بسم الله الرحمن الرحيم

« تصويب شكل خودمختاري و سپس تقديم پيشنهاد به دولت وقتي صحيح است و در نظر دولت و ملت كرد مورد اعتماد است كه تصويب كنندگان،  نماينده بحق همه افشار ملت و همانا خود ملت كرد باشند و اين  شيوه بحق انجام پذير نيست مگر اينكه هيات نمايندگي از تمام شهرستان‏هاي كردستان و از طرف همه اقشار مردم كرد انتخاب و در يك مكان جمع شده و در عين حال، هر يك از اعضاي هيات نمايندگي با دست پر از چكيده آراء مردم منطقه خود به محل اجتماع بروند.  كنفرانسي كه از طرف عده‌اي در بيستم خردادماه 1358 دعوت به تشكيل و انعقاد آن در شهرتسان سنندج شده است چون مسبوق به شرائط و مقدمات فوق نيست،  لذا ما علما و روحانيون منطقه بانه از حضور و شركت در اين كنفرانس خودداري خواهيم كرد و خواهان هر چه زودتر تهيه مقدمات و انتخاب نمايندگان واقعي شهرستان‏ها و سپس تعيين زمان و مكان تشكيل چنين كنفرانسي در تاريخ ديگر هستيم.والسلام(آيندگان21/3/1358)

در سومين جلسه‌ي كنفرانس سنندج گفته شد: كردها نژادپرست نيستند.

سنندج- خبرنگاران اطلاعات: ديروز ـ دوشنبه ـ  سومين جلسه تهيه‌ي طرح خودمختاري كردستان با تلاوت آيات قرآن مجيد و سرود ملي كردستان آغاز شد. در ابتداي جلسه پيشنهاد شد كه تنها كساني سخن بگويند كه طرحي براي رفع ستم مضاعف در كردستان و چگونگي خودمختاري تهيه ديده‌اند آنگاه كه رسميت جلسه اعلام شد و ملا ربيعي رهبر مذهبي اهل تسنن كرمانشاه بعنوان نخستين سخنگوي اين كنفرانس آغاز سخن كرد. وي با اشاره به اينكه نخستين روز كنفرانس نتيجه بخش نبوده است، اظهار داشت كه سخنان خود را بر پايه‏هاي انتقاد، مسايل كلي و طرح پيشنهاد ارائه خواهد داد. ربيعي در خصوص انتقاد گفت: كنفرانسي كه به منظور تهيه طرح خودمختاري بر پا شده است، دربحث از مسير اصلي خود منحرف گرديده و به جلسه‌ي ادبي و شعرخواني تبديل شده است. كساني كه فرياد مي‏زند يا كردستان يا مردن، بدانند شيوه‏هاي قهرآميز و برادركشي را براي رسيدن به هدف هموار نمي‌كنند. بايد متحد بود و با هر آيدئولوژي و مسلكي در راه احقاق حقوق مبارزه كرد. وي در بخش ديگري از سخنان خود گفت: ما نژادپرست نيستيم و اگر از دايره‌ي حقوق قانوني خود گامي فراتر نهيم هم تراز نژادپرستان صهيونيسم خواهيم بود ما تنها خواهان خودمختار كردستان هستيم و هرگز تجزيه طلب نبوده‌ايم اين را تاريخ به اثبات رسانيده است صلاح الدين ايوبي بزرگترين پادشاه اسلام كه خود از تبرة كرد بوده است اگر اراده مي‏كرد مي‌توانست يك كشور مستقل كرد بوجود آورد.« ملا ربيعي» افزود: من به آقاي مفتي‌زاده كاملاً وفادارم اما بهتر بود ايبشان قبل از عزيمت به قم اين نوع كنفرانس‌ها را ترتيب مي‏داد. متهم به تك روي نمي شد و اما آقاي شيخ عزالدين چرا به اين كنفرانس نيامده است؟ ايشان مي‌توانستند با هر آيده‏اي اينجا باشد و اگر طرح آقاي مفتي‌زاده را درست تشخيص ندادند، آنرا اصلاح كنند، همه مي‏گويند مادامي كه آقاي مفتي‌زاده و شيخ عزالدين آشتي نكنند مسئلة كردستان حل نمي شود، اكنون پيشنهاد مي‏كنم در اين كنفرانس كه نمايندگان اكثر مردم كرد شركت دارند يك شوراي بزرگ تشكيل دهند و طرح 27 ماده‌اي خودمختاري را كه به آيت الله طالقاني نيز پيشنهاد شده و حزب دمكرات كردستان هم آنرا تائيد كرده است در صورت لزوم تصحيح شود و به تصويب اين شورا برسد با اين كه اين شورا طرح جامع‌تري تهيه كند. در خاتمه‌ي اين كنفرانس بايد دور هم جمع شويم كه كساني كه در اين كنفرانس شركت نكردند اعتراض كينم. من شخصاً به شيخ عزالدين خواهم گفت چرا با ملت كرد قهر كرده‌ايد و داس و چكش به دست گرفته‌ايد؟ ما حتي به برادران علي اللهي هم احترام مي‏گذاريم ولي كمونيست‏ها را نمي پذيريم زيرا نمي‌خواهيم ما را وابسته به اجنبي قلمداد كنند دومين سخنران كنفرانس«ملا شيخ عبدالله سوري» بود نامبرده از مقامات مسئول خواست طرح خودمختاري كردستان به رسميت شناخته شود. سپس« شيخ عبدالعزيز حسيني» نماينده قصر شيرين با اشاره به ستم 2500 ساله نسبت به كردها و آوارگي اين قوم در قسمتهايي از تركيه، عراق و سوريه و گفت: خودمختاري مسئلة بغرنجي نيست. در زمان حضرت عمر به يهوديان خودمختاري داده شده بود. وي سپس به تشريح قسمتي از خواسته‏هاي خود در حاشيه‌ي خودمختاري پرداخت و آنگاه نيم ساعت تنفس اعلام شد. سيد عبدالمجيد سجادي وكيل دادگستري و عضو انجمن حقوقدانان ايران سخنراني بعدي كنفرانس بود كه طي سخنان به پيروزي حق در رابطه با منطق اشاره كرد. ضمن گريزي به مكاتب عقيدتي گوناگون از عزالدين حسيني كه در كنفرانس شركت نكرده است انتقاد كرد.(كيهان22/3/1358)

كنفرانس سنندج با صدور قطعنامه اي پايان يافت.

در ادامه اولين كنفرانس سنندج ديروز طرح خودمختاري آماده و به تصويب رسيد.  در آخرين جلسه كه ديروز برگزار شد بوسيله سخنرانان جلسه خواسته شد كه مذهب رسمي در قانون اساسي آينده بايستي اسلام باشد و نه تشيع يا تسنن و در تدوين آن نماينده هر استان شركت بجويد.

در اين كنفرانس خواسته شد كه اختلافات عزالدين حسيني و آقاي مفتي زاده برطرف شود و كليه تشتتها و دو دستگي‏هاي كردستان از بين برود يكي از سخنرانان ديروز علامه مفتي زاده بود كه طي سخناني حزب دموكرات را بعنوان حزبي ملي و مردمي ياد كرده و جداي از احزاب كوچك و تكرو قلمداد كرد و بر علت عدم شركت انجمن شهر اشاره كرد.  وي گفت:« ما براي آنها دعوتنامه فرستاده بوديم».

دكتر سيدالشهدايي در سخنان،  خود طالباني را همچون بارزاني دانست و ياد آور گشت كه اين بسيار قبيح است كه هررهبري شكست خورد و پيروانش او را طرد كنند.  سخنرانان ديگر ديروز دكتر سردوشي،  دكتر رسول آبادي،  محمد سعيد پير خضران بودند.  در آخرين جلسه ديروز قبل از تصويب طرح خود مختاري نمايندگان كنفرانس آقايان ملا محمد ربيعي و شيخ ابراهيمي كه جهت ايجاد حسن تفاهم نزد عزالدين حسيني رفته بودند گزارش كار خود را داده و ياد آور شدند كه سوء تفاهمات زايل گرديده و در جلسه آينده آقاي عزالدين حسيني نيز شركت مي‌جويد طرح تصويبي اولين كنفرانس هما‌هنگي كردستان بشرح زير است كه قرار شد پس از تصويب در اختيار گروههايي كه در جلسه حضور داشتند قرار داده شود.

قطعنامه كنفرانس

ماده يك ـ با توجه به اينكه ملت بزرگ ايران از چند ملت كوچك تشكيل يافته و به اقتضاي موازين اجتماعي اسلام، هيچ ملتي حق برتري بر ملت ديگر ندارد،  جمهوري اسلامي ايران بايد براي هر يك از اين ملتها حق خودمختاري را بطور قانوني و متساوي بشناسد و قانون اساسي و ديگر قوانين عمومي مملكتي براين مبنا تدوين ووضع گردد و اين راهي بسوي بر طرف شدن اختلافات و تجديد حيات است.

ماده دو ـ اقليت مذهبي برابرقوانين اسلام براي ديانت‏هاي غير اسلامي اطلاق مي‌شود،  اما تسنن و تشيع دو شاخه ار اسلامند كه در ميان آندو تعبير اقليت و اكثريت مصداق اسلامي ندارد.  بنابراين هر دو شاخه در كنار هم در كار تدوين قانون اساسي ووضع قوانين مختلف مملكتي و در اداره امور عمومي كشور بدون امتياز فعاليت خواهند داشت.

ماده 3 ـ جامعه ايران به اقتضاي طبيعت طاغوتي گذشته،  جامعه ايست طبقاتي لذا جمهوري اسلامي براي تبديل اين جامعه به جامعه اسلامي بايد سياست اجتماعي و اقتصادي كشور را بطوردقيق تنظيم و اجرا شود كه فواصل طبقاتي يعني اطراف و استكبار از يكطرف و استضعاف طرف ديگر از ميان برداشته شود.

ماده 4 ـ در گذشته كردستان از نظر صنعت و عمران و كمكهاي اقتصادي مورد ستم فراوان بوده است لذا بايد حكومت جمهوري اسلامي براي اين منطقه اولويتي قايل باشد تا با مناطق پيشترفته هم سطح بشود و آنگاه در آمد عمومي مملكت را به نسبت جمعيت و نيازها بين مناطق خودمختار تقسيم خواهد كرد.

ماده 5 ـ چون حكومت در اسلام عبارتست از شورا يا قوه مقننه،طريقه معقول تامين خودمختاري براي ملت‏هاي مسلمان ايراني بوجود آمدن شوراهاي خود مختار است كه هر يك از اين شوراها در هر منطقه قوه مجريه يعني دولت قوه قضائيه و قوه ماليه را جدا از هم تاسيس خواهد كرد و سپس نمايندگان اين شوراها به نسبتي معقول به نسبت اهليت يا جمعيت شوراي مركزي يا حكومت مركزي را تشكيل ميدهند.  شوراي مركزي قوه دفاعيه يا ارتش را تشكيل ميدهد.  خط مشي سياست خارجي ايران را تعيين ميكند قوانين عمومي را وضع و تدوين مي‌كند،  اقتصاد عمومي را تنظيم مي نمايد،  در آمد را به نسبت احتياج بطوري تقسيم ميكند كه مردم در همه خود مختاري‏هاي مملكت در يك سطح زندگي كنند.

ماده 6 ـ حكومتهاي خودمختار در عين محكوم كردن هرگونه حركت تجزيه طلبانه در امور فرهنگي،  اجتماعي،  سياسي و اقتصادي داخلي در حد قوانين عمومي داراي آزادي كامل هستند،  چون حدودآزادي براي عموم روشن نيست،  و غالبا با بي بند وباري و سلب آزادي ديگران اشتباه مي‌شود.  حدود آن بايد دقيقا در قوانين معين شود.

ماده 7 ـ حكومتهاي خودمختار از رسميت زبان ملي خود در همه سطوح و شئونات يرخوردارند منتهي زبان فارسي در همه جا در كنار زبانهاي محلي رسميت دارد و قدرت اين خودمختاري در چار چوب جمهوري اسلامي بوسيله وحدت آئين اسلام و زبان فارسي روز افزون ميگردد.  و بخاطر اين وحدت بايد از تبليغات ملي و مذهبي تفرقه انداز در همه جا جلوگيري شود.

ماده 8 ـ پليس خودمختار به خاطر امنيت داخلي در اختيار قوه قضائيه است ولي ارتش براي مقابله با خارجيان و در امور داخلي حق مداخله ندارد.

ماده 9 ـ همه مناطق خودمختار از مزاياي روابط بين الملل مانند روابط فرهنگي بايد به نسبت جمعيت و احتياج بهره گيرند.

ماده 10 ـ حدود خودمختاري كردستان و ساير مناطق به مقتضاي خاك و تمايل مردم بدون كمترين تحميلي معين خواهد شد.

ماده 11 ـ دولت جمهوري اسلامي ايران بايد همه قراردادهاي مخالف مصالح ايران و بر ضد ملت كرد را ملغي اعلام نمايد.

ماده 12 ـ تمام اقليتها ي مذهبي و ملي در حكومت خودمختاري داراي حق اختيار كامل در امور فرهنگي و سياسي و اجتماعي و مذهبي ميباشند و اين حق براي آنها تضمين مي‌شود.

ماده 13 ـ پس از پايان كار اين كنفرانس بخاطر جلوگيري از تفرقه تلاش خواهد شد كه زمينه براي برگزاري يك كنفرانس ديگر با شركت برادراني كه در اين اجتماعات شركت نكرده‌اند فراهم گردد.

ماده 14 ـ نمايندگاني كه در اين كنفرانس انتخاب ميشوند كوشش خواهند نمود تا با مشورت اشخاص متخصص طرحي دقيق و مفصل براي خودمختاري كردستان تهيه نمايند و پس از كنفرانس ديگر كه اميدواريم بزودي تشكيل گردد تا ملت از سرگرداني و تفرق نجات يابد نمايندگان ديگري نيز به نيت معقول انتخاب خواهند شد تا عموما كاملترين طرح را براي تصويب آماده سازند.

ماده 15 ـ اين قطعنامه در پايان كنفرانس خودمختاري سنندج در روزسه شنبه 22/3/58 ساعت 8 در 15 ماده تنظيم شده و گامي مؤثر است در راه رفع ستم‏هائي كه در طول قرون بر ملت كرد تحميل شده است. توفيق انقلاب اسلامي ايران در رفع همه گونه استثمار فردي گروهي و طبقاتي را از خداي متعال خواستاريم به اميد پيروزي و بهروزي همه جانبه.22/3/58(كيهان25/3/1358)

تلگرام امام جمعه سقز

سقز- ملا عبدالله محمدي امام جمعه سقز از طرف گروههاي مختلف مردم اين شهر تلگرامي‏با امام خميني مخابره كردو از ايشان خواست تا مواضع جمهوري اسلامي را درباره خودمختاري كردستان و حقوق اهل تسنن اعلام دارند در قسمتي از اين تلگرام آمده است: «هر نوع توصيه و قولي كه از جانب امام اعلام گردد داراي ضمانت اجرايي است لذا ما نمايندگان اقشار مختلف سقز مي‏خواهيم تا امام شخصاً از طريق راديو و تلويزيون و ساير رسانه‏هاي گروهي صراحتاً و بطور خيلي روشن درموارد زير اعلام و تضمين فرمايند: 1- اعلام تساوي حقوق تسنن و تشيع در تدوين قانون اساسي مربوط به جمهوري اسلامي،2- قايل شدن حق اسلامي و طبيعي خودمختاري براي خلق كرد و ساير ملتهاي ايران.در غير اينصورت از شركت در رفراندوم خودداري مي نماييم.»

خبر نگار كيهان ساعت 10 صبح امروز گزارش داد، هنوز پاسخي به اين تلگرام كه دو روز قبل مخابره شده، داده نشده است، از سوي ديگر ديروز گروه زيادي از مردم سقز و بانه به حمايت از كسانيكه در مسجد جامع متحصن شده‏اند دست به راهپيمايي زدند. تحصن در مسجد جامع بعنوان اعتراض به كشتار سنندج و استقرار توپ‌هاي سنگين در اطراف سقز صورت گرفته است.(كيهان25/3/1358)

نظر شيخ عزالدين حسيني درباره گزارش آيت الله رباني و قانون اساسي

شيخ عزالدين حسيني با صدور نامه‌اي سرگشاده خطاب به مطبوعات گزارش آيت الله رباني شيرازي را در مورد كردستان كه در مطبوعات چاپ شد و از راديو و تلويزيون پخش گردديد، غرض ورزنه خواند و اعلام كرد كه هيچ يك از دشمان قسم خورده خلق چنين كاري نمي‌كنند.متن نامه سرگشاده عزالدين حسيني به اين شرح است: پس از انقلاب شكوهمند خلق‏هاي ايراني و مخصوصا پس از اعلام اسلامي بودن آن خلق‏هاي تحت ستم ايران انتظار داشتند كه صداقت و عدالت اسلام را بار سنگين وانگ ننگين رژيم‏هاي طاغوتي را از دوش آنها بردارد اما بيم آن مي‏رود كه اين اميدها عالي به تحقيق نپيوندد و هنگامي كه برخي ازروحانيون غير مسلح وارد جهت حل و فصل امور به مناطق مي‏روند. به ياد اروپاي قرون وسطامي‌افتم كه استعمارگران همراه با نيروي اشغالگر خود به ميان مردم ستمديده‌ي چند كشيش مي‏فرستادند و پولي در اختيارشان گذاشته تا همگان با استثمار جسمي بوسيله‌ي آنان به استثمار روحي اين مردم نيز اقدام نمايند ولي چون از سياست و اوضاع اجتماعي بي بهره بودند نتايج نامطلوب و غير قابل جبران به بار مي‏آورند. زيرا با عناصر مرتجع و ضد خلقي تماس مي‏گرفتند و اوضاع منطقه را از آنها جويا شده و ملاك شناخت قرار مي‏دادند. گويند تاريخ تكرار نمي شود ولي  به گمان ما هم اكنون در ايران دارد وضع اروپايي قرون وسطي تكرار مي‏شود نمونه‌ي اين تكرار تاريخ فرستاده‌ي روحانيان به كردستان است. كه در حين بازديد از احترام و استقبال فراوان برخوردار مي‏شوند ولي هنگام بازگشت وضع منطقه را چنان توصيف مي‏كنند كه هيچ دشمن قسم خورده‌ي خلق كرد چنين كاري نمي‌كند نمونه‌اش مسافرت آيت الله رباني به مناطق كردستان شمالي، اروميه، نقده، مهاباد، بوكان و غيره است كه پس از بازگشت نتايج غرض ورزانه‌ي خود را در اختيار راديو تلويزيون گذاشته و آنها نيز طبق وظيفه‌ي ضد مردمي خويش، گزارش آقاي رباني را مبني بر تجزيه طلبي و چگونگي تسخير پادگان مهاباد و جنگ فاشيستي و تحميل نقده از ناحيه خلق كرد مرتباً اعلام مي‏كند، ولي هنگامي كه مطالب درستي در جهت احقاق حقوق خلقها باشد رسانه‏هاي گروهي درباره آن كمتر دم مي‏زند و اظهارات آيت الله رباني پاسخ ميهمان نوازيهاي مردم كردستان است. پرسش اين است كه پس از سوزاندن و منهدم ساختن پادگانها صدها هزار اسلحه ايي كه در تهران و ساير شهرستانها پس از انقلاب به دست مردم افتاده و فروخته شده كاخها و سازمانهاي دولتي ويران و تاراج گرديده چرا آنها را تجزيه طلب و آتش افروز به حساب نياوردند ولي يك هزارم اين كار در كردستان سبب تجزيه طلبي آنها محسوب مي‏شود قيام خلق براي متلاشي كردن سيستم منحوس ارتش ضد خلقي و ساير دستگاههاي ضد مردمي و طاغوتي بوده‌اند بازي در فيلمها و تأترها اميد ما اين است آقاي ان روحانيان واقع بين تر و آگاه تر باشد تا آية شريفه يا ايها الذين آمنو آناجائكم... « اي كسانيكه ايمان آورده‌ايد اگر از فاسق خبري شد و رسيد كاملاً تحقيق كنيد مبادا از روي ناداني بر قومي آسيب برسانيد» و سپس از كردة خودتان پشيمان بشويد بر آنها اطلاق نگردد استدعاي ما اين است كه رهبر عاليقدر امام خميني به اين مسئله بيشتر توجه داشته باشد و ديگر چنين آيات تفرقه آنگيز و مغرض و متعصب را به كردستان نفرستد.  والسلام عليكم سيد عزالدين حسيني.(اطلاعات28/3/1358)

دوازده هزار كرد ايراني تهديد به ترك كشور كردند.

آنهابه يكي از كشورهاي همسايه پناهنده خواهند شد.

كميته آوارگان نقده، در 23 خرداد موضوع را رسماً به بازرگان، وزير كشور و آيت‌الله شريعتمداري اطلاع داد.

مهلت تعيين شده از سوي آوارگان كرد،روز 3 تيرماه (فردا) سر مي رسد.

شير و خورشيد سرخ، از دادن هرگونه كمك به آوارگان كرد امتناع كرد.

پنج تن از نمايندگان آوارگان كرد نقده. كه براي ملاقات و مذاكره با دولت به تهران آمده‏اند. روز پنج شنبه گذشته در يك مصاحبه‌ي مطبوعاتي اعلام كردند: چنانچه تا روز يكشنبه 3 تير دولت به خواست‏هاي 12 هزار آواره كرد نقده توجهي نكند، همه‌ي آوارگان به يكي از كشورهاي همجوار پناهنده خواهند شد.

كميته ي آوارگان نقده، در تاريخ 24 خرداد در تلگرافي به مهدي بازرگان ـ نخست وزير، وزير كشور، استاندار آذربايجان غربي، و آيت‌الله شريعتمداري اعلام كردند: «نزديك به دو ماه است بيش از يازده هزار كرد نقده، با كمال مشقت به زندگي اسف آور مشغول هستند. در اين مدت هيچ گونه اقدامي در جهت بازگشت آوارگان صورت نگرفته لذا چنانچه ظرف ده روز، دولت موقت جمهوري اسلامي در اين زمينه اقدام لازم معمول ننمايد، ناچار از ترك تابعيت بوده و به يكي از كشورهاي همجوار كه پناهندگي ما را بپذيرد، عزيمت خواهيم كرد.»

نمايندگان كردهاي آواره گفتند: «از آنجائيكه ما نمي‏خواستيم سرزمين خود را ترك كنيم، براي آخرين بار تصميم گرفتيم با مقامات دولتي در مورد خواسته‏هاي آوارگان مذاكره كنيم. و به همين منظور به تهران آمديم. اما در نخست وزيري براي 2 ماه ديگر بما وقت ملاقات دادند. سرانجام توانستيم با جمشيد حقگو، استاندار جديد آذربايجان غربي، ملاقات كنيم. ايشان حسن نيت نشان دادند و اميدواريم بتوانند وسيله‌ي ملاقات و مذاكره ي ما را با دولت فراهم آورند. در غير اينصورت مجبور مي‏شويم به طور دسته جمعي به طرف مرز يكي از كشورهاي همجوار حركت كنيم و پناهندگي بخواهيم.»

«محمد مراد رسولي» يكي از نمايندگان آوارگان، در مورد علت آوارگي كردهاي نقده اظهار داشت: «روز جمعه 31 فروردين ماه ـ حزب دموكرات كردستان در شهر نقده ميتينگي در نهايت آرامش برگزار كرد. متاسفانه بدون هيچ دليلي، از طرف كميته شماره يك و گروهي از برادران ترك كه ناآگاهانه آلت دست عوامل ارتجاع قرار گرفته بودند، به طرف جمعيت حاضر در ميتينگ تيراندازي شد و جنگي ناخواسته به برادران ترك و كرد تحميل شد. جنگ سه روز ادامه داشت و از شهر‏هاي اطراف پاسداران و نيروهاي نظامي به منطقه كردنشين نقده اعزام شدند و حمله و تيراندازي شديدي در منطقه صورت گرفت. كه ما چون قدرت مقابله نداشتيم، و در ضمن نمي‏خواستيم با ارتشي كه مدعي است ارتش جمهوري اسلامي است، درگير شويم، در زير رگبار شديد شهر را ترك كرديم تا جان خود و فرزندانمان را نجات دهيم.»

«اسماعيل امامي» يكي ديگر از نمايندگان گفت: «در اين جنگ تحميلي خانه‏ها و مغازه‏هاي بسياري غارت شده و يا بكلي سوخته‏اند، مزارع كشاورزي كه دو ماه است آبياري نشده در معرض نابودي است. و امنيت براي بازگشت كردها در شهر وجود ندارد. زيرا پس از اينكه از ما خواسته شد به خانه‏هاي خود مراجعت كنيم. ما گروهي را كه خانه‏هايشان سالم مانده بود تشويق به بازگشت كرديم ولي متاسفانه به محض رسيدن به نقده گروهي از برادران ترك كه تحريك شده بودند، آنها را تا حد مرگ كتك زدند، بطوري كه نيمه شب به مهاباد بازگشتند.»

نمايندگان شرايط پيشنهادي براي بازگشت به نقده را چنين عنوان كردند: «در مرحله ي اول عوامل رژيم گذشته كه حاكم بر سرنوشت ما بودند و فعلا هم خود را در كميته‏ها جا زده‌اند تصفيه و مجازات شوند. شوراي مشتركي از برادران ترك و كرد به نسبت مساوي تشكيل شود و با كمك پاسداران بجاي ژاندارمري، امور شهر را تأمين كنند.

وانتخاب پاسداران انقلاب از كرد و ترك بطور مساوي براي تأمين امنيت شهر جبران خطرات مادي از طرف دولت (در مورد خانه‏ها، مزارع، باغات) و تأمين زندگي بازماندگان شهداي ترك و كرد.

مناف خسروي، يكي ديگر از نمايندگان. در پاسخ اين سئوال كه: آيا شما فكر مي‏كنيد اگر به كشوري ديگري پناهنده شويد وضع بهتري خواهيد داشت؟ گفت: «در وهله‌ي اول پناهندگي ما به كشورهاي همسايه جنبه اعتراض دارد. ما در وهله دوم كشوري كه به ما پناهندگي بدهد حداقل نيازهاي اوليه زندگي ما را تأمين خواهد كرد. در حاليكه در مدت دو ماهي كه ما آواره شده‏ايم هيچ يك از موسسات دولتي و يا مقامات به ما كمكي نكرده‏اند. تنها مردم شهرهاي مهاباد، اشنويه، پيرانشهر و خانه جوانان مهاباد تعدادي چادر و وسائل اوليه‌ي زندگي در اختيار ما گذاشتند وي افزود: «12 هزار زن و مرد و كودك از بهداشت، تغذيه و مسكن محرومند. ما از جمعيت شير و خورشيد سرخ كه به جاي آوارگان و پناهندگان كشوريهاي ديگر كمك مي‏كند، تقاضاي مواد غذائي و كمك‏هاي درماني كرديم ولي مدير عامل جمعيت شير و خورشيد سردشت در نامه‌اي به كميته آوارگان نقده نوشته است: «به غير از سوانح طبيعي كه در صورت بروز ـ با كمك مردم و دولت، و در صورت وسعت حوادث ـ با مساعدت مراجع بين المللي به عهده‌ي شيرو خورشيد سرخ مي‏باشد، اين گونه مسائل امدادي كه به علت درگيري‏هاي محلي حاصل شده، خارج از وظايف شير و خورشيد است. و هيچ كدام از شعبه‏هاي جمعيت، چنين امكاناتي را كه درخواست فرموده‏ايد، در اختيار ندارند.»

گزارش خبرگزاري‏ها

تهران ـ آسوشيتدپرس :سخنگويان كرد گفتند بيش از 12000 كرد ايراني تهديد كرده‏اند كه تابعيت ايراني خود را ترك خواهند كرد و به كشورهاي همسايه پناهنده خواهند شد مگركه آنها را از جنگ احتمالي بين كردها و ترك‏ها محافظت كنند.

يك هيات پنج نفري كرد در يك كنفرانس مطبوعاتي گفت:«آوارگان اتمام حجت كرده‏اند كه تا دوشنبه دولت مركزي به درخواست‏هاي آنان رسيدگي كند».

كشورهاي همسايه‌اي كه كردهاي ايران ممكنست به آن پناهنده شوند، عراق و تركيه هستند كه داراي جمعيت كثير كرد هستند.

«محمد مراد رسولي» يكي از اعضاي هيات گفت:«كردهاي نقده در سومين روز جنگ در اين شهر كه تانك‏ها و هليكوپترهاي دولتي خانه‏ها و روستاهاي كردنشين منطقه را مورد حمله قرار داده‏اند، آواره شدند». رسولي افزود از آن زمان تاكنون كرد‏ها در چادرها و شرايط بسيار بد زندگي مي‏كنند.وي افزود:«در نبردهاي نقده بيش از200كردكشته ياناپديدشدند.»(آيندگان5/4/1358)

ادارات و مغازه‏هادرسقز تعطيل و بيش از 5 هزار نفر راهپيمايي كردند.

مردم سقز به عنوان اعتراض به پيش‌نويس قانون اساسي دست از كاركشيدند.

سنندج ـ خبرنگارآيندگان:در اعتراض به پيش‌نويس قانون اساسي، ديروز كليه ادارات،مغازه‏ها و فعاليت‏هاي اجتماعي و اقتصادي در شهرستان سقز به حالت تعطيل درآمد.

تظاهراتي با شركت بيش از 5 هزار تن از مردم سقز و حومه با پشتيباني جمعيت‏ها و گروه‏هاي سياسي و جامعه روحانيت در اين شهر برگزار شد.

در پايان، شركت كنندگان در مسجد جامع سقز گردآمدند و قطعنامه‌اي در 5 ماده خوانده شد.

در قطعنامه آمده است:«همچنان كه ثابت و روشن است مردم مسلمان و مبارز ايران در راه به ثمر رسيدن انقلاب و رهايي از بند استعمار از هيچ گونه كوششي دريغ نورزيده و براي بدست آوردن آزادي و رفع ستم ملي چند ساله كه مردم ايران به خصوص ملت كرد را فراگرفته بود، خون ريخته و شهيدان كردستان براي رسيدن به حقوق واقعي و شرعي خود كه همانا خودمختاري كردستان است، چشم به راه بوده و هستند. جامعه اسلامي‏بايد بر اساس قرآن و بدون كوچكترين اغماض و اعمال نظر به اجرا در آيد و از هر نوع تفرق و امتياز خودداري شود و همگي متحد باشند.

مردم مسلمان كردستان در انقلاب عظيم ايران صداي شعار ضد استعماري و امپرياليستي خود را كه

« دين ما اسلام است» ، «قانون ما قرآن است»، به گوش جهانيان رسانيده است و بيش از اين شعار جامع، شيعه و سني مطرود و محكوم است.

زيرا اين برنامه را استعمارگران براي ايجاد تفرقه بين برادران مسلمان به وجود آورده بودند و همه مي‏دانيم تنها كلمه اسلامي مي تواند پيوند ناگسستني بين مسلمانان بوجود آورد.

بنابراين ماده 13 در پيش نويس قانون اساسي كه همانا مذهب رسمي ايران جعفري است به مفاد آيات «ان الدين عندالله الاسلام و رضي لكم السلام الدين» محكوم و خلاف قرآن كريم مي‏باشد. از اين رو در اجتماع مسجد شهرستان سقز قطعنامه زير به تصويب رسيد:

1ـ ما مردم مسلمان پشتيباني خود را از انقلاب اسلامي ايران به رهبري امام خميني اعلام مي‏داريم.

2ـ ما مردم مسلمان سقز قاطعانه و مجدانه خواستار حذف ماده 13 و حذف كلمه مذهب در قانون اساسي هستيم.

3ـ ما مردم مسلمان سقز خواستار در نظر گرفتن حقوق واقعي و شرعي ملت كرد كه خودمختاري كردستان است، مي‏باشيم.

4 ـ ما مردم مسلمان سقز، خواهان توجه به مستضعفين ايران به خصوص كردستان كه سالها در زير فقر اقتصادي و فرهنگي قرار گرفته ند و تاكنون در اين مورد انقلاب اسلامي ايران مثمر ثمر نبوده است، هستيم.

5 ـ ما مردم مسلمان سقز قطعنامه مركز استان كردستان را مورد تائيد قرار مي‏دهيم و از اعتراض علامه احمد مفتي زاده و ساير رهبران كرد پشتيباني مي نمائيم.از طرف مردم مسلمان سقز و حومه.امام جمعه سقز عبدالله محمدي(آيندگان5/4/1358)

قضاوت تاريخ

اروميه- حجت‌الاسلام دكتر حسن روحاني نماينده امام در اداره سياسي و ايدئولوژي ارتش جمهوري اسلامي ايران و نماينده سمنان در مجلس شوراي اسلامي كه براي انجام چند برنامه سخنراني به استان آذربايجان غربي سفر كرده است، در شهرستان اروميه، در يك گفتگوي مطبوعاتي و راديو تلويزيوني شركت كرد و به ‌سئوالات مختلف خبرنگاران پيرامون وظائف اداره سياسي و ايدئولوژيكي ارتش،‌رسالت ارتش در جمهوري اسلامي،‌عدم تشكيل جلسات علني مجلس،‌مساله كردستان و وضع گروگانهاي آمريكائي،‌تعيين نخست وزير و اختلاف بين حزب جمهوري و اسلامي و رييس‌جمهوري و شايعات مربوط به درگيري‏هاي خياباني پاسخ داد.

وي با اشاره به اعلاميه 120 نفر از نمايندگان مجلس در مورد كرستان گفت:

«در موقع جمع آوري امضاء، اكثر نمايندگان، در مجلس حضور نداشتند والا تعداد امضاء كنندگان مي‏توانست بيشتر باشد كه البته فكر مي‏كنم ديگر مساله كردستان حل شده و ما به گروه‏هاي مسلح غيرقانوني مدتها مهلت داديم ولي اينها در اين مدت فقط با زبان اسلحه صحبت كردند و در اين مورد،‌تاريخ قضاوت خواهد كرد.(اطلاعات9/4/1358)

روحانيت و كردستان(3)

 

در جلسه بررسي مسائل آوارگان نقده، فرماندارمهاباد از بي توجهي دولت به وضع آوارگان نقده انتقاد كرد.

مهاباد – خبرنگار اطلاعات:مسائل آوارگان نقده در جلسه‌اي با شركت نماينده اعزامي دولت نمايندگان جمعيت حقوقدانان و كانون وكلا، فرماندار مهاباد و نمايندگان آوارگان در مهاباد بررسي شد.فرماندار مهاباد مهاباد در اين جلسه گفت:« نزديك به هفتاد روز است كه 12 هزار كرد ايراني آواره شده‌اند و خانه و زندگي خود را از دست داده‌اند. اما جمعيت شيروخورشيد حتي يك چادرهم نفرستاده است. حسابي براي كمك به آوارگان باز شده. اما هيچ دستگاه دولتي حتي يك ريال به اين حساب واريز نكرده است نماينده دولت در اروميه حتي زحمت پيمودن جاده آسفالته 110 كيلومتري را تا مهاباد بخود نداده‌اند. توجه كنيد سيل تبريز به گفته خودشان، 8 تا 10 خانه را و 25 خانواده را آواره كرده. بوق و كرنا برداشته‌اند و سيل كمك سرازير شده است كه البته حق همين بودولي70 روز است كه 12 هزار كرد اواره شده‌اند تازه امروز آقاي استاندار مي‏گفت مي‏خواهم سري به آنجا بزنم». در اين جلسه يكي از آوارگان نقده پيرامون علل حادثه اين شهر توضيح دادوگفت:« وقتي به آقاي حسني رئيس كميته اروميه گفتم چرا تركها را در مقابل كردها مسلح كرده‌ايد وي گفت:درطول تاريخ ديده‌ايم كه كرد‏ها ملتي غارت‌گر بوده‌اند و اكنون كه دولت از بين رفت است از ترس غارت كردها، تركها رامسلح كرده‌ايم.ما به اين گفته اعتراض كرديم و به تمامي مراجع دولتي گفتيم اما آنچه به جايي نرسيد فرياد بود.وي افزود: «گمان نكنيد كه فقط كردها آواره شده‌اند عده‌اي از تركها هم آواره شده‌اند شايد وضعشان از ما هم بدتر باشد..(اطلاعات11/4/1358)

پاسخ علامه مفتي‌زاده به آيت الله العظمي مرعشي نجفي

سنندج: در پي انتشار پيام حضرت آيت الله العظمي مرعشي نجفي پيرامون مذهب رسمي ايران كه« شيعه اثني عشري » تصريح فرمودند ومذاهب رسمي ديگر كشورهاي مسلمان، از سوي «علامه مفتي‌زاده» يكي از رهبران مذهبي كردهاي ايران تلگرافي به عنوان حضرت آيت الله العظمي مرعشي نجفي به قم مخابره شد در متن اين تلگرم كه پاسخي است به اظهارات آيت الله مرعشي نجفي آمده است: آنچه در مورد مذهب رسمي بعضي از كشورها فرموده‌ايد  واقعيتي است آنكار ناپذير، واقعيتي كه امت واحد را دچار تفرقه ساخت اما آنچه كه من پيشنهاد مي‏كنم گريز از تفرقه است. حضرت آيت الله نبايد، فراموش بكنيم كه حكومت ديگركشورها اسلامي ادامه همان حكومتهاي طاغوتي قرون پيشين است هر چند در هر يك از كشورها بارها كودتا شده باشد. اما حكومتي كه به اميد خدا در كشور ما استقرار مي‏يابد حكومت انقلاب اسلامي است. انقلاب به خاطر نجات از ستمها و نبايد فراموش كنيم كه انتظار از حكومت اسلامي نه چنان است از حكومت طاغوتي... و اگر خصوصيت حكومت طاغوتي، امتيازات وتفرق است، خصلت حكومت توحيدي، مساوات و وحدت است. آقاي مرعشي ! من مي‏دانم كه در ايران اكثريت مسلمان را برادران اهل تشييع تشكيل مي‏دهند. و نيز به خاطردارم كه برادران اهل تشيع در راه انقلاب اسلامي بيشتر جانبازي كردند و اگراز اين جهت ترديدي هست مي‌توانم دريك همه پرسي اين روح و وحدت و برادري را اسلامي را بار ديگر احساس كنم ضمناً مرحوم شيخ «شلتوت » رئيس دانشگاه الازهرا در مصر در شرايطي طاغوتي و سالها پيش از نظام انقلابي، ما مساوات تشيع و تسنن را اعلام كرد ولي چون قدرت انقلابي و عمومي پشتوانه اين اقدام نبود اين اعلام وحدت آفرين، ايشان قدرت قانوني به دست نياورد ديگر اينكه هرگز تصور نفرماييد كه درپاداش عمري مبارزه با طاغوت و سال‏ها تلاش براي توحيد صفوف مسلمان و جلوگيري از سركوب شدن انقلاب بدست طاغوت بوسيله ايجاد جنگ مذهبي اكنون مي‏خواهيم براي اهل سنت امتيازي بگيريم. هرگز حتي براي لحظه آرزوي نا پخته تفاخر مذهبي را در سر نمي‌پرورانم و انتظارم از مراجع معترم تشيع نيز چنين است كه با درك انقلابي، رسوبات فكري قرون طاغوتي را به دورريزند. بايد آن حضرت متوجه باشد كه دعوت به وحدت هرگز نمي‌تواند نشانه سؤ نيت باشد. زيرا از اهداف نادرست هميشه تفرق بدست مي‏آيد، درست هم‌چنان كه وحدت است دشمنان و بدبينان را نويد مي‏سازد منهم اطمينان دارم كه هنوز سؤ نيت را از اقداماتي بيابيم كه ملت را بسوي عدم تفاهم و بيگانگي و تنفرمي كشاند. اما وحدت اسلامي و عدم تفاخر مذهبي، درست مانند،‌سال اخير، صفوف مسلمانان را فشرده و مستحكم مي‏سازد كه مجالي براي نفوذ سؤنيت دشمنان انقلاب نمي‌گذاردواكنون با تاييد آن حضرت نظر جناب عالي را باين مطالب جلب مي‏كنم كه انقلاب بايد سرمشق ديگران باشد، نه دنباله روي ارتجاع. واگر امروز مادر ايران روي انواع امتيازات خط بطلان بكشيم فردا و فردا‏هاي ديگر راه وحدت را كه تنها رمز قدرت است بروي همه مسلمانان در همه جا باز كرده‌ايم. اما اينكه براي تدوين يا وضع قوانين بر يكي مذاهب مي‌توان تكيه كرد،راه گريز دارد.زيرا تا آنجا كه به محدوده قانون اساسي ارتباط دارد. خوشبختانه اختلاف محسوس در مذاهب مورد بحث ما نيست اما در مورد قوانيني كه بعداًبايد وضع شود سه راه حل وجود دارد اول اينكه شوراهاي خود مختار هرمنطقه قوانين مناسب مذهب آنجارا وضع‏كنند (اصل 13 مورد بحث اشاره‌اي ضعيف به اين مطالب دارد.) دوم اينكه قوانين موضوعه‌اي كه در مذاهب، مختصر اختلافي با هم دارند بيشتر در احوال شخص‌اند كه در هر حال در مورد پيرو هرمذهبي متبع وي حكم مي‏شود و سوم اينكه در شوراي عالي دانشمندان تسنن و تشيع برادرانه به بررسي يك يك مسائل مي‏پردازد هر جا اختلافي يافتند با بحث صميمانه آراء گوناگون و ادله را مي‏شنوند و(يتبعون احسنه) واين امررا هم راهي است.آنها و بي ترديد در چنين شرايطي صحيح و سقيم از هم جدا مي‏شوندو آنكه پيرو حق است، از چنين اجتماعاتي واهمه ندارد. به خاطر اين حقايق بر واقعيات تحميلي خط بطلان مي‏كشم ( با اقرار به اينكه شما بخواهيد حكومت اسلامي دنباله رو ارتجاع بسازيد و رسميت دادن به يك مذهب از مصر يا.....پيروي كنيد بشما حق مي‏دهم كه مذهب جعفري را به رسميت بشناسيد )اما تلاش طولاني من بدان منظور نبود كه شاهنشاهي سقوط كند و حكومتي دنباله روو مقلد ارتجاع روي كار آيد كه در حال و آينده امت متفرق اسلامي اثري انقلابي نداشته باشد. و لذا برعقيده به وحدت اسلامي و حذف امتيازات مذهبي كه متقضاي مضمون مكرر قرآن است استوار و بخاطر سعادت نسل‏هاي آينده تبعات مشقات اين استواري عزم را نيز تا زماني كه همه مسلمانان ايراني عليه انواع خصلت‏هاي طاغوتي به هر صورت قيافه برخيزند، ادامه مي‏دهم و يقينا جهاد بدون مشقت نخواهد بود.... و كاش دوران مقاومت رژيم سابق طولاني‌تر مي‏شد تا انقلابي‏ها بيشتر پخته شوند و هرچه را كه بوي تفرقه ميداد فوراً مي‏شناختند و دور ميانداختند».               والسلام– احمد مفتي‌زاده.(اطلاعات14/4/1358)

اطلاعيه دو ماده‌اي رهبران مذهبي و سياسي

مهاباد ـ خبرنگار كيهان: روز چهارشنبه هفته گذشته احمد مفتي‌زاده از شهر سنندج به دهات اطراف بوكان به نام بوهده كندي آمده بود و از عده‌اي از روحانيون منطقه كرد و آقاي شيخ عزالدين حسيني نيز دعوت به عمل آمده بود در قريه مذكور ملاقاتي صورت گرفت. ‌اين ملاقات عزالدين حسيني و مفتي‌زاده حدود يك ساعت در اطاق در بسته درباره مسايل مهم به طور خصوصي صحبت كردند و بعد با حضور روحانيون با هم به مذاكره نشستند و يك اطلاعيه دوماده‌اي به امضاء همگان رسيد.

اين اطلاعيه دو ماده اي عبارت است از:

بسم الله الرحمن الرحيم

در روز چهارشنبه 13/4/58 ما امضاءكنندگان ذيل در ‌اين ورقه به منظور بررسي مسايل مهم كنوني ‌ايران به خصوص كردستان، در منزل حاج ملا علي در قريه بوهدكندي جمع شده در مورد‌ايرادهايي قانون اساسي نسبت به ‌اين دو موضوع اتفاق نظر حاصل نمودند.

1- در شرايط مختلف اعم از دوران مبارزه و دوران پس از پيروزي انقلاب هميشه بحث از اسلام و تشكيل جمهوري اسلامي بودو بدون ‌اينكه درباره مذهب سختي باشد،اما متاسفانه در اصل 13 پيش‌نويس قانون اساسي بر خلاف ‌اين اصل مورد قبول و تاييد عموم پس از اشاره به رسميت اسلام به عنوان دين جمهوري و مذهب جعفري در بين مذاهب اسلامي به رسميت شناخته شده است.

2ـ هميشه در حقوق مساوي براي همه ملت‌هاي آزاد ‌ايران تاييد شد. اما ‌اين كه به عنوان اختيارات شورا در قانون اساسي مي‌باشد نارساست. با توجه به صداقت و عزم استوار رهبر انقلاب اسلامي ‌ايران، انتظار داريم كلمه آخر كه كلمه امام خميني است،‌اين دو نقيصه را برطرف سازد و قانون اساسي ما را به قانون صددرصد اسلامي تبديل نمايد و حقوق خودمختاري براي همه ملت‌هاي ‌ايران به خصوص ملت كرد واضح و روشن تامين نمايد تا بتواند اختلاف طبقاتي را چه مادي و چه معنوي مرتفع سازد تا همه مردم زحمتكش جامعه ما از مساوات و آزادي و برابري اسلامي برخوردار باشد. احمد مفتي‌زاده ـ عزالدين حسيني ـ ملا عبدالله محمدي ـ ابوبكر شفيعي ـ محمد صادق علائي ملا سعيد رسولي ـ و سيد جلال حسيني. (كيهان 16/4/1358)

ملاقات رهبران مذهبي و سياسي كردستان

بوكان ـ خبرنگار كيهان: در نتيجه وساطت آقايان حاج ملا ابوبكر شنيعي امام جمعه بوكان و ملا عبدالله محمدي امام جمعه سقز با تمايل قلبي علامه مفتي‌زاده به منظور‌ايجاد حس تفاهم و رفع هرگونه شبهه ملاقاتي بين دو نفر از رهبران مذهبي وسياسي كردستان ‌آيت‌الله شيخ عزالدين حسيني و ملا احمد مفتي‌زاده در قريه (بومده كندي) يكي از آبادي‌هاي ‌اين منطقه در منزل حاج ملا علي كه از روحانيون مورد احترام مردم مي‌باشد، انجام گرفت. ابتدا در حضور چندتن از روحانيون و افراد سرشناس منطقه، مذاكرات پيرامون  وضع عمومي ‌مملكت، خصوصاً مسايل مربوط به منطقه كردستان انجام شد، سپس هر دو رهبر در اطاق دربسته، حدود 30 دقيقه با هم مذاكره داشتند پس از آن مجدداً مذاكرات در حضور حاضرين در جلسه، شروع در نتيجه پيرامون دو مساله مربوط به پيش‌نويس قانون اساسي ماده 13 ـ موضوع مذهب رسمي‌كه جعفري نوشته شده و ديگري مربوط به خودمختاري كردستان كه اصلاً بدان اشاره نگرديده اعتراض نامه‌هايي امضا، و به مقامات ارائه شد. ضمناً گفته شد كه به زودي طي دعوتنامه‌اي به امضا، آقايان مفتي‌زاده و حسيني كه منتشر خواهد شد، از كليه روحانيون مترقي كردستان و رجال سياسي حزبي، گروهي و غيره دعوت به عمل خواهد آمد تا در گردهمايي و تشكيل كنفرانس بزرگي با مشاركت كليه طبقات كردنشين در ‌اين اجتماع شركت داشته و در ‌اين جلسه چند نفر از روحانيون و افراد سياسي و مورد اعتماد طبقات كردنشين انتخاب خواهند شد تا در مورد بررسي پيش‌نويس قانون اساسي و خواسته‌هاي مذهبي و ملي خلق كرد ضمن تماس با مقامات مسوول مملكتي فعاليت كرد و اقدامات لازم را به عمل آورند.(كيهان 16/4/1358)

نماينده دفتر امام براي رسيدگي به موضوع روحانيون عازم كردستان شد.

حجت‌الاسلام سيد موسي موسوي از سوي دفتر امام ماموريت يافت براي رسيدگي به وضع روحانيون كردستان به اين منطقه سفر كنند.

همچنين آخرين گزارش‌ها از غرب كشور و منطقه كردستان حاكيست كه پيش‌روي نيروهاي انتظامي و پاكسازي مناطق همچنان ادامه دارد. در اين عمليات روستاهاي مناطق نوسود و دوآب توسط نيروهاي انتظامي پاكسازي شد و طي آن يك پاسدار شهيد شد.

گزارش از خبرگزاري پارس حاكيست كه حجت‌الاسلام سيد موسي موسوي از سوي دفتر امام خميني مأموريت يافت براي رسيدگي به وضع علماي اعلام كردستان به اين منطق عزيمت كند.متن طلاعيه دفتر امام چنين است:

بسمه‌تعالي

جناب مستطاب حجت‌الاسلام آقاي سيد موسي موسوي دامت افاضاته، پيرو مذاكراتي كه حضوراً با حضرت آيت‌الله منتظري دامت و بركاته‌نموده‌ايد مقتضي است جناب‌عالي مسافرتي به كردستان نموده و از نزديك به موضوع علماي اعلام آن منطقه رسيدگي نموده و نتيجه را بدين‌وسيله به حضور امام خيمني مدضلله گزارش دهيد تا چنانچه كمبودي احساس شود در رفع آن اقدام شود. از خداي تعالي ادامه‌ي توفيقات جناب‌عالي را مسئلت داريم.  والسلام عليكم و رحمت الله دفتر امام خميني(كيهان24/4/1359)

نماينده‌آيت‌الله طالقاني به مريوان رفت.

طرفين متخاصم در مريوان به توافق رسيدند.

سنندج و كرمانشاه -خبرنگار كيهان:گروه‌هاي درگير در مريوان و هياتي كه از سنندج براي رسيدگي به اختلافات و ميان‌جيگري به ‌اين شهر رفته بوند به توافق رسيدند. اعضاي هيات اعزامي ‌از سنندج را معاون استانداري كردستان و چند عضو شوراي يازده نفري سنندج تشكيل مي‌داد.

در جلسه‌اي كه براي توافق بين گروه‌هاي درگير و پايان دادن به بحران مريوان تشكيل شده بود، فرماندار مريوان، نمايندگان حزب دموكرات، چريكهاي فدايي خلق، معتمدان محل و فرمانده پادگان مريوان شركت داشتند. در ‌اين جلسه، ابتدا علل درگيري بين سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و تظاهركنندگان مورد بحث و بررسي قرار گرفت، سپس توافق‌نامه‌اي به شرح زير تنظيم و به امضاء رسيد:

1ـ به علت آرامش فعلي در شهرستان مريوان، گروه اعزامي‌پاسداران به پادگان مريوان به مركز باز گردند.

2 ـ كنترل و مراقبت فعلي از شهرستان مريوان و راههاي ورودي به آن كه كماكان به عهده كميته انتظامي‌شهر باشد.

3ـ كميته تعهد مي‌كند هيچگونه تعرضي به جان و مال كسي نشود و مزاحم تردد افراد غير مسلح در داخل و خارج شهر نباشد.

4ـ از طرف كميته در شهر مريوان، اعلاميه‌اي پخش خواهد شد مبني بر ‌اين كه هيچ كس حق حمل اسلحه در داخل شهر را به غير از پاسداران كميته نخواهند داشت.

5ـ با توجه به الگوي انتخابات شوراي يازده نفري شهر سنندج كه فتوكپي آن براي فرمانداري مريوان ارسال شده دادگستري و فرمانداري مريوان، ضمن تماس با معتمدان محل و گروه‌هاي مختلف نسبت به انتخاب پنج نفر اعضاي انجمن نظارت براي برگزاري انتخابات شوراي شهر مريوان اقدام خواهد كرد.

6ـ پاسداران و اعضاي كميته، حق ورود به منازل افراد و جلب آنان را بدون اجازه رسمي ‌از دادستان شهرستان مريوان ندارند.

7ـ مقامات مسوول، در حفظ انتظامات و برقراري نظم و آرامش با كميته پاسداران همكاري لازم را به عمل خواهند آورد.

آقاي كليجي معاون استانداري كردستان كه همراه چند تن از اعضاي شوراي شهر سنندج براي كمك به حصول توافق بين گروههاي درگير به مريوان رفته بود در بازگشت از ‌اين شهر اعلام كرد: در بازديد از بيمارستان شيروخورشيد مريوان مشاهده شد كه نوزده زخمي ‌و ده كشته در بيمارستان بود و احتمال ندارد كه تعداد كشته‌شدگان و زخمي‌ها بيش از‌اين باشد.

گزارش خبرنگار كيهان از كرمانشاه به نقل از كساني كه ديروز از مريوان به كرمانشاه آمده‌اند حاكي است كه هم اكنون با وجود آرامش نسبي در شهر، كليه نقاط شهر در اختيار دو گروه درگير است و ارتش و ژاندارمري و شهرباني عملاً هيچگونه دخالتي در كنترل اوضاع ندارند. مسافراني كه از مريوان آمده‌اند همچنين به خبرنگار كيهان در كرمانشاه گفتند: گروههاي درگير به اسلحه سبك و سنگين مجهز هستند، اما ديروز و امروز هيچ برخوردي در مريوان روي نداده است. به گفته‌ي پاسداراني كه ديروز با هليكوپتر از مريوان به كرمانشاه آمدند حدود 500 پاسدار از تهران و ساير شهرها براي تقويت پادگان مريوان و جلوگيري از حمله به پادگان به ‌اين شهر آمده‌اند. ‌اين عده از پاسداران با هليكوپترهاي نيروي زميني از طريق كرمانشاه به مريوان اعزام شده‌اند.

اطلاعيه حزب دموكرات

دفتر حزب دموكرات كردستان كه ستاد آن در سنندج است ديروز در يك تماس تلفني با خبرنگار كيهان در كرمانشاه، شركت ‌اين حزب را در وقايع اخير مريوان تكذيب كرد، متن اطلاعيه حزب دموكرات كردستان كه در اختيار خبرنگار كيهان قرار گرفت به ‌اين شرح است:

صدا و سيماي جمهوري اسلامي ‌ايران نظر بر‌اين كه آن سازمان در بخش‌هاي خبري 23 و 24 تيرماه 58 حزب دموكرات كردستان را عامل درگيري جناح‌هاي سياسي و كميته پاسداران اسلامي مريوان معرفي نموده اعلام مي‌دارد، تشكيلات سنندج با مسوول حزب، در مريوان تماس گرفته، نامبرده اظهار داشت، حزب دموكرات كردستان ـ تشكيلات مريوان، بخاطر اعتراض به اخبار و تفاسير نادرست صدا و سيماي جمهوري اسلامي ‌ايران، سازمان‌هاي سياسي را به انجام تظاهرات و راهپيمايي براي روز 20 تيرماه دعوت نموده، ولي سازمان‌هاي سياسي از شركت خودداري كرده‌اند، به ‌اين دليل اعضاي حزب در مريوان متقابلاً از شركت در تظاهرات 23 تيرماه و مداخله در ماجراي درگيري امتناع ورزيده و هرگونه ادعايي را در ‌اين خصوص رد مي‌نمايند. عليهذا حزب دموكرات كردستان ـ تشكيلات سنندج ـ خبر مغرضانه صدا و سيماي جمهوري اسلامي ‌ايران را قوياً تكذيب و روش خصمانه آن رسانه گروهي را شديداً محكوم و از دولت بازرگان خواستاريم عوامل محرك در راديو تلويزيون را مورد مؤاخذه و تحت تعقيب قانوني قرار دهد.

مسوول دفتر حزب دموكرات كردستان بدنبال اعلام‌اين اطلاعيه گفت: درگيري خونين مريوان، ابتدا از طرف پاسداران كميته صورت گرفت و نخست با تيراندازي پاسداران، دو تن از تظاهركنندگان كشته شدند، سپس تظاهركنندگان نيز كه مسلح بودند. به ستاد پاسداران حمله كرده و 17 نفر از آنها را كشتند.

به دنبال آرامش نسبي در سطح شهر مريوان، فرماندار‌اين شهر ديروز از ارتش خواست از ورود به مريوان و دخالت در ‌اين واقعه خودداري كند.

نظر سپاه پاسداران مركز

سخنگوي سپاه پاسداران مركز، ديروز افراد مسلح حزب دموكرات كردستان را مسوول درگيري‌هاي مسلحانه مريوان دانست. وي گفت: افراد‌اين حزب در روستاهاي مريوان، اقدام به خلع سلاح افرادي مي‌كردند كه عضو حزب دموكرات نبودند و چون در ‌اين مورد با مقاومت سپاه پاسداران روبرو شدند درصدد برآمدند كه آنان را از سر راه خود بردارند.

سخنگوي پاسداران انقلاب كه اظهار مي‌داشت در زدوخورد مريوان 10 تا 13 پاسدار شهيد شده‌اند تاييد كرد كه تعدادي پاسدار از تهران با هواپيما به قصد مريوان عزيمت كرده‌اند. ورود يكصد پاسدار انقلاب اسلامي با هواپيما از تهران به فرودگاه سنندج از سوي خليقي عضو شوراي يازده نفري شهر سنندج نيز تائيد شد، اما وي گفت: مذاكراتي در جريان است تا براي جلوگيري از وخامت بيشتر اوضاع،‌اين گروه را از حركت به مريوان منصرف سازند.

در ارتباط با حوادث مريوان، «غريقي» عضو تشكيلات سنندج حزب دموكرات اعلام كرد: در ماجراي پريروز، حزب اما به هيچ عنوان مداخله نداشته و زدوخورد، بين جمعيتي بنام «اتحاديه كشاورزان» و كميته پاسداران انقلاب اسلامي صورت گرفته و فرماندار مريوان نيز، شركت حزب دموكرات كردستان در‌اين درگيريها را تكذيب كرده است. به اظهار ‌اين عضو حزب دموكرات، ارتش نيز تاكنون در ماجراي مريوان دخالتي نكرده، فقط هليكوپترها به حمل و نقل پاسداران و مجروحان پرداخته است.

گفت و گو با مجروحان

يكي از مجروحان حادثه مريوان بنام علي احمدي كه در بيمارستان قانع سنندج بستري است در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاري پارس گفت: ساعت يازده و نيم پريروز، يكي از اعضاي حزب دموكرات و تعدادي از پيشمرگان جلال طالباني به روي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي كه در محل ساختمان ساواك منحله مريوان مستقر بودند با سلاح‌هاي آرـ پي ـ جي، خمپاره‌انداز و نارنجك‌انداز آتش گشودند و در نتيجه بيشتر پاسداران كه مسلح به يوزي و ژ ـ 3 بودند كشته شدند. در ‌اين تيراندازي كه نيم ساعت به طول انجاميد تعدادي از دسته مقابل و نيز گروهي از مردم بي گناه كشته و يا زخمي‌شدند. ‌اين شخص، علت حمله گروه مهاجم به پاسداران را ‌اين گونه بيان داشت:

گروه مذكور چون از تشكيل سپاه پاسداران انقلاب كه در چند روز اخير در مريوان تشكيل شده و از قدرت قانوني دولت برخوردار است ناراضي بودند اقدام به حمله كرده‌اند.

از سوي ديگر ظهر ديروز دفتر هواداران چريك‌هاي فدايي خلق سنندج علت درگيري مريوان را قصد خلع سلاح مردم از سوي پاسداران دانست و گفت: «در‌اين درگيري ارتش تاكنون مداخله نكرده، ولي يك‌صد مجاهد از كرمانشاه به مريوان رفته، و ديروز هم حدود يكصد و ده پاسدار از شيراز به سنندج آمده‌اند تا به مريوان اعزام شوند. ولي اعضاي شوراي شهر سنندج سرگرم مذاكره هستند تا‌اين گروه به مريوان نرود، چون امكان درگيري در ابعاد وسيع‌تر مي‌رود.

نماينده‌آيت‌الله طالقاني به مريوان رفت

نماينده حضرت‌آيت‌الله طالقاني براي مطالعه اوضاع و بررسي حوادث خونين مريوان عازم‌اين شهر شد. هنوز نتيجه اقدامات نماينده اعزامي ‌حضرت‌آيت‌الله طالقاني به مريوان اعلام نشده است.

عبدالرحمن قاسملو دبيركل حزب دموكرات كردستان نيز پيش‌ازظهر ديروز وارد مريوان شد.

فرماندار مريوان، رقم كشته‌شدگان پريروز مريوان را بيش از 12 تن ندانست و ارقام منتشر شده در‌اين مورد را اغراق‌آميز خواند. در حال حاضر بيمارستان شيروخورشيد مريوان كه مجروحان درگيري پريروز در آن، بستري هستند با كمبود پزشك جراح، دارو و وسايل تزريق روبرو است و براي رفع ‌اين كمبودها گروههاي پزشكي با لوازم مورد نياز از شهرستانهاي سقز، بانه و سردشت عازم مريوان شده‌اند.

اسامي تعدادي از كشته شدگان حادثه خونين پريروز مريوان، ازسوي فرماندار ‌اين شهرستان به ‌اين شرح اعلام شد:

رشيد ناهيلي كاسب ـ عبدالله پرتوسي راننده ـ محمدصالح رشيدي معلم ـ حسن حيدري دانش‌آموز ـ داراب كهنه‌پوش دانش‌آموز ـ رئوف كهنه‌پوش دانش‌آموزـ محمد صالح بالكي كاسب ـ محمد ناهيدي ـ اقبال محمدي شاگرد خياط ـ محمد درسيد كارگر شهرداري ـ گفته مي‌شود كه برادر و پدر محمد چاوه و ده تن ديگر كه از اهالي روستاهاي اطراف مريوان بوده‌اند در زدوخورد خونين پريروز، جان خود را از دست داده‌اند كه بوسيله بستگان خود به روستاها انتقال يافته‌اند، ولي هنوز‌اين گزارش از سوي فرماندار مريوان و ديگر مسوولان دولتي مورد تاييد قرار نگرفته است.

اسامي 18 تن زخمي‌شدگان پريروز مريوان نيز به اين شرح اعلام شد:

رشيد فتاحي ـ جبار عزيزي ـ محمد مرادي ـ محمود باسامي ـ كيومرث آذري ـ سعيد طارام، يونس قبادي ـ همايون غلام ويسي ـ محمد هادي احمدي ـ احمد كاني ساناني ـ عبدالله مرداي ـ رحمان همجراني ـ علي حيدري ـ عثمان عبدالله ـ عبدالله زارعي ـ سعيد حيدري ـ حبيب الله مرادي ـ و ابراهيم امامي‌.

خبرنگار خبرگزاري پارس، ساعت 20/45 دقيقه ديروز به نقل از فرمانده لشكر كردستان اعلام كرد كه كليه پاسداران انقلاب اسلامي كه از تهران به سنندج اعزام شده بودند، با هليكوپتر به مريوان اعزام شدند.(كيهان25/4/1358)

150 پاسدار نظم مريوان را بر عهده مي‌گيرند.

كرمانشاه -خبرنگار كيهان:آيت‌الله حاج آخوند، سرپرست كميته انقلاب اسلامي كرمانشاه در پايان يك جلسه مهم امنيتي كه ديروز در استانداري كرمانشاه تشكيل شد، اعلام كرد، بزودي سپاه پاسداران مريوان مركب از 150نفر تشكيل شد.

وي افزود: پيشنهاد تشكيل چنين سپاهي در جلسه‌اي كه با شركت استاندار كرمانشاه، معاون لشكر زرهي 81 كرمانشاه نمايندگان پاسداران مريوان، سنندج، مسوول آموزش پاسداران كرمانشاه و خود من، تشكيل شده بود، مطرح شد.‌آيت‌الله حاج آخوند گفت: اكثريت افراد‌اين سپاه را افراد محلي تشكيل خواهند داد، وظيفه آن مبارزه با ضد انقلابيون در جهت منافع مملكت و اسلام است.

وي با اشاره به تصميماتي كه يك روز پيش توسط معاون استانداري كرمانشاه در مريوان اتخاذ شده بود، گفت:‌اين تصميمات تماماً به سود حزب دموكرات كردستان بود و ‌اين حزب را به صورت تنها حزب مسلط بر امور شهر مريوان جلوه داده بود كه البته به نظر ما ‌اين يك اشتباه بزرگ است.

آيت‌الله حاج آخوند افزود: معاون استانداري كرمانشاه تنها به افراد حزب دموكرات كردستان حق حمل اسلحه داده بود و همچنين قرار شده بود كه شوراي شهر مريوان هم از افراد حزب دموكرات كردستان تشكيل شد.

وي تاكيد كرد كه در پي ‌اين تصميمات بود كه جلسه امنيتي ديروز تشكيل شد و مساله تشكيل سپاه پاسداران در مريوان مطرح شد. البته طرح‌ها و پيشنهادات ديگري هم مورد بحث قرار گرفته است كه پس از تصويب به مرحله اجرا گذاشته خواهد شد.

آيت‌الله حاج آخوند در پايان گفت: وجود پاسداران در شهر مرزي مريوان براي جلوگيري از ادامه نفوذ و اعمال‌نظر حزب دموكرات كه توسط افراد جلال طالباني تقويت مي‌شوند، بسيار ضروري است. زيرا به عنوان مثال،افراد مسلح حزب دموكرات كردستان اخيراً در برخي از روستاهاي استان كرمانشاهان و مناطق مرزي شروع به باج‌خواهي از كشاورزان كردند و بنا به گزارشهاي رسيده از هر كشاورز بين 5 تا ده درصد محصول آنان را به عنوان باج مي‌خواهند.

اين عده هم چنين در چند روز گذشته مزاحمتهائي براي ‌ايل «سنجابي» بوجود آورده‌اند كه با مقاومت افراد مسلح ‌ايل عقب‌نشيني كردند. (كيهان26/4/1358)

ماموريت امام به موسوي اردبيلي

در پي حوادث اخير مناطق آذربايجان،امام خميني رهبر انقلاب اسلامي ايران به حجت‌الاسلام عبدالكريم موسوي اردبيلي ماموريت داد تا مسايل و مشكلات مردم اين مناطق را بررسي و برطرف سازد.

متن دست خط امام بشرح زير است:

باسمه تعالي-خدمت جناب مستطاب حجت‌الاسلام آقاي حاج سيد عبدالكريم موسوي اردبيل دامت بركاته-اميد است خود آنجناب از بليات محفوظ و به انجام وظايف الهي مشغول باشيد. ضمنا با توجه به اوضاع منطقه مشكين شهر و مناطق ديگر آذربايجان شرقي و غربي و مشكلات و گرفتاريهاي اهالي محل، مقتضي است جنابعالي مسافرتي به آن منطقه بنمائيد و از نزديك، اوضاع مردم و گرفتاريهاي آنان را بررسي نموده و در رفع مشكلات، بهر نحو مصلحت مي‏دانيد اقدام نمائيد و در هر منطقه از همكاري و تفاهم با علماي اعلام محل‏ ـ ‏دامت بركاتهم‏ـ دريغ نفرمائيد. از خداي تعالي، ادامه توفيقات آن جناب را در راه خدمت به اسلام و مسلمين خواستارم. والسلام عليكم 27 شعبان -99روح الله الموسوي الخميني(كيهان1/5/1358)

راهپيمايي مردم اروميه براي تائيد اقدامات لشكر 64

اروميه – حجت الاسلام سيد كريم موسوي اردبيلي نماينده‌ي اعزامي امام خميني به استان آذربايجان‌‌غربي، پيش از ظهر ديروز وارد اروميه شده و در اجتماع افرا لشكر 64 اروميه طي سخناني گفت: من در اينجا با پاسداران انقلاب اسلامي ايران و با انسانهاي برتر روبرو هستم. با كساني كه، كلاه سربازي به سر گذاشته و حافظ جان و مال و ناموس ملت مستضعف ايران هستند. وي ادامه داد: من حامل پيامي از طرف امام خميني براي شماها و همه‌ي گروهها و همه‌ي آنهايي كه انقلاب را ياري كردند و آنرا به ثمر رساندند هستم. حجت الاسلام موسوي اردبيلي گفت: انقلاب ايران پديده اي است جديد كه تمام محافل علمي جهان بايد اين انقلاب را زير ذره بين بگذارند تا به مفهوم واقعي آن دست يابند.انقلاب ايران، خط بطلان بر تمام انقلابهاي دنيا كشيد كه با هيچ محاسبه‌اي قابل حساب نيست. درود فراوان خدا و پيغمبر خدا بر همة انقلابيون و شهدا و شما باد بر شما مجاهديني كه با يك آمادگي شبانه روزي براي پاسداري از چنين انقلابي به پا خواسته‌ايد شما در قلب مردم و همراه و هماهنگ آنان هستيد. چنان‌چه ارتش امروزي ما در نظام جمهوري اسلامي با ارتش سابق فرق دارد ارتش سابق بريده از مردم، جدا از خلق و جمعيت بوده و در خدمت مردم نبود. بلكه در برابر مردم بود. حجت الاسلام موسوي اردبيلي افزود: ما همواره همراه شما با مشت‏هاي گره كرده براي نابودي استعمار خار جهاني آماده‌ايم و از انقلاب اسلامي ايران پاسداري مي‏كنيم وي خاطر نشان ساخت منافع بيگانگان در ايران به خطر افتاده آنها مشغول توطئه چيني هستند و شما بدانيد اين مزدوران به هدف شوم خود نخواهند رسيد. انقلاب اسلامي ايران مرزها را ناديده گرفته است. مؤمن برادر مؤمن است چه يكي در شرق باشد يكي ديگر عرب، يكي ديگر كرد و يكي ديگر ترك باشد و اين يكي بلوچ و آن يكي فارس. آيدة مومنان يكي است و با هم در مرز آيدئولوژي قرار دارند.وي گفت: در نظام اسلامي، نيروي مسلح و غير مسلح نداريم و بايد همه حضور خود را در راه حفظ اسلام به ثبوت برسانيم نماينده رهبر انقلاب اسلامي ايران در پايان سخنان خود گفت: ما در انقلاب اسلامي ايران، دخالت نظامي و سياسي در امور كشورها را محكم مي‏كند و به نهضت‏هاي نجات بخش اسلامي ارج مي‏نهيم و اميدواريم كه روزي مستضعفين فلسطين ـ فيليپين ـ  صحرا و اريتره در نهضت‏هاي خود پيروز شوند. سپس سرهنگ ظهير نژاد فرمانده لشكر 64 اروميه گفت: ما با نثار خون و جان و مال خود فداكاري در راه انقلاب اسلامي آماده‌ايم و به امپرياليسم جهاني نفرين مي‏فرستيم و د راين اجتماع افراد لشكر 64 اروميه، با شعارهاي مرگ بر صهيونيسم جهاني ـ  امپرياليسم آمريكا، مرگ بر دروغ پردازان انگلستان و ما همه سرباز توايم خميني گوش به فرمان توابم خميني به نداي رهبر انقلاب اسلامي ايران پاسخ دادند. پيش از ظهر ديروز همچنين حجت اسلام موسوي اردبيلي در گورستان باغ رضوآن ارومليه از مقبره شهداء ديده كرد و به روح آنان درود فرستاد. سپس ضمن ديدار از كميته انقلاب تگهبان انقلاب و مهديه اروميه با آقاي ان علما و فرمانده لشكر اروميه پيرامون مسائل مربوط به منطقه بگفتگو پرداخت.

تظاهرات در اروميه بمناسبت سفر حجت اسلام موسوي اردبيلي نماينده اعزامي امام خميني به آذربايجان‌‌غربي به منظور پشتيباني از اقدامات استاندار آذربايجان‌و لشكر 64 اروميه

بعداز ظهر ديروز هزاران نفر از گروهان مختلف مردم شهرستان اروميه تظاهراتي در اين شهر بر پا كردند. تظاهر كنندگان ضمن دادن شعارهاي در تاييد اقدامات روحانيون مجاهد و مبارز اروميه و استاندار و فرماندار لشكر و تائيد بر رهبري امام خميني در استاديوم ورزشي تختي اين شهر اجتماع كردند درپايان قطعنامه‌اي 8 ماده‌اي قرائت شد. در همين اجتماع نماينده اعزامي امام خميني حجت اسلام موسوي اردبيلي آقاي چمران معاون نخست وزير پيرامون دستاوردهاي انقلاب اسلامي و توطئه‏هاي استعمارگران و فرصت طلبان سخن گفتند.(اطلاعات4/5/1358)

آيت الله مكارم شيرازي: چرا بر سر مذهب دعوا كنيم؟

در دوران انتقال قدرت از يك رژيم پوسيده و خودكامه، به يك رژيم مترقي و مردمي كه انقلابش زودتر از آنچه تصور مي‏رفت، به ثمر رسيد نابساماني فراوان وجود دارد. از يك سو آزادي فوق‌العاده براي مردمي كه ساليان دراز در قفس بودند چنان آنها را هيجان زده مي‏كند كه گروهي از مرز آزادي معقول و منطقي فراتر مي‏روند. و آثار هرج و مرج در شئون مختلف اجتماعي آشكار مي‏شود. از سوي ديگر عولمل رژيم پيشين كه جان و مال و همه منافع و هستي خود را در خطر مي‏بينند، ديوانه وار براي متشنج ساختن اوضاع دست به هر كاري و به هر جنايتي مي‏زنند. همانگونه كه در حادثة وحشتنام مسجد جامع خرمشهر و احتمالاً حادثه دلخراش قطار ديديم. و از سوي سوم عجله و شتاب بسياري از مردم رنجديده براي تغيير سريع قوانين ضد مردمي نظام سابق كه انجام صحيح آن جز با صبر و حوصله ممكن نيست. درگيري مداومي ميان مردم و دولت ايجاد ميكند حال اگر شرايط و اوضاع در كشوري باشد كه از اقوام و زبانها و مذاهب مختلف تشكيل شده باشد و بخاطر دور ماندن از يكديگر در طول حكومت فاسد پيشين حس بدبيني نيز ميان آنها وجود داشته باشد، در اين صورت وضع فوق‌العاده حساس‌تري به خود مي‏گيرد. كه يك اشتباه كوچك ممكن است همه‌ي دستاوردهاي انقلاب را به خطر اندازد. بهترين و نزديكترين راه براي پيشگيري از اين «درگيريهاي خطرناك»‌اين است كه گروهها و مذاهب به هم نزديكتر شوند و يكديگر را بهتر درك كنند و شرايط زندگي داخلي و مشكلات را از زبان يكديگر بشنوند و با واقع‌نگري براي حل اين مشكلات دست به دست هم بدهند و خواسته‏ها را «‌تعديل» كنند. والا اگر هر گروهي دور بنشيند و دوپاي خود را در يك كفش كند كه من تمام خواسته‏هايم را مي‏خواهم و يك ذره هم عدول نخواهم كرد و هركس هر چه مي‏خواهد بگويد، اگرهم تمام خواسته‌ام تامين نشود دست به اسلحه مي‏برم در اين صورت بايد در انتظار اين بود كه انقلاب به خزان وحشتناك و مرگباري مبدل گردد. الان سروصداي زيادي درباره ي مسايل مربوط به مذهب و چگونگي درج آن در «قانون اساسي»‌وجود دارد هر گروهي ممكن است اصرار كند كه تمام مسائل مربوط به مذهبش در آن درج شود و لاغير! تنها واقع بيني و درك شرايط خاص همه مناطق مي‌تواند جلو اشتباهات و درگيريهاي حاصل از آن را بگيرد. اخيراً گروهي از علماي برادران اهل تسنن از مناطق مختلف كردستان براي ديدار امام به قم آمده بودند، در ملاقاتي كه با بنده داشتند اصرار مي‏كردند كه كلمه «‌مذهب شيعه جعفري»‌را از قانون اساسي جديد بايد برداشت. عرض كردم برادران ! من نه بعنوان اينكه يك روحاني شيعه بلكه بعنوان يك برادر ايراني به شما مي‏گويم روي اين يك كلمه اصرار نكنيد نه من و نه بزرگتر از من ـ اگر فرض هم بخواهيد اين كلمه را برداريد ـ قادر نخواهيم بود، اگر كسي دست به چنين كاري زند چنان خونريزي به راه مي‏افتد كه نه ما مي‏مانيم و نه شما! بعلاوه خواسته يك اكثريت قاطع ـ با حفظ احترام و حقوق اقليت ـ يك خواستة غير منطقي نيست، بخصوص اينكه در تمام دنياي اسلام سابقه دارد كه هر كشوري از كشورهاي اسلامي مذهب اكثريت را در كنار اسلام مي‏نويسند و اين عذر كه آنها هم طاغوتي‌اند- مخصوصاً‌از طرف كساني كه هيات حاكمه آنها را «اولوالامر» مي‏دانند ـ مسموع نيست. سپس اضافه كرد شما به سراغ يك مسئله غير عملي نرويد برداشتن مذهب شيعه از قانون اساسي به هيچ وجه عملي نيست. بياييد در بارة حقوق برادران اهل سنت بحث كنيم. اين يك مسئله عملي است چيزي است منطقي و توأم با واقع نگري ما مي‌توانيم در اين جا با برادرا اهل تشيع صحبت كنيم و آنها را قانع سازيم كه بايد احترام و حقوق برادران اهل تسنن و مساوات ما و آنها در حقوق كاملاً‌منظور گردد. بايد به آنها امتيازاتي بيش از گذشته داده شود ولي به همان شرط كه گفتم. من نمي‌گويم اين جهاد كوبنده را روحانيون و جوانان طاق باز از جان گذشته شيعه آغاز و رهبري كردند، من نمي گويم آنها همه گونه قرباني و كشته گانند و شكنجه و تبعيد ديدند. من نمي‌گويم جلسات سازندة حسيني و تاسوعا و عاشورا و اربعين آغازگر اين قيام عظيم مردمي بود. من نمي‌گويم اگر قيام اينها نبود هرگز طاغوت و حاميانش به زانو در نمي آمدند. من نمي‌گويم هم اكنون نيز اگر آنها ميدان را خالي كنند دشمن عرصه را بر همه تنگ خواهد كرد. من نمي‌گويم به هنگامي كه ما را به منطقه بلوچستان و سپس كردستان تبعيد كردند اين دو منطقه كاملاً خاموش بود و حتي بعضي از افراد ما را به عنوان كسي كه به شاه خيانت كرده از خود مي‏راندند در حاليكه مناطق ديگر يكپارچه شور و هيجان انقلاب بود. چرا كه اينها مسائلي است مربوط به گذشته و هرچه بود سرانجام شما و ما دست به دست يكديگر داديم و براي مبارزه با ديو استبداد و استعمار هماهنگ شديم. ولي مي‏گويم آيا مي‏دانيد اگر فرض مذهب شيعه اثني‌العشر از قانون اساسي برداشته شود چه انفجاري در اين مناطق بوجود مي‏آيد و چه اختلافات وحشتناكي ميان مبارزين و مجاهدين توده توليد مي‏شود آن‌چنان كه كنترل از دست همه‌ي ما خارج مي‏گردد. خوبست شما خودتان را جاي ما بگذاريد و در اين مسئله پيش از اين اصرار نكنيد تا راه را براي ساير امتيازات ديگر باز بماند. برادر «حاج ملا عبدالله احمديان» واعظ شهير اهل سنت در مهاباد كه در دوران تبعيد آشنايي با ايشان و ساير علما و وعاظ اين شهر پيدا كردند در نامه سرگشاده‌اي كه در اطلاعات بود اظهار نگراني كرده بودند كه رسمي بودن مذهب شيعه ممكن است سبب شود كه در احكام فقهي، ازدواج و طلاق و حدود و ساير احكام فرعي، احكام فقه شيعه بر اهل سنت تحميل گردد ولي من عرض مي‏كنم اين مسئله به هيچ وجه جاي نگراني نيست، كاملاً ممكن است به اين جمله در پيش نويس قانون اساسي تصريح شود كه هر مذهبي در احكام فقهي تابع قوانين خويش است.(هم اكنون اشاره‌اي در پيش نويس قانون اساي در اين زمينه است ولي به گفتة شما صريح تر مي‌توان نوشت).اتفاقاً در فقه شيعه قاعده مهمي داريم به نام « قاعده الزام» كه از حديث معروف «الزوموهم بانفسهم» گرفته شده،‌اين قاعده به ما مي‏گويد پيروان هر مذهبي را در امور مربوط به مذهب خويش بايد به اقتضاي مذهب خودشان منظور ساخت. به هر حال اگر راه را براي مذاكره باز گذاريم همه‌ي اينها قابل تفاهم است. به شرط اينكه با ذكر مذهب رسمي بعد از اسلام كه هيچ زياني براي شما نخواهد داشت. همانگونه كه تاكنون نداشته و برادروار زندگي كرده‌ايم، مخالفت نكنيد.(اطلاعات4/5/1358)

حجت الاسلام لاهوتي: نتوانستيم به توافق برسيم.

نمايندگان امام و دولت بدون نتيجه از مريوان باز گشتند.

لاهوتي: تقصير عدم نرمش در مذاكرات به گردن عضو شوراي انقلاب مريوان است.